INTRODUCT. IN COLLECTION. SCRIPTOR.
extat 5 utappareat, hocnontamrcrumccenobii,quamincoenobiorepertumfuilTe3 fedidnuf-piam comparet. Dabimus adhuc aliud S. Michaelis Chronicon, ex Epifcoporum & Abba-tum rebus mixtum, infra numero XL VIII, ubi videatur. Pag. 400 in Abbate XIII pro Hanno-vere nfi legendum Hanoverenß. Hanoveram enim, aut potius Honoveram, veteres & diplo-mit a habent, ab hoben Over , alta ripa.
XXXIII. Johannis Legatii Chronicon S. Godehardi in Hildes-heim ordinis S. Benedict, ex MSto.
CHronicon iftud, hadenus ineditum, ad me pervenit beneficio V. Cl. Conradi Bartboldi Beb-renfii, infignis apud Hildeficnfes Medici, & hiftoriae noftratis peritiffimi: nee invito illuftriPr dato Monafterii editur. Autor Johannes Legati vel Johannes Legatius loci Monachus, feri-pfit opufculum, quod in Bertramo Abbate abfolvit, &fucceflbri ejus Henningo dedieavit, cujus& i mpulfu fe fcripfuTe ait. Bert.o/dus de Lansberg tunc Epifcopatum Hildeshemenfem rege-bat . Ut adeo autor floruerit verfus exitum feculi deeimi quinti. Nam Bertoldus obiit annoDo mini 150$. Quandamftyli elegantiam, renafeentibus paulatim bonis literis, feriptor non
ad modum feliciter affedat. i Monafterium hoc ordinis S. Benedidi condi coeptum ab EpifcopoBe rnhardo anno Domini 1133 \6 Kai. Jul. in honorem Sandi Godehardi Epifcopi, cujus relatio in-t er fandos anno praecedente, cura ejusdem Bernhardi, perfeda fuerat. Bernhardi ipfius vitamJobannesjteteris civitatis //^/,eleganti fermone fcripfiüe hie dicitur: ea non extat. Veteremdvitatem puto effe Ulzen feu 0/denßad; nam & ibi erat Monafterium Benedidinorum. Fnderi-cus, primus Monafterii S. Godehardi Abbasfuit anno Domnii 1136, ex Corbejenfi Monafterioafeitus. Huncnofter ait Monafterio donodedifle/^roj-, tam"oetufios t5' utile s quam pretio/os tnonfragilipapyro, nonßuxaiäaa.rtchrvprefforh, quaferoTtentt, ßedvaädifßmopergameno compo-ßcos. Nempe tunc, cum haec feribebat nofter, ars imprejjbria recens inventa erat, &, (ut appa-ret) amultis,praefertimMonachis (quiferibendoproderantecenobiisfuis) nonadmodumlau-dabatur. Sed infirmum admodum noftri argumentum eft,quo fluxam artem contendit. Du-rat utique, & durare facit libros, ipfa multiplicatione exemplarium. Nee ad artem ipfam perti-net, in pergameno an charta fiat impreflio. Sane olim moris erat, aliquot exemplaria membrA-n£ inprimi, taliaque complura editorum a Roberto Stepbano librorum vidi. Inter libros a Fride-rico Abbate allatos autor memorat Heria, Corbejenfis Monacbi^Homilias. Sub XI Abbate notat,Ciftercienfes,Benedidinorum filios,coenobium S.Godehardi,ut fitu amoenum,libi vindicareco-natos , & Romae impetraffe, in (ocum Um-verfalüßudü j fed Hildebrandum Abbatem condudismilitibus venientes repulilTe: ex eo non redüfle. Ita res inter Monachos etiam ferro aliquandoagebatur. Leda eft autori Hildebrandi Epißo/a, plena querelarum contra Ciftercienfes,W//^-tes Ordinesßuifcripta, in qua eos appellavit: communes hdfles. Eilardus XIII Abbas, perpen-dens vires Monafterii fui, certumfratrum numerum, duorumvidelicet&vigintiftatuit, quos ul-tra citrave porrigi nolebat, Ottone Epifcopo confirmante. Id fapiens confilium fuit, & intellexiexvirisperitisreruminclytaecujusdamSocietatis, nonaliareeammagislaborare ac fibi officere,quam quod paffim Collegia numero hominum fupra vires onerantur. Unde neceffarias curatrerumfecularium artesque ditefeendi, quibus odia accerfuntur j fequiturqueab antiquavirtute& <*loria degeneratio, dum magis multi quam infignes viri expetuntur. Sub XtV Abbate Bur-cardaattmaitrioftcrfcbißna, quo Hilde (ienfisEcclefialaboravit, eledis per fcifIionem/& nrico exDucibus Brunfvicenfibus, &fwoexSchauenburgenfibusComitibus. InipfisMonafteriisS.Michaelis & S. Godehardi, Abbates uni, Conventuales alteri parti favebant. Multa habet no-fter parte fecundaoperis^ Reformatione Monafieriorum Bursfeldenß, quatopera Nicolai CufaniCardinalis, Legati Apoftolici, etiam in hoc Monafterio urgebatur. Hie dida, ü* iis conjuno-an-tur, quxmrrat JohannesBu/ch, CanonicorumRegulariumReformator, in libro, quem etiamhuic Tomo inferiraus, flatus rei Monaftica: illorum temporum erit exploratior. Coepta re-formatio a Canonicis Regularibus in Wmdefim dioecefis Ultrajedenfis. Inde venit in Witen -^rfÄHildcfien(is diaecefisj poftea ad Ciußnos prope Gandesheim Benedidinos j aedeindeadBursfeldam promota eft, quod nomen nofter vertit Campum rufiieorum. Unde cum in multaalia coenobia Saxonia:, Thuringiae & Weftphaliae, propagata eflet, Bursfeldenßs reformationü no-men aeeepit. Quantae autem molis hsec reformatio fuerit, & quanto Audio plerique fint renifi,ex autoris noftri narratione intelligetur. De IF'indeßmenßautcm. Congregatione pluribus dice-mus, ubi Job*nnü Bußch librum de reformatione Monafteriorum recenfebimus.
XXXIV. De
W^.