V
GERVASII TILBERIENSIS
pit Scythaque perhorruit. Hie anno ab urbe condita feptingentefimo quinquagefimo feeun-doCsfar Auguftus ab Oriente in Occidentem, äSeptentrioneinMeridiem,acper totumOce-ani circulum, eundis gentibusuna pace compo!itis,Jani portastertiötunc ipfe claufit, quasextuneper 12. fermeannos quietiffimofemper obferatas fono, ipfa etiam rubigo fignavk,necprius unquam nifi ab extrema fenedute Augufti pulfatx,Athenienfium * ic-ditione & Dacorumcommotione patuerunt. Augufti quoque dominationem teftatur Lucas, Cum ait: Exiit edi-chim ä Caefare Augufto, ut deferiberetur univerfus orbis. Si totum deicripfit, utique toti im-peravit. Porrö monarchia^^caput habukin paradifo,ubi,dumvixitfinepeccato,regnavit,& utferiptura teftatur, animantibuslibifubjeclisimpofuitnominalinguä quidemEbraea,quaeusque ad divifionem linguarum fola in ufu fuit. Eft autem Adam creatus in agro Damaiceno,& ftatim, ut creatus, inparadifum translatus, qui locus eft plantatus ab initio, hoc eft,ab Ori-ente. A prineipio in Eden plantatus eft, id eft in deliciis,quia idem fonat Eden,quod deliciae.Eft ergo locus amceniiTimus, longo terrae marisque tra&u ä noftra habitabili regione fegrega-tus; (ieexcelfus, ut usque ad lunarem globumattingat, unde & aqua? diluvii ad locum huncnon pervenerunt. Utrum autem fit ultra zonam torridam, non aflero, fed id defendi poteft,quod locuspropterfolis interpoßtum calorem nobis inacceßibilis perhibetur. Sane de quinque2onarum diftindione id arbitror, quod ait Ovidius:
Utqtte diu dextra ecelum totidemque finißrk
Parte fecant zon£,quwtaeft ardentioriliis.
Sic onus inclufum numero diftinxit eodem
Cura Dci) totidemque plag* tellure premuntur y
ghtarum qtu media, eßyion eft babitabilu zftu.
Nix tegit a/ta duas tot idem int er utramque /oca1>it 1
Temperiemque deditmißk cum frigore ßammk.Sunt ergo zonaecirculiterramdiftinguent.es, quorumduo funtextremi,inhabitabiles ä frigo-re, adquos nunquamfol accedit. Medius inhabkabilis calore, ä quonunquam fol recedit.Medii duo habitabiles, hie ardore,ille frigore temperati,ut notari poteft inigne fub dio ac-cenlo inhyeme, quiquinque Imeas facit, unam inmedio fervidam,duas circumgelidas , duasinter has temperatas. Quas fi circumires,nimirum circulos faceres. Ex his fane zonis velcirculis primus feptentrionalis, leeundus folftitialis, tertius aequinodialis, quartus hyemalis,quintus Auftralis nominatur. Sed folus folftitialishabitabilis eft. Porro Majores noftri ci-vitatem fandam Jerufalem inmedio noftrae habitabilis fitam icripferunt feeundum illud: O-peratus eft falutem inmedio terrae. Unde ita exponitur illud evangelicum: Exiit edidum.,ä Caefare Augufto, ut deferiberetur univerfus orbis. Ha*c deferiptio primö facta eftä PraefideSyriae Cyrenio. Prima dida eft quoad Cyrenium, Praefidem Syriae ; quia enim Judaea iruumbilico noftrae habitabilis eft, provifum eft, utin ea inchoaret. Deinde per circumftantesprovincias alii Präsides prolequerentur. Unde tradunt, tantam terram ä Jerufalem protendiad Orientem, quantam ad Occidentem, quod probant ex eo,quod legitur : DEus ab Auftroveniet &fandus demonte Pharaan, Aufterenim&Aquilo, quiproBorea feribitur, ut ibi:ab Aquilone pandeturomne malum. Etalibi: Ponam federn meam ab aquilone, & ero fi-milis altiitimo. Per contrapofitionem oppotiti per effcdum,& locorum diftantiam objediaequaliterdiftantä centrö, quod eft inter Orienten! & Occidentem. Hoc autem circumfe-rentiae centrum arbitrantur quidam in illoloco efie,ubi Dominus locutus eft ad Samaritanamad puteum, illiceniminfolftkiozeftivo meridianä hora folre&o tramite defeenditin aquamputei, umbram nullam aliquä parte monftrans, quod apad Syenem fieri tradunt philofophi,ficut plenius,Deoduce,dicetur infrä, in deferiptione meridianae partis majoris Afiae & jEgy-pti inferioris.
XI. De fönte £f quatuorßuviis Paradifi.
FOns five fluvius egrediebatur ad irrigandum paradifum. Hiceftlingua paradifi. Fönsifte ma$rix fuit omniumaquarum,quafi abyfifus, & irrigabat, hoc eft,miniftrabat hu-morem. Dicitur etiam terra circumjacens humedari ä fluminibus per trachones^quafi pervias fubterraneas, vel per meatus 14 vel 16 ftadiis. Eons hie dividitur in qua-tuorflumina,quorum unusdiciturPifon,hieäGangaro,Rege Indiae, didus eft Ganges, & fo-nat feeundum Iiidorum Filbn,hoceft, caterva, quia decem flumina reeipit in fe 5 vel fonatmutatio oris,quia faciemmutat,exiens ä paradifo,tum in colore^quia hie clarus, ibi obfeu-rus,alibi turbidus,tüm inquantitate,quiaalibiparvus,alibi diffufus, tum in fenfu, quia alibi
frigidus,