8<8 MOREKAE
turPortaTonfä adpraeliandum exierunt j quibusTheutoniciunacum Cremonenfibus&Lau-denfibusobviam iverunt. Maximo igicur praeiio incepto, multisqqc ab utraque parte inter-fedis,pluribusque etiam captis. tandetn Mediolanenfes refiftere non valentes, terga verte-runt,- fuper quosTheutonici,& Creunonenfes atque Laudenfes acriter irruentes, magnam-quemultitudinemipforumcapientes, magno robore usque intra didam Pufterlam de PortaTonfa omnes reliquos fugaverunt. Plerique etiam ex ipfis etiam ultra foflätum intus peripfam portam pugoando maxima vi intravere: fed ibi ftare non valentes, foras redierunt, Me-diolanenfes itaquetunefugientes, cum pra: mukitudinefugientium per ipfam portam redirenonpofTent, ipforumplurimi infoflatum abutraque partepontis, uno fuper alium cadente,praeeipitaverunt: quorum plures in aquam ipfius fofiati usque ad colla repentes ab his, quiiuperipfumfoffatum erant,adjuvabantur,&introtrahebantur. Alio quodam die Mediola-nenfes exierunt armati per portam, quae erat per medium arcum Romanum, quo cognitoTheutonicicumLaudenfibusftatim obviam eis fuere, maximumque praelium cum eis inie-runt: inquoquidempradio multi Laudenfes,videlicetJoannesTudeu"s&Petrafiusde Pufter-Ia,&alii quam plures usque ad mortem vulneratifuere: etiam qui dicebaturBononusLauden-fis, inprselioipfovulneratus,paulopoft obiit. Poftea quodam alio die Dominus ImperatorcummaximaparteexercituscircaMediolanumpergens,omnes fegetes , quas invenit, deva-ftavit, vites & arbores fueeidit, domos combuffit , molendina deftruxit. Mediolanenfes ita-que hoc totum videntes exire ultra foflatum non funt aufi. Milites vero Imperatoris ejusquePrincipum, &eorumfcutiferiper comitatum MedioUni, feu per Martefanam & Seprium eun-tes, omnia caftra, omnesque villas & Burgos expoliaverunt, & poftea comburentes penitusdeftruxerunt. VndeferetotamterramMediolanenfiumitaceperuntacdevaftaverunt, quodpauca loca Mediolanenfes habebant, qua? omnia vel deftruda vel devaftata non forent. Me-diolanenfes itaque videntes, tötameorumterram deftrui: feientes etiam, fe non pofiedefen-dere,timentesqueinfuper,neImperatorabobfidionedifcederet, doneeipfos caperet: cumipfolmperatorepepigerunt,acfein ejus manibusponentes, ei de fuis praeeeptis obfervandisplures ducentis obfidibus tradiderunt. Port hxc itaque ab obfidione difcedens,ibique de fuisrelinquens, qui fidelitatemä Mediolanenfibus exigerent & reeiperent: Modoetiam perrexit,ibique militibus de Martefana & Seprio convenientibus, & padum cum ipfo inientibus, omni-busque fibi fidelitatem facientibus, eos in fua tuitione fufeepit.
Interea Dominus Federicus in Romalia colloquium , inSandoMartino proximo venien-tc maximum fe conftituit habiturum, pra:cepitque omnibus fere Italiae Principibusatque civitatum Confulibus, ut ipficolloquio intereftent: ad quod etiam quatuor prineipakslegisdolores ,videlicet DD.Bulgarum atque Martinum Grofiam, Jacobum atque Vgcnemde por*taRavegnana^Bononi^magißros, interefie fecit. Iftorum autem quatuor Dodorum & quamplurimorumaliorumfuit Magiller Dominus GVarnerius doEtor antiquus. Ad quem cum inextremislaboraret,accefleruntfuifcolaresdicentes: Domine,quem vultis poft mortem ve-ftramdodoremnobisconftituere? Quibusipferefpondit perhaseduo carmina:
Bulgarus os aureum, Martinus copia legum,Monslegumefl Vgo, Jacobus id^quodego.
Et ficdidus Jacobus (uhDoBor. Poft ifta cum Dominus Imperator femel equitaret fu-per quodam fuoPaiafreno in medio DD. Bulgari& Martini, exquifivit ab eis, utrum de jureeilet Dominus Mundi ? & didus Dominus Bulgarus refpo n d i t, quod non erat Dominus quantumadproprietatem ; Dominus vero Martinus dixit, quod erat Dominus , & tunc Imperator, cum de-fcendifTetde Palafreno, fuper quo fedebat, fecit eum praefentari dido Martino. Bulgarusautem hoc audiens dixit haec elegantia verba: Amifi equum, qui dixi tquum, quod non fuittquum. Omnes praedidi convenerantad colloquium nono Calend. Decembris ultra PadurapropeEcclefiamSandiPetrideConturbiaMC LVIII.indidionefeptima. Cum autem Do-minuslmperator, univerfique Principesac civitatum Oonfules ibi infimul conveniffent: inprimisvoeavit Imperator omnes prxdiclos ßononienßs Magiftros jufRtque eis, quod iptijudi-carentßbiin'verkate omnia juraregalia,qua: ratione Imperii in Lombardia ad i'pfum fpeda-renr, &fuaefledeberent. Qui refpondentes Imperatori dixerunt, fe hoc nolle facere (ineconulio aliorum judicum univerfarum Lombardia; civiratum ibi tunc exiftentium. Impera-tor itaqueduos uniuseujusque civitatis Lombardia: judices elegit, juftitque eis, quodipliomnes cum praedidis quatuor BononiaeMagiftris ad confilium irent, omniaque jura regalia,quaceunqueeftent, diligenterirweftigarenr,&cumäconfiliorecederent, fub nomine ftdelita-tis, quam fibi juraverant, &ea omnia redo tramitc, prout melius poffenr, publice demonftra-
rent.