700 VITA
Mantuana fpolia deferuntur. Haec autem omnia Comitiflam latuerunt,- nolebantenim fi-deles ejus aegritudine afflidam, hoc damnabili rumore contriftari. Sanitati rändern reftitu-ta, cognitoque quäle fibi Mantuani damnum intulerant, dixit: tempus adefle, quod fuis eratdemeritis Mantua fubvertenda. Suosigiturhortatur ad bellum & armata dafle ad Mantuaeqbfidionem properavit. Dum autem gravis Mantuanos arctaret obfidio, magno timore con-fternati defenfiones eorum in diverfas trahunt fententias. Quidam enim refiftendum ctTe de-cernunt, parsinfirmiormoenia exirecontendit. Hactandem fluctuatione trepidi vacillantes,a Comitifla utrique fupplices petierunt veniam. Cumque Comitifla eorum legatis aures pras-beretadverfas,&torvis eos afpiceret oculis, mitifiimis tarnen fupplicationibus & procerumfuoruminftantiffimispiecibus ejusplacatus eft animus. Civitatem itaque fibi tradiderunt,fidelitatisjuramentauniverfiprxftantes, &cenfumannuumpollicentes. Atta funt hax Bun-doni (*) in Menfe Octobris, anno ab incarnato Dei filio M. CXIV.
XVII.Qualiter erga Dei cultum fuerit devot a & de ejus
tranßtu glonofo.
ILluftrisitaqueComitiffamirisflorensvirtutibuscultuidivino femper erat intenta. Inopesfubftentans, oppreflos relevans,&Dei famulos perhonorans. Harc & fanda: religioni, pfal-modiis & orationibus affidue intendebat, Ecclefias & Dei miniftros paramentis, &[vafis facris,magnificeditavit. Fuitetiamfcientiarumftudio dedicata, & liberalium a.nium grandts Bi.bliotbeca fibi non defuit. Pro Chrifti quoque Ecclefia prslia multa geffit. Cum autem inBorideno pago moram traherer, volens ibi Natale Domini celebrare, venit ad eam magnus illereligionis Pater Ponzo,Cluniaci Abbasodavodie,ex quo Roma difcefleiat, quifuo more abea fufceptus, dum in Natale Domini officium decantaret, Comitiifa proDei reverentia ad offi-cium perrexit,& devote audivit,fedimmenfum noctis gelu adeo ejus membra diriguit & cor-pus afflixit,ut poftmodum ledo decumberet a?gra. Superveniente autem apparitionis die,iterum languida Miflam audivit, & iterum ledo decubuir. Cumque Abbas ab ea recederet,ipfa ejus precibus fidens, pallia veftesque facras, argentea vafa, nee non & crucem fandam gem-misornatam,eipiaDeicukrixdonavit. Advenienti autemquadragefimali jejunio, cum in-firmitatedebilis jejunare contenderet, adftantesEpifcopi contradieunt decernentes, ut potiusjejunium eleemoiinarumlargitione perfolveret. Succrefcente vero languore , EcclefiasDeimaximeCanuiTinam prxdiis amplificare ftudens, ei multa donavit. Famulos fuos in-numerospoft ejusmortem mgenuos eff<z)uft\t. Antedomum quoque in qua a?gra ledo jace-bar,ad Dei honorem fubtitulo Apoftoli Jacobi Zebedaei Ecclefiam juflit fabricari, quam et-iam paramentis ditavit&agris, quam dedieavit adhuc ea vivente Epifcopus Reginus. Cum-que laboraret in extremis idem Epifcopus Reginus, corpus Dominicum ei tradidit, mittens inejus manibus crucem Chrifti, quam dum bajularet,& in ea crebra figeret ofeula , Oro , in-quit, te Chrifte, quem femper colui, femper amavi, ut fordium mearum digneris mundare pia-cula. Poft haec fandum aeeipiens facrameneum , corpus Chrifti feilieet reverendiflimum,ait: Tu fpesmea unica, & fingularerefugium, quaefo me falvam digneris fufeipere,&haec di-cens,migravit ad Dominum, annohumanatx divinitatis M.CXV. vigefimaquarta die Julii,aetatisautemfuae annoXXXXXXIX.qui fuit annus imperiiHenrici V. odavus. In fede Apofto-lica prsfidente Pafchali hujus nominis IL Philippo hujus nominis I. regnante Franco-rum rege.
XVIII.De ejusfepultura opinione.
DE fepulturahujusComitiflaeMatildis,nulla expreflehiftoriacontinet, quam invene^im. Vi-detur tarnen manifefte, quod apud Canofiam tumulatanon fit. Compilator enimy«-pradict& HifiorU , a quo hxc fumpta funt, in carmine , quo ejus mortem deplorat, orat S. Apolloni-um Canuflini oppidi Patronum , quod licet injuftum fit, ut ipfa Comitifla fuum in ejus Ecclefiafepulcrum habere refpuerit; ubi & Progenitores ejus quiefeunt; quia tarnen femper eurndevote coluit, ante pium regem pro ea veniam deprecetur^ non tarnen feribit v in quo locofuerit tumulata. Verum tarnen Maujolettm oßenditur in monaßerio S. Benedicli de Pa*
doliro-
I*) Bondem.