BERWARDI EP. HILD. 481

xore, eratque ci fubftantia non modica. Qui videns eam virilem, & fidelem , in uxoremeam accepit,diligensquc eam,dediteiomnia,qua:habuit,& fic bono fine fenio confedlus,quievir. Qua? poft anniverfarium virifui juvenem opulentum accepit maritum , cum quohabuit omnem charitatem. Sed &meritis fanfti Bernvvardi hoc in fe factum novit, quieam etiamabinfamia fornicariae fuae vita;,quam prius habuerat,penitus pra:fervavit. Praedi&aautem fcemina hocdefe retuiit cuidam (acerdoti in confellione anno Domini Milleßmo qua-dringeßmo trigtßmoprimo, fequenti fancti Michaelis die,ad quodFeftum caufadevotionis ve-nerat, ut omni anno facere confuevit, utDeo &confolatori fuo fanfto Bernvvardo debitasfolveret gratiarum actiones.

CAP. XLII.

CUm puer quidam denarium in ore haberet, & more puerili ludendo,vel in ore volven-dodeglutiret,repente pras nimio dolore,&anhelitus diminutione in gutture quafi fuf-focatus, morti appropinquare caepit. Cumque candela pro exitu ejus accenderetur,& mor-tem protinus exfpedarent, ftatim fcemina quaedam fubimulit, dicens: Sar.&um Bernvvar-dum invocate, & oflfertorium ei promittite,&procul dubio relevamen percipiet. Quidplu-ra ? Mater pueri tali admonitioni acquiefcit. San&us Bernvvardus invocatur, ftatim puer decladii mortis liberatus denarium ejecit.

Cetera Miracula fparßm fcripta colleBa^ cum adproxima nobis ß&cula per-tinerent, breVitati confulentes , omiftmus.

XXXIII.

CompendivmVit,e S.BERNWARDI EpiscopiHrLDENSHEiMENSis, exManufcripto.

Hlldenfem, c'mtate Saxonis, natali S.Ber\vardi,epifcopi &confefforis, hie fanftus clarisortus natahbiu fuit,exfiüa A.(*) Palentini Comitu Saxoni£, intimore Domini in ec-deßa Hildenfemenß eft educatus,&c facris literis arteque fculptoria adprime" inftrudus.Ipfe jam adolcfcens faclus domum at>i ßnü fideliter gubemaloit , eique heut caftus & humilisfideliter miniftravit. Tandem famae ejus bona: opinione comperta, Otto Imperator adpa-latium eum voeavit, compertaque iphus fagacitate eum in aula , licet invitum detinuit. Quipropter puritatem &fapientiam, qua: in eo refulgebat, aulicis omnibus aeeeptus erat. De-fun&o autem beatae memoria: Gerdago, Hildenfemenfi epifcopo, communi'voto ab omni-bus fartdtus Berwardus eft eleclus, & ä Wilügifo Archiepifcopo Maguntino devote confe-cratus. Faftus Epifcopus eeepit omnimodo utilitati Eeclefix invigilare , & curam fubdito-rum non fegniter agere, omnibus omnia factus. Cum vacabat, imo femper quando pra>fens aderat, horä capituli ad fratres intrabat, eosque de religione vitxque propofito ad obe-dientiam falutarem adhortabatur, feipfum furmam vivendi prxbens , ftipendia fratrum plu-rimüm adauxit,ecclefiam palliis facris, veftibus,aureis& argenreis calicibus vahsque diver-K\^qu& propriis manibusßabrieavit ,& libris,ditavit & ornavit. Plurima etiam ex hereditatepaternacontulit, epifcopo pradia multa etiam de fifco imperiali exlargitionelmperatorum ac-quifivit. In oratione affiduus,in eleemofynarum exhibitione profufus, humilis,affabilis,manfvetus. Praeter pietatis ejus opera,quasreferrelongum eft, in civitate, cui prcfuit,adfe-ptentrionalem ejus plagam monaflerium in honorem fantfti Michaelis omniumque ccele-itium virtutum miröque opere decoratum«>#/?r«x7/,dedicavit&dotavit, ibique monachosreligiofos congregavit, quibus larga ftipendia, ut Deo fine follicitudine militare poflfent, con-tulit. Defunclö Ottone hujus nominis feeundo Imperatore, ipfe ei filium fuum adhuc par-vulum, feilieet Ottonem tertium cum matre Theophana adhuc vivens Imperiumque totumconfenfu Principum commendavit,ut filium educaret & regnum fuo. prot>ideniia gubernaret.Quod & ipfe non fegniter, licet cum invidia magnorum Pontificum , Maguntini feilieet& Colonienfis,adimplevit. Ipfe etiam Herbenbaldum (*^> Maguntinx ßdis eleclum, fuumfeeundum carnem cognatum , in Arcbiepißcopum conßcraVit. Poft confummatum fancli Mi-chaelis ccenobium, poft labores,quos inlmperii provifione pertulit,poft tribulationes,quaspro libertate&liberationeHildenfemenfis ecclefiaepertulit, ßub filiciffimo Imperatore Henrico

P P P ßecundo

(*) A. idcftAdelbcronij. (•*) Erkcnbalduna.