438 VITA

$;. Dtindeinplanidem Peronenfim vcn'it, evcntui primo fimilemin futuris exituttlfpcrans. Hatc Heinricus /tevpercipiens ad alias vias fecontulit \ non, ut declinaret pradium,fed,utfaciliorem Tibi quasreret introitum. Erat enim impoflibile perC////*.r, xxmaAthefin,quas Harduinus cum plurima multitudine tuebattir, tranfire. Interea Capellanum quendamfuumHelmigerumnomine,ad Carentanos praunittit,ut Clufas longeävia re&a fepoutas,qua:ab Hardiimo minuscaute tuebantur, praoccuparet, mandat, Non enim quisquam crederepoterat, ut regalis exercitus, per vias tarn difficiles & anguftas tranfire vel vcllet, vel pofiet. G*-/■«2/*/Mregiismandatisobediunt,&/fc//»£m?fuadente,in duas turmas dividuntur. llna,an-telucisortum, omiffis equis, latenter Clufisfuper pofitum (montem) oecupar: altera , luce-feente iam die, figno, ab bis, qui in monte erant, audito,adüufas expugnandas feftinat. Cu-ftodes nihil de his,qui montem oecupaverant, feientes, ad refiftendum Clulas impugnantibusaccedunt. Repentein monte latentes exfiliunt. Cuftodes, fe deeeptos e(Te pereipientej, aliife in fugam miferunt} afii, in praseipitium j alii, in Brentam aquam iubeurrentem. Hac ex*pugnatione Carentani Clufas tenentes Regem exfpedant.

34. Haec Rex per Capellanum fuum, quem prcmiferat, refeiens, feftinavit ad Ciaufas:&impedientarelinquens, aefecum adpugnam expeditos fumens, cum maxima difficultatetranfivit. Deinde, in planitiem veniens,fuper aquam Brentam tentoria figere iuflit5 utibidiesfolennesmaioris hebdomads digna devotione veneraretur. Non enim ei bonum e(Tevidebatur, ut in illis diebus, in quibus conditor pro conditis, creator pro creatis, Dominus prolervis,capi, flagellari, crueihgi, fepeliri, in agnitionemfua; charitatis voluit j indicereturali-qua congreflio, ex qua violenta Chriftiani fanguinis fieret effufio. Ibi ergo ab ArchicpifiopoColonienfi chrifmatisfit confecratio, illis partibus tunc valde necelTaria. In duodeeim enimEpiscopatibus circa introitum Italix, illo die, pro confufione prafenti, nee £piscopus e-ra:, neechrifma facratum. Ibi, ätoto exercituCoena Domini devotifTime ad memoriam reducitur.Ibi parasceve, ibi Sabbatum fandtum piis affedVibus colitur, Infuper Pafcha Domini & dignaveneratione celebratur, & pia celebratione veneratur.

35. PofthxcRexF^/^»o Comiti praeeepit, ut per bannum regale exercitui toeifugainterminaretur: adderet etiam,ütfiquis fugere praefumeret, pledtendumfe capita ! i fententufeiret. Hujusmodibanno per exercitum audito, Rex aquam in tertia feria Pafchalis hebdo«madx tranfivit, ibiquetentoriaiterum figere iufTit, exfpe&ans nuncios, quos ad explorandutnlocum, in quo Harduinus cumfuis hofpitabatur, praemiferat. Interea, qua rationc, nefcio,

• Longobardorum unanimitas feiungitur; & ad refiftendum difcordes, omnes ad propna redi-re feftinant. Sive hoc timor egifiet, tive. amor Regis Heinrici, feu Harduini execratio j illo-f um, qui interfuerunt feientiae relinquo. Hoc tantum fcio: quia illius providentia non ab-fuit,cuiusbenevolentia&cuique, quod vult,finelite concedit, &quodvult, oeculds iudKÜcaufis, per pugnam difeerni confentit.

36 PatetigiturHenricoregiintroitus; quiperlaborem fperabatur,perquietemäve-ra quiete conceffus. Venit ergo Veronam, reeipitur ä civibus, acclamatur, collaudatur, coro*natur, Occurrit ei obviam Tktboldus Marchio , oecurrunt & esteri plures ä faueibus erlptifuroris, & fpei redditi libertatis. Inde Brixiam progreditur, & ab Epifcopo, civibusque cumomni alacritate reeipitur. Ibi Archiepifcoptu Rabennas cumfuis,& fibi finitimis ei obviam ve-nit, & manus nondum dominio adulterino pollutas,y?»iori diu exfpedtato reddit. Inde Rex Ber-gomumvtmt^BcMed'iolanenfemArchiepißopum per manus & facramenta reeepit. Inde Papi-ant. Ibi ä multitudine maxima nobilium Longobardorum, qui ad fufeipiendum eum con-gregati erant, per dignos applaufus reeipitur, & cum exultatione totius civitatis ad S. Michae-lis Ecclefiamdttcitur. Ibi Clerus, ibi nobilium castus, ibi plebsvtriusquefexus omnes unani-mes^unoorcHemriaim Regem acclamant, collaudant, collaudatum per manuum elationemdefignant.

, 37. Collaudatusigitur coronatur, coronatüs ex debito ab Omnibus honoratur. AdPalatium deinde cum omni ioeunditate reducitur. Tandem, declinante iam diediaboluspa-cis invidus, concordiae inimicus, difcordice feminator feruidus; poft myfterium corporis &fanguinis Dominici, Judas ad perpetrandum nefas infandiflimum fufeepto intumuit ; eodem-quefuadente, infuppliciumperpetuitatiscrepuit: Is,&civespoft manuum redditionem,poftfideiproiniflionei£,poft(acramenti fecuritatem j nulla,qU3e inrationem dignededucipofTer,laefione coadlos adverfusregiam'majeftatem (veneno ebrietatis immiffo) commovit. Hocitaquefuafore,armantur; hocftimulatore,incitantur j hoc dudlore, ad palatium properantjhoc ordinatore, maenia cingunt. Quidam etiam intererant inftigatores, qui per propriamconfcientiamturbidijfubHarduinomalebantper illicitas rapinas vagari, quam fubHeinricofraeno iuftitix ac legis adftringi. Fit ftrepitus, exfurgit fonitusj in Palatio ftatim auditur.

Sed