74 EXCERPTA
virtutumpaterpatrumdicebatur, nomine Hathagaß. Hie afripiens ßgnum, qüod apud eoShabebatur/<«r»«z, leonis atque dracoms , <?/£w defiiperaquil& volantis inßgnitum effigie , quooftentaret fortitudinis atque prudentix, & earutn rerum efficaciam, & motu corporis ani-mi conftantiam declarans, ait; hueusqueinteroptimos Saxones vixi, & ad hanc forme ulti-nam fenedutem aetas me perduxit, & nunquam Saxones meos fugere vidi: & quomodonunc cogor agere, quod nunquam didici? Certare fcio, fugere ignoro, neevaleo: fifatanon finunt ulrra vivere, liceat faltem, quod mihi dulcisfinum eft, cum amicis oecumbere.Exemplo mihi paternas virtutesfunt, amicorum corporacirca nos pro(lrata,qui maluercmo-ri,quam vinci, impigras animas amittere> quam coram inimicis loco cedere. Sed quidneceflehabeoexhortationem protrahere tantisper de contemcu mortis? Eccead fecurcs ibi-mus: ad cardemtantum, nonadpugnam ; nam depromiflfa pace, ac noftro gravi vulnerenihilfufpicantur adverfi: hodierno quoque pralio fatigati, quemadmodum funtfine metu,finevigiliis, & folitaeuftodiamanent. Irruere igitur luperimprovifos, ac fomno fepultos,parum laboris eft: fequimini me ducem, &hoccanum caput meum vobis trado, (i noaevenerit, quoddico. Illius igitur optimis verbis ere&i quod fupererat diei in refkiendisfuiscorporibus expendebant: deindeprimavigilianodiis, qua folet fopor gravior oecuparemortales, dato figno, fumptis armis praecedenteDuce, irruunt fuper muros, invenientes-quefinevigiliisaccuftodiis ingresfi funt urbem cum clamore valido. Quo excitati adverfa-rii,aliifugafaluteniqua:uvere$ aliiperplateas & muros urbis utebrii erraverej alii in Saxo-nes, cives fuosputantes ineidere. Uli vero omnes perfecta: setatis morti tradidere, impu-beres prxdaefervavere. Eratquenoxillaplenaclamoribus, ca:de atquerapina, nullusque lo-cus in omni urbe quictus, donec aurora rutilans furgit, & incruentam declarat vicloriam.Cumquepenesregem videlicetErminfridumfumma vkftoriseeffet, requifitus, cumuxore &filiisacraro comitatu evafiffe repertus eft. Mane autem fa&o, ad orientalem portam po-nunt <?^7^^,aramquevicl:oria: conftruentes, feeundum errorem paternum facra fuapro-pria veneratione veaerati funt: nomine Martern effigie cohtmnarum innitentes, Herculemloco Solis, quem Graxi appellant Apollinem. Ex hoc asftimationem illorum apparetuteun-queprobabilem, qui Saxonesoriginem duxifle putant deGraecis, quia Hirtnin , vel Hermes,Graecis (a) Mars dicitur: quo vocabulo ad laudem vel ad vituperium,usque hodie etiam igno-rantes utimur. Per triduum igitur dies viefori« agentes, fpolia hoftium dividentes, exequi-ascaeforum celebrantes, laudibus ducem in coelumattollunt, divinum ei animum inelfe, coe-leftemquevirtutem acclamantes, quifuaconftantia tantameos egeritperficere vicloriam. A-«ftafunthaec autemomnia,utmajorum memoriaprodit, Kai. Oftobrisjapü. dieserroris religio-forumfanclionevirorummutatifuntin jejunia& orationes, oblationes quoque omnium nosprarcedentium Chriftianorum. His itaque omnibus pera&is reverfi funt ad Thiadericum incaftra & ab eo fufeepti, fatisque laudati & in terra prsefenti in xternam pofleflionem donati funt.SociiquoqveFrancorum&amiciappellati urbem, cui abigneut propriis moenibus pepercere,primum incoluerunt. Qui autem finis regis fecutusht, quimemorabilis fama eft, proderenonnegligo. Miffusdenique Hiringus ad Thiadericum eo die, quo capta eft civitas, proximanofte fufeeptus ab eo, permanfit in caftris. Audito autem, quia elapfus eflet Erminfridus,cgitut dolorevocaretur, &Hiringuseuminterhceret, tanquam claris muneribus ab ipfo do-nandus, ac magna poteftate in regno honorandus; ipfe vero Thiadericus casdis illius qualialienus exilieret. Quod cum Hiringusaegre fufeepiflet, falfispromisfionibuscorruptuscesfit,fequeparerevoluntati illius confeffuseft. Revocatus itaque Erminfridus profternitur veftigiisThiaderici. Hiringus vero tanquam armiger regalis ftans fecus evaginato gladio proftratumDominum trueidavit. Statimque ad eum ait rex: tali facinore omnibus mortalibus odiofus fa-<ftus Dominum tuum interficiendo, viam habeto apertam ä nobis difcedendi,fortem vel partemtuae ncquitia: nolumus habere. Merito, inquit, Hiringus, odiofus omnibus mortalibus fa&usfum,quiatuisparuidolis: antequam tarnenexeampurgabohocfcelusmeum,vindicando Do-minum meum: &ut evaginato gladio ftetitipfum quoque Thiadericum obtruncavit,fumens-que corpus Domini fuper cadaverThiaderici, utvinceret faltem mortuus, qui vincebatur vi-vus, viamque ferro faciens discesfit. Siqua fides his dieiis adhibeatur, penes leclorem eft.Miraritamemnonpoffumus, in tantum famam prcevaluifle, ut Hirmgi nomine, quem itavo-citant, lacieus cae/icircu/us(b) usquein prsefensfit notatus. Saxones igiturpoffefla terra fum-ma pace quieverunt,focietateFrancorum atque amicitiaufl. Partequoq^agrorumcum amicis
aui-
(a) Imö Mercurius. gum applieuit. CredibÜc eft ab Heve (ccelo) & ring,
(b) Widikindus vocabulura foni viciniad Hirin- Saxones viam laäeam dixifle Hearing,