INTRODUCT. IN COLLECTION. SCRIPTOR,

Utipfißcriptoresttetußi corrogarentur, d' inde conficeretur Hißoria, cuißdipoßet; Maximi-liane Imperator in Gtrmania cogitafe fertur. Ita Job. Stabius ejusfamiliar is Melancbthoni nar-ravit, ( ut bic refertin pr&faüone ad Ursbergen fern) conflituiße C&farem certis dotlü hominibusmandatadare, ut colleciis undique Germankis Cbronkü, quiaaliusaliaannotaßet, ex fragmentis il-lis Germanicam Hiftoriam integram componerent. Putern ea in re Jobannis Tritbemii AbbatisSpan-bemenfis ipßinpretio habiti confilia fecutum,quem talia agitaße, difcimus ex Paulo Langio Hißorko Ci-tizen fi. Is enim Tritbemiijuffu HiflorU caufa itinera fe obiiffe fcripßt. Vir infignis fuit Tritbemi-us,ßdexißimationismagn&magisquamintegr£; r^inium calculos meriturus , fifolida laude con-tentus, manem per fiqmenta non affe&affet. Erat enim nee Matbefeos nee Chemiü expers: facra-*autem eruditione nullitunc fuiordinüfacile cedebat; tf inHifloriaplaneregnabat , quam potuißetcaßamdare ex tot Codicibus, quosSiderat legemtque rara,, fibe mduflriaßve feliatate , quam nuncquoque ubi omnia fereßrinia expilataßent, admiramur. SediUe ut Magi famam in naturali ßien-tia quxfifiit, ita in bißoria pulebrumputavit Principum fludiis illudere per plaufibiles fabttla* , confi-ßoHunibaldo tfßmiLbus nugü, genealogiisque ultra comperta produölis: Idque ipfi non obßcureaFriderico Sapiente Saxonum Duce t Imperit Eleclore exprobratum vidi. Maximilianus ipße C&Jar Ge-nealogiis inprimis deleHabatur, nee Hißoriam minus quam c&teras liberales artes foVebat. Nanu*tum confiat Vienna Außris. collegium Poetaritm fub Conrado Celta tf aliud Mathematkomm infiitu-ifife, extatque diploma Tomo fecundoFreberi. Iisdem aut "üicinis temporibus etiam HermannusComes Nuenarius, Bilibaldus Pirckeimerus, Conradus Pentmgerus, Jacob tuW / impheltngus, Henri-cus Bebelius meliorum üterarumfi?nul {$ Hißori£patri£fiudio floruere. Hosfiecuti junt PbilippusMelanchthon, Beatus Rbenanus, Hulderkus Mutius, Cafpar Brußhius, Orfwinus Gratius. Et cumLux Reformationis exorta effit, excitata eß magis bominum curioßtas: nam Reipublk£ tf EccleJ?£ ne-gotia aß mvicem di'veUi nonpoßunt.

Faclum erat divinomunere, ut Typographix in"t>entum, (*? bonarum literarum introdutlio inGermaniam, tf Reformatio facrorum fife ordine confiquerentur, non magno interVallo; f£ tanta-jtommoda mutuofibi auxilio eßent, JamVeteres plurimi typis prodierant, cum de medU £tatis Hißo-ricis cogitaripaulatim eeepit, qui elegantia tf argumento & fama inferiores , minus curiofitatemjlettorum inloitabant; fed non minus neceffarii erant ut t empor um feries expleretur. Jam annoIfoj Conradus Celtes tnter C£tera Rofait£ PoetrU Saxonis, apudGandeshemenfes Sanciimonialis et-iam Ottonü Magni elogium carmine Latino ßriptum edidit. Peutingerus Conradi UrsbergenfisAbbatii Chronica in lucem mißt anno 1515. Eodem Jobannes Cufpinianus Ottonem Epifcopum Fri-ßngenßmproduxit. Mox anno 1521 Carola Quinto Hermannus Nuenarius Comes Eginbardum in-ßcripfit. Eidem eodem tempore Reginonem Abbat emPrumienfem Sebaßianus de Rotenhan EquesFrancus dieavit. Melancbthoni int er cttem beneficia debet Germania, hxc qusqueßudia excitaßLj>nonbortatibtts tantumßed {$ labonbus. Nam admodum juvenis anno 1516 Joannis Naüderi Hifiori-amitadigesßtatqueexpoliVit , utlucemferrepoßet. Mox anno 1525 LambertumScbafnaburgemsietß. igntralo adhuc nomine) ex Codice Auguflinianorum Witebergenfium deferiptum Tubing&typkßimmifit: multoposl (1537) Ursbergenfis Äbbatü novameditionemprocuraDit, ubi continuand& Hi-florU acceßereparalipomena, qii£ Cafpari Hedioni tribuuntur. Supremajam £tate {15S6) Philippusllelmoldi Chronica Sla"t)orum typograpbo exeudenda dedit. Ne de Carionis Hißoria emendata atqueauffa nunc dkam.

Exeo temporecomplures inlaudabileinßitutumeruendinoßros med;i £t>i Hißoricos inculue-re y ' quos nomimbus perflrin^ere fiuffecerit: Baßlius Johannes Heroldus , Simon Schardius, JuflusReuberus, Chrifiianus Urfiifius, Andreas VellejusDanus, Reinerus Reinecaus, Petrus Pitbmis ( etßFranc0 Gallus) Henricus Canifius, MarcusVelfierus, Joannes P iß orius, Marquardus Fr eher us-, Chri-ßophorus Ge^eoldus, Henricus Meibomiusfinior, Melchior Goldaflus ab Haiminsfeld^Seb. Tengnage-lius, JacobusGretßrus, Chrißophorus Broker us-, Job.CbappeauVillxus Leodienfis. Tum Aub. Mi-r£us, Petrus Scrvveriustf) Arnoldus Buchelius Belg£,fedquos Germanis computo; tfFranco Gaüi An-dre asV> Fr aneifius Quere et ani., J aiobus Sirmondus , Phil. Labbxus , Andreas Dacher ms, JohannesMabillonius, Stepbanus Baluzius & qui ABa SanBorum (posl Laurentium Surium) ediderunt edunt-que Johannes BoUandus cumßociü &'ßuceßoribus Godefrtdo Henfibenio, Daniele Papebrocbio, Fran-cijco Baertio, Conrado Janningo, quibusnuperaccesfitJohannesBaptifla So Her tus,quo sin rebus Ger-mankis plurimum adjul>it ex eodem ordine Jobannes Gamanßus. Pr£terea in e andern cur am eden-di antiquiores ineubuere Hermannus Conringius, Job. Henricus Bader us, Petrus Lambeaus, Johan.Henricus Mader us, Johannes Schilt er us, Chrißophorus Hartknocbius , Antonius Mattbsus Junior,Job.Kircbmannus Junior ,■ &'taliumnosexemplaficutipaucos, anteannos Accesfiones Flißorkas e-didimus, in quibusfiriptores aliquot inediti, täpleriquedm expediti tandern prodierunt, babemus-queadhuc matenamnon uniiu Tomi t$v ww^ctuv-

Nunz