DE ANTIQVA SAXON. 6«

todecertavk, Accedic ad hoc inauditum Apoftolica? dignitatis fafligium , ac facrae fidei fertili-as , qvoniam non pauciores ad Catholicam adduxit Ecclefiam materiali gladio populos , qvamolim Apoftolorum aliqvis giadio fpiritali. Et ut hoc probemus, ä noftra Saxonia exordium fuf-pamus, qvam iuvenilibus adhuc in annis conftitutus, ad fidem traxit.

Anno fiqvidemfecundoregnifuiqvi eft Chrifti. CCCCCCC. LXXI. agens vicefimumcvintumannumastatisproprise , prudentum morem imitando , ut nihil temere videretur atten-crei apud Wormaciam fynodum juffic celebrari, ubide negociis opportunis matura fieretde-feratio, ac contra Saxonesapra&induftriofa expeditio. Seqventi anno , inde magno ftipatustxercitu, Saxoniam potenter ingredicur, Sc mulca vi infiftens , cepit Arisburgum, vulgariterJlersborchdiftum» id eft, caftrum martis. Et Hermefuel usqve pervenit, qvod interpretaturiatuaHermetis, Sc ipfum fanumdeftruxit, cVargentum &aurum qvod ibirepcritcopiofum ab-feilt. Hoc inchronicis GregoriiTuronenfis habetur , qvod etiam teftatur Dominus JohannesieEflendiafacrs Theologie profeflbr, & frater Hermanus de Hervordia ordinis prsedicatorumqvi hanc expeditionemdiligenterprofeqvuntur. Ethosprout in plurimum feqvor.

Adverteqv£loca" a principaliorisprovinciasädiis nominabantur : qvorum plurima perma-naitusqve in praefens Sc antiqvum vocabulum retinent. Erant autem in ftatua pradicta Herme-fad, qvatuorimaginesfculptas, fcilicetMartis, Mercuriij Herculis, Sc Apollinis : fed tarnenä Matte tanqvam|principaliori demoninabarur locus. Hoc erat vaftiffimum Idolum totius Saxo-nii, qvod prudenti usqve confilio, Carolus primum aggreffus eft, ut illo deftruäo citius provin-cialesabidololatriaanimumrevocarent, Mira dicuntur defortitudine illiusloci, &deftructura&columnarum pulchritudine, atqve decore illius phani.

Inligne namqve Saxonum, erat Leo , Draco, Sc aqvila defuper volitans, ad oftendendum inc/sfonitutinem, prudentiam Sc invicti animiconftantiam, Sed cum fic gloriofi efient fecundumfanlccularem, nonintellexeruntqvam ignobilem paterentur fervitutem,daemonum ritusob.fervando. Oportuit ergo perviamaliam, hoc eft , per potentiam arniorum duriffimx cervicisfertinaciamcaftigate, donec vexatiotribueretintellectum auditui. Pie creditur, ut dictum eft»qvoddivinabonitasqvKhumanogenerifempermifereripotiuseligitqvam irafci , poftqvam vidicWarn Saxonum per fimpliceni prxdicationem Sc miraculorum choruscationem molliri nonpofle, aptavit Providentia: fuse fortiftlmos reges ac principes , qvi gentem hanc ut vitrum con-traent, donec ad cor redireti&fuaeinfidelitatis infaniam abjiceret.

Aut forte fi omnino convertinollent, penitusinterirent, ac aliorumfalutem ultra non im»ptdirent. Qvoditafactumconftat. Namdeletisautfugatisrebellibus, optime fidesfundata ibtoevit, Sc usqve in prsfens (de qvo gloria immortali Deo) ftabiliter perfeveravit.

Ut autem Dominus manifeftaret, qvam grata fibihsec expeditio föret, miraculum glorio-fumoftendit in exordio pugnx , qvod hoc ordine factum eft. Nam cum Rex ftaret per aliqvocfeinobfidioneprafatilocimunitiffimi, evenitut propter zeftatis fervorem aqvas deficerent , Sc«ercitusin fummo periculo cflet. Sed divina favente dementiamilitibusfuisChriftus providit»Ünclaradie cun&is ex more circa meridiem qviefcentibus, fons erupit ignorantibus univerfis *iaqvas largifllme effufxfuncad omnemfufhcieritiam. Durabat qvoqvead triduum , qvousqve[bnmfunditus deftrueretur. Cepit deinde caftrum Siburch, fupra fluvium Ruraefitum propeTremoniam, Sc Francis utrobiqve pofitis, venit ad Weferam 6c rcedere inito cum Saxonibus»obQdes 12. recepit. Sic intermiflum eft bellum Saxonicum ad tempus, primo congreffu Dominolygientefidelibus inclytam viäoriam, Maxima enim ftrages Saxonum facta erat, anteqvam.oftta dejicerentur. Proceffit ex tunc rex ad Italiam contra Defiderium regem » anno^C.LXXIII. Sc potito triumpho ecclefiam &Adrianum Papammagoificeliberavit.

CAPVT IV.De rebellione Saxonum.

SAxones fic fuperari primo congreflu a Francis doluerunt nimis, ac comperto qvod Carolusdifceffisfetinlonginqvamregionem, congregatis agminibus fuis, Siborch recuperant, oc-cifisqveFtancis,caftrum deftruxerunt. Deindead Mersborchproperantes, illudoppugant,ficqve ad fines Haffix venientes , illam pradantur , Sc flammis cuncta fuccendunt. Verun«:n icerumoftendit ibigratiam fuam Dominus, qvia cum veniffent ad Frideslariam, Sc incen-kevellentecclefiam, qvamfanäusBoniraciusillicconfecraverat, omninoneqviverant» qviuuWus gravitimoredivinitus perculfi, turpiteruniverfi fugerunt, nullo perfeqvente,

CulpanturhicSaxones defradta fide, fed aliqvaliter videnrur excufandi illi »qvia CaroloJinihomagium prjeftiterant. Cujus ratio affignatur,qvia provincia nimis magna erat , videliceta^ctio usqve ad Weferam , Sc confeqventer a Wefera usqve ad Elbiam , Sc confines videlicetwndali, ScDacii cseteriqve infideles> Normanni, Frifones cum fuis 1 auxÜium prseftabant

liii $ Saxonibus