VERBETERINGEN EN AANVULLINGEN 175
Anno 4325.
De "Waldenzen van Atrecht en Dowaai hebben, in de eerste helft der14 d8 eeuw, voorloopers gehad in de Beggarden van Keulen, te oordeelen naarhet bericht, dat "Willelmus Procurator, een monnik van het klooster vanEgmond, er ons heeft van nagelaten. Dewijl het niet voorkomt in J. Hansen'sQuellen und Untersuchungen zur Geschichte des Hexenwahns und der Hexen-verfolgung im Mittelälter (Bonn 1901), möge het hier een plaatsje vinden :
Eodem anno [1325] Begardorum nequitia, quae diversis mundi climatibushactenus latere cernitur, apud Coloniam propalatur. Isti enim eorum ibidemstultitiam praedicantes et matronas varias ad ipsorum ludibria contrahentes,sub terra quoddam mirabile habitaculum fecerant, quod Paradysum vocabant.Omnibus enim illico divitiis affluebant. Ad quem locum, ut saepius, etiam innocte Parasceves convenire decreverant, ubi cujusdam potentis uxorem cumceteris invitabant. lila itaque ad praefatum locum eodem tempore transeunteejusque marito non modicam contra ipsam suspicionem habente, ipsa loricamunitus, cujusdam quoque Lollardi habitu indutus ad praefatum locum festi-nare traditur, cujus semita per uxoris pedissequam ostentatur. Ipse itaquecum ceteris hujusmodi paradysum ingrediens, sed in angulo privatim serecipiens, gestorum diversitates nititur discutere et finem sub silentio expec-tare. Quorum medio quidam ipsorum reputatione valentior, fuerat enim interceteros eloquentior, nititur surgere, in Jhesu suaeque matris Mariae, utaiebat, praesentia, erroris materiam propalare. Duo enim, ut per conceptionemloquar, ibidem aderant, qui se Mariam et ejus filium asserebant. Dictus itaquenudus praedicans et omnes more innocentum ad nuditatem exhortans, varioerrore tarn prima quam media nititur detegere, et conclusionem tenebris,extinctione candelarum videlicet, deturpare, ubi dum quilibet porcorum moresuam nititur subjicere, carnis quoque officium summa quasi invidia perficere,dictus potens peregrini ordine et quasi casu propriae uxori jungitur, cujusmaxilla subtracto similiter annulo vulneratur. Quo facto, summa festinationenititur fugere, et die crastina cuncta, quae viderat, propalare. Capiuntur igiturcum praefato Jhesu ejusque matre hujus sectae singuli, quorum corpus autignisvoragine aut Rheni f{l]umine suffocatur. Quidautem dictum potentem suaeuxori in amicorum praesentia tarn vulneris ostensione quam annuli subtractioneproposuisse didicimus breviatur. Fertur praeterea quendam illico juvenem obamorem fugientis tactumque negantis quasi per tempus deficere, tandem veroad sororis instantiam cicatricem vulneris enodare, per quam ad quoddam velutsupra paradysi habitaculum saepius ducitur, ubi dilectae tarn in osculis quamin ceteris vice plurima sociatur. Cujus cum gressus deficeret, dictaque materiaconscientiae malitiam augmentaret, fuga petitur, confessor queritur. Ad cujusinstantiam quaevis dictorum series divulgatur. Hujus itaque Paradysi Cherubimdormiente, gladioque versatili jam cessante, accessus panditur, ballivus arces-situr, cujus vultui multo magis quam auditu perceperat, ostentatur, ubiutriusque sexus multitudo capitur, quorum plurimi denario procurante, ava-ritia instigante, mortis nexibus liberantur.
Willelmi chronicon monachi et procuratoris Egmondani, bijA. Matthaeus, Veteris aevi Analecta, deel II (1738), blz. 643-644. .