kündet wird und sowol von lebenden Zeugen als von Zeugnis« inWorten oder auch in symbolische Handlungen gesagt. Sickel, DieUrkunden der Karolinger, S. 1.

Ik heb daarom in mijn arbeid ook opgenomen de getuigenissen vanAnnalen, Kronieken, Levensbeschrijvingen en Gedichten, voor zoover zij geacht kunnen worden van tijdgenooten afkomstig te zijn, vanOpschriften, van Dood- en Memorie-boeken.

Allen te samen vormen een geheel, waarvan het eene deel hetandere moet ophelderen.

Ik zoude dus ook uit vele Romeinsche, Grieksche en eenige andereschrijvers verschillende plaatsen moeten opneinen over de oudste ge-schiedenis van de streken, waarover mijn werk zieh uitstrekt: overde oude stammen, die er gewoond hebben, over de invallen en deheerschappij der Romeinen, over de Franken, over de Saksen; dochzeer veel daarvan ligt voor mij te veel in nevelen, dan dat ik er mijaan gewaagd heb er iets van mede te deelen.

Ik begin met de oudst bekende oorkonde. Bondam's laatste is van13 April 1286, en daaraan sluiten zieh de oorkonden die Nijhoffvoegde bij zijne Gedenkwaardigheden uit de Geschiedenis van Gelderland.Ik ben iets verder gegaan en eindig bij een merkwaardig feit, dattot rustpunt kan dienen : den slag van Woeringen, die den 5 d enJuni 1288 voorviel.