C HR O N. C I T I Z E N S E. Rj<»
Et quidem praedida omnia, qua: df R omanenfium exaraui moribus,non rtieo fenfuvaticinatusuim,fedeacuncl:afermeinquodanura&atulovernaculanoftralinguaim-prcflb defcripta comperi^mutatoq; faminehuicoperi vitiorumodio veritatis autemamore intexui.
Porro qua: de Martini Lutherido&rinadifleruiirton ficutidtfcipulusilliusaiTer-tiue, fquodabfirj fedpotiusadmiratiuepofüi, vtpotenulliusadhuciuratusinverbamagiftri. Sed cum (im 8c ego morc fufpenfus multorum, quoufqs per Occumcnicum,vniuerfale & generale concilium quid in tarn ardua re tenendum fit, dccretum fueritjparatus nihilo camen minus &c modo 8c Tempera reiäe fapientibns docen , quorum et-10 iam Sc potiflimum Romana:ecclefia: iudicio haeepraefentia 8c aliaqualiacunquemeaferipta 8ccoirigeiula 8cexaminandafubijcio:tametfiegofupranarratanon de Roma-nis,fed Romancnfibus, id eft non indigenis > fedaliundead eam confluentibus deferi-pferim.Sc ob id rem cürafle non debuerim, cum vitiaquorumeunq; ferenda non fint,ipfeq; diuusBcrnbaidusmulto 8c acerbiora & execrabiliorade Romanis ad Eugeni-umrummumpontiricemdepr6pferit.Qua:vtinamveranoneirent,vtinammendacesinhac parte efiemusomnes> vtvitijseliminatis Romajfan&itas ipfaöc morum integri-tas,iufticia 8c veritas,ad falutemtotius otbis&fidei robur inueniretur, deftrueretur-que,ccuralfum8ciniuriofum,illud vulgatifllmum ctiam laicorumdifterium,quodi-euntRoma:propiores Chriftianoseiledeteriores,8c curiam Romanamnonquaererc0 ouemfinelana.Sednuncdehisfatis.
Eodcm anno,id eft Domini m d x i it,quietiam fuprapofitus eft,EmanueI Chri-ftianiltiimus 8c potentiffimus Portugalliarrex per ambafiatores obeedientia? fuaeno-uoPapse Leoniepiftolam ornatiflimarndevi&orijs ßctriumphisfuisin India&Ma-lachahabitis feripfir , ex qua proDei laude & honore, äquoornne bonum proee-dit, pleraque breuiter excerpta hüic noftro operi hiftoriali inferereacfubne&e-rc ioeundiffimum paritcr 8c vcilülimum duxi. Cuius quidemepiftolauale eftex-urdium.
San&iflimo in Chrifto patri ac beatiffimo Domino, Domino Lconi S. addic~ti(li-j 0 musfiliusEmanuel, Deigratiarex Portugalix, öcAlgarbiorum citra vltraquemarein Africa, dominus Guinea: &c Conquifta:, nauigationis accommercij vEthiopije, A-rabia?,8cPerfia:,atque Indix, humilima beatorum pedum ofeula. QuantumDcoOptimo Maximo.quantum & tibi gratulari debeamus.beatiflime pater, vcl ex nuncioquodnoftra Indica clalfisproximeattulit,fatis apparet. QuodenimtePontif.Maxi&S. Rom. ecclefiasßcChriftianoorbiprsfidente , tamadmirandainDeilaudemöigloriam gefta tarn ex voto fucceflerinntua certe laus,tuagloria cenferi debet.Iure ita-quevifiim.quaeinlndiaDeifulrragio.adipfius cultumfpecT;antia,noftrisarmismodoraclafint.ad tuam San£titatem fummatimperfcribere>&c. Igitur pacatapoft pluresdubij martis vi£torias,non fine labore & fanguine partas, India, relictis in ea opportu-50 n 'sprajfidijs; Alphonfusde Albicher protocapitaneus nofter.vtiadturaquam lüperio-fibusannisnoftrifecerant iniuriamquevlcifcerentur,auream Cherfonnefum (Ma-lachamaccola- appellantjcontendit. Eaeftinterfinummagnum 8c Gangeticumfi-ta,vrbs mira: magnitudinis, vtqua: viginti quinquemillium 8c ampliuslariumcen-featur; terraipfa reeeundiifima', acnobililTimarum quasfertlndia merciumferacinl-ma,8cc.
Hucitaq? cum inftruftaclaiTeapplicuiflct Alpbonfus,vrbemoppugnaredefti-
nat.QuodprxrentientesSarracenibellofe^armisprxparant.fcdfiuftra.Namcom-
mififo bisprxlio noftritandem Deiauxilio fiiperioresplurimis exhoftibus ca:fisvr-
bemviintrant 5 occupant 3 datapra:da:libertatcdiripiunt,inccndLint. Rexipfequiex
*° clephanto pugnabat,grauiter vulneratus cumfuperftitibus Maurisfuga fibiconfu-
luit. In ca pugna magnus hoftium numerus exiguo noftrorum damnointeriit; capti
plures; magnaetiamablatafpolia , inquibus Scfeptem ipfius regis bello aflucti ele-
pbantes, fuisturnbus, fericis atque auro intextis ephippijs.dbus prouincixmore»
m ünici,aca-neorum omnisgeneris tormentommadduomillia fummaartefabricata.
Capcaficvrbc,hoftibufq}profligatis,&c.Eranteo tempore Malach* plures extranei,
ty