r jät "ii «j£T -

14.

1:

15,

l6.

632 DealTecur.dom.percontradi.pign.&c.

acceptione.vt patet, & aliundc ratione pofteffionis facculis, vel arcis claufa , & alix res fimücs. hocmultum vidctur cxcedcrc alium creditorem priui- fecundum depofitum prxfertur omnibus debitis,lcgiatum : ar in cafu hypothecac pofteffio fecundi & de eo intelligitur lex fihominern ; prirnum verö

creditoris nullo modo ei fäuet, quia eft iniufta fu-pra rem alteri priüs obligatam. Nee refert quodminus priuilegiatus bona fide illam acceperir,igno-rando rem alceri magis priuilegiato efle prius hy-pothecaram , id cnim folüm exeufabit cum a pec-cato iniufta: aeeeptionis , non iniufta: retemionis;

non ita, & de illo loquitur \e\fiventri , & confe-quenter non fibi contradieunt huiufmodi leges,quia loquuntur de diuerlis dcpofitis.ita docet Azortom.t,. lib.Af.cap.^^.q.^. & Sayrus in claui Regia Hb. \o.tratl. c. cap. \ o. num. 1 o.tj c,.

Sepcimum dubium eft, vtrüm leges humana:,

a die enim quo feiuit rem prius efte alteri hypothe- qua: prsefcribunr ordinem reftituendi, obligenr in

catam.iniufte retinet; ita communiter DD.Emma-nuel Roizrow.i. Summa cap. 46. num. 1 j. Nauarr. infummaLatinacap.17.num.51.. Syluefter verb. Resti-tutio 6. num.f.q.%. Hinc infertur, vtoptimeani-maduertuiu Nauarrus , 8c Rodericus peccare gra-uiter generös , Sc nurus,recipientcs , aut retinentesde bonis focerorum id , quod eis debetur, feientes

confeientia, an folüm prarbeant adionem ad com-parandum debitum in foro extemo. Duo generalegurri hie poftunt confiderari: in primo genere,continenrur illa:, qua: in vaoquoquc Regno, velProuincia circa hanc materiam eftefolent. In fe-eundo ponuntür leges ciuiles iuris communis 111-ferta: in corpore ipiius iuris. Communis omnium

eorumbona*»liis magis priuilegiatis deberi,& efie fententia eft ■, vbi dantur leges particulares loci,

prius hypothecata , &c teneri ad reftitutionem. Regni , aut Prouinciz , has cfle obfernandas ; vbi

Quintum dubium eft, quando creditor poiterior vero ha: non reperiuntur, obfernandum efte i s

minus priuilegiatus rem bona fide aeeepit, &con- commune,& in confeientia omnes obligare , hoc

fumpfit, & in nullo factus eft ditior, vtrüm tenea- eft, tarn leges particulares, quam leges iuris com-

turin confeientia , quando pofteaid fetuit ,rcfti- rnunis,vbi non dantur particulares,ita Azor torn. 5.

tuerexftimationem talis rei. Refpondeo negatiue; Ub.<^.cap.i6. quaf.y. Tumanus i.i.diß>ut.\^.dub.^.

fundamentum eft , quia pofleflor bona: fidei non »um.j.Leffnistom.i.deiH/i.lib.i.cap.ij.dub^.n.^.

renetur in eo cafu raiione rei aeeeptar, nee rationeiniufta: aeeeptionis, vt patec, nee ex aliquo contra-ctu tacito, quafi vero illa confumptio ilt conditio-nata, & cum onere , vt (1 poftea conftet de priorihypothecatio, ei reftituatur, quia hzc conditiotacita fine fundamento ibi admittcretur, cum nonincludatur in tali confuroptione , nee admirtatur aDD. etiam in confumptione res aliena: refpec"luveri domini; ergo ä fortiori non eft admittendarefpectu fiypothecarij.

Sed rogabis,an quando resconfumptaad fifeumpertinebat, habcat fifeus attionem ex peculiari pri-uilegio ad agendum contra creditoiem , qui bonafide confumpfit ? De hac qujeftione videri poteftMolina tom.i.dijpttt.f $6.num.ic.vb\ exiftimar non

Sayrus lib. 1 o. trat}.;.cap. 1 o.num. 1 i.Vafquez opufc.de refi, cap.i x.dubit.i. num. jo. Fundamentum eft,quia lex humana potuic ob bonum commune con-fc-rre ius prilationis aliquibus creditoribus com-paratione aliorum, Sc de fa&o illud contulir; ergoobligar in confeientia. Maior pater, quia ficut lexprarferiptionisob bonum commune poteft auferredominium a priori domino , & de facT:o illud au-ferr , Sc tranfacto tempore prxfcriptionis , iljudconfere in pofleftorem bona: fidei ad puniendamnegligentiam 6V ineuriam dominorum ; ita con-fiderataqualitatedebiti ,& creditoris , poteft con-ferre ius pra>fcrentia; , & de facto eonfere , quiahoc expedit bono communiad impediendas Utes,Sc ad fecuritatem comrahemium. Confcquentia

cocedi adionem fifco repetendi rem confumptam probatur , quia illa: leges non funt prarfumptiu

tona fide, & ideo refoluic in nullo foioreneri hujufmodi creditorem aliquid in hoc cafureftituere,fi conftet de bona fide. Ncc obftat lex ,pecunia.Jf.depriuiltg.fifci , vbi conceditur adtio fifco ad repe-tendam praediclam rem bona fide confumptam,

id eft , non fundantur in prajfumptione, fed funtdireäiua: intendentes bonum commune. Deindecontrahentes infuis contraäibus tacite includunthanc conditionem , vt debita, &comracT:us flantiuxta formam , modum ,Sc ordinem praeferiptum

quia huiufmodi lex fundatur in mera praefumptio- in pratdidis legibus; ergo tacite fe obligant ad fer-

ne mala: fidei: nos autera fupponimus conftareeuidenter de bona fide confumentis, & ideo fi inforo externo de tali bona fide conftet, ceftabit talisadl:io , & non concedetur. Sed ha:c magis ad iurisperitos , quam forum confeientia: Theologorumfpe&ant, & ideo breuiter nos expediuimus ab hacquzftione.

Sextum dubium eft, vtrüm creditor ille, qui.pe

uandum ralem ordinem ,&confequenterad illumtenentur in confeientia.

ObiicieSjhae leges in confeientia a:qualiter obli-ganr dcbitorem,& credirorem, & fimplcx credit.or,qui alteri creditori perfonali priuilegiato pra:fer-tur, nontenetur in confeientia ex vi harum legumilli reftitutionem facere, vt fupra diximus j ergonon obligant in confeientia. Maior patet, quia lex

euniam fuam habet depofitam apud numularios, contulic creditori priuilegiato illud ius pnlatio-

vel apud alios , prteferendus fit aliis priuilegiatis nis, <k creditor quieunque fit, quando contrahit

hypothecariis.Ratio dubitandi fumitur ex i.fiven- cum debitore, contrahit in forma legis , 8c confe-

tri §. in bonüjf. depriuilegiu cred. vbi exprefsc dici- quenter iamie exponit periculö illius pra;lationis;

tur creditores deponentes efte poft priuilegia , id ergo poftea non poteft fimplex creditor retinere

eft , poftponendos eile priuilegiatis; e contrario integrum debitum ,quodaccepit practermiftb pri-

ver6 inl.ßbominem. §. quoties. ff. depofiti , exprefsc uilegiato. Refpondet M.olinatom.i.difßut.$$6.in

dicitur pra:ferendos efte , qua: leges videntur in fe fine, leges, priferibentes przlationem creditoribus

pugnare. Vt tarnen illarum intelleiftum pereipia- perfonalibus ,potiüs videri pro foro externo ; at

mus, notandum eft depofitum efle duplex, vnum leges, qua: refpiciunt debitarealia, pro vtroque fo-

quod tranfit in dominium depofitarij,qualis cenfe- ro obligare ; qua: vero fit maior ratio in vno, quam

tur peeunia , q QX a p a d aliquem deponitur nume- in alio.non affignat. Ad argumentum ergo refpon-

rata, non tarnen obfignata ftemmate, nee claufa in dendom eft , illas leges obligare debitorem in con-

arcula, vel laccis. Alteium eft depofitum quod non feientia ad feruandum hunc ordinem.Deinde obli-

tranfit in dominium depofitarij, fed manet fub do- gare etiam creditorem priuilegiatum, vt Ulis fter,

pinio deponeßtiS) qualis eft pecuniaoüfignata,auc ü debicor alium creditorem non priuilegiatum

pra:ferat,

l 7-

18