Lib. VII. Cap.I.

625

affignato ad folutionem, primus vcndi poffit ; &in hoc cafu.quo venditur, confticuitur de iurecreditor a debitore procurator ex natura contra-rius ad vendendum pignus elapfo termino folu-cionis . vt per multos , & multa iura obferuat, acprobat Caldas Pereiraallegauu num.i}. & Pinel-lus in l.i.C.derefand.vend.fol.mihi $6.num.i,parte 1.cap. x.

Et ideo vendi non poteft pignus ante terminumelapfum ad foluendum , & antcquam debitor inmora fuerit foluendi debitum. Vnde quando incomradtu datur facultas creditori ad vendendumpignus , femper intelligitur data, vt vendatur poftraotam debitoris, & poft terminum elapfum , &vt tunc vendatur abfqueadmonitione fa&a debi-tori: ita glofla in l.creditor hypothec.verb.teflato.C .dediüraü. pignor. Sc Azor tom. 3. infiitut. moral. lib, 7.cap.w.cju&fuo 5. Et ratio eft, quia vbi intcreos ex-prefse conuentum fuit, vt creditor poffit venderepignus, fi debitor mutuum non foluerit ad tem-pus constitutum, eo ipfo intelligitur fuifle con-uentum , vt illud eo tempore elapfo , vt credi-tor vendere poffit abfque commonitionc facta:nam ex natura contractus poterat creditor vende-re prardictum pignus, elapfo tempore conftitutoad folutionem commonefadto priüs debitore; qua-re plus aliquid debet operari noua conuentio. Il-lud autem pltu , nihil aliud eft , quam , vt priuf-quam vendat, debitorem non admoneat, iuxtaAzor allegatum. Si tarnen nihil intcr cos con-uentum (ir, tunc vna tantürn admonitio requiri-tur, & hoc ex iure nouo Codicis, vt docet gloflain l. creditor hypotbetat. C. de diflratl. pignor. Ex iu-re enim antiquioti Digeftorum nulla praeter ipfammoram denunciacio.aut commonefactio opus erat.l.ficomtenerit i.jf. depignor.tt. aß. qnia toium illudtempus ad folutionem conftitutum loco admoni-toris erat refpectu debitoris.

Si tarnen pactum, ac conuentum fuerit inter de-bitorem , & creditorem , vt pignus non vendaturelapfo tempore ad folutionem dato , intelligiturnc vendatur abfque admonitione tcr facta debito-ri. ita textus in prxdicta Li.fi conuenerit.jf.de pigno-rat. all, huiufmodi autem tres admonitiones itafieri debcnt,vt d commode fieri non poffint,, fuffi-ciat vna ad minimum cum fpatio vnius dici natu-ralis, vt ait glofla & Bartolus in diHal.fi conuenerit,allegata, Sc Azor tom.$.inttit.moral.lib.j.cap.i i.verf.ttrtio tf»tritttr,ad medium,

Si autem nihil conuentum fuerit inter debito-rem , & creditorem, tunc vnica facienda eft debi-tori, quod fi poft illam intra biduum , debitumnon foluerit, pignufque non liberauerit , tunccreditor poteft illud vendere, & nullo emptore in-nento adire debet iudicem, commonefacio ctiaradebitore , quo non apparente, certum tempus fta-tuendum eft a iudice vt apparcat, &, fi intra illudnon apparucrit , poteft creditor ä iudice petere,vt ei dominium pignoris adferibat; & fi intra aliudbiduum debitor acceflerit, Sc debitum foluerir,pignus recupsrabit; fi autem non acceflerit,elapfoeo biduo, confequetut ipfe creditor, pleniffimumdominium pignoris ; ita tarnen , vt fi quid refi-duum fuerir vltra debitum , reftituat debitori; &,fi quid defuerit de debito , illud poffit creditora debitore petere. haec omnia habefttut in l.vltima.C. de iure dominij impetr. Et biennium primum eftnumerandum a die denuntiationis faetae, quan-do vna tantüm denuntiatio requiritur ; quandoverö requiruntur tres a die vltima denuntiatio-nis , tefte Bartolo in prtdilia l.fi cottutturit 1 , jf.deFagnndtK. dt Iuflitia, &c.

pignorat. aEl. & in l. vltim*. C. de iure dominjj im-petrando. Si verö debitum fit incertum , ineipitatque inchoatur biennium a die fententix per iu-dicem latae. glofla in diEia l.i. fi conuenerit. ScAzor tom. 3. inflitutionum moralinm lib.y. cap.w,qutfito $.

Vendito igitur pignore acreditoreranti,quantia:ftimatur , fi pretium illius debitum exceffir,te-netur creditor exceflum debitori reftituere. /. ve~tuttifiima. §.vltimo. C. de iure dominij impetrando. Sideeft aliquid ad complendum debitum, id poteftcreditor a debitore exigere. I. qutfilum. §. Pompe-nim. ff.de difirail. pignor. I. vltima. C. de iure de-min. impetrando, vt arqualis fit conditio vtriufquecreditoris, Sc debitoris.

Sed dubitabis hie, an poffit pignus vendi cumeft pluribus creditoribus obligatum , Sc nondumomnibus fatisfactum ? Refpondeo affirmatiue, id-que fiue plures fintcreditores, fiue plures credito-rum hzredes ; patet ex l.fi folutum. $.fi creditor.ff. de pignorat. all. Si verö plura pignora vni credi-tori fintobligata,libetumctiam eft ipfi creditorivendere ex Ulis illud, quod malucrit. /. ertditorü.jf.de difirall. pignor. qui verö pro pignore res plu-res aeeepit, non poteft cogi aliquam earum refti-tuere , nifi foluto omni debiro. /. tjui pignori. ff.depignorib. & l. quamditt.ff.de difirail. pignor. & l.debi-torü. C. debitorem venditionem pignorum imptd. nonpojfe. Si feeundus creditor,quando eadem res eftpluribus obligata.ofTcrat, ac foluat peeuniam pri-mo creditori, tunc ipfe feeundum ius habet ven-dendi pignus propter peeuniam primo creditorifolutam. Lcitm fecundut.jf.de difirail. pign.

Re item ttibus creditoribus obligata , fi feeun-dus creditor offerat primo creditori fideiuflorem,& ipfe fideiuflor ofFerar, ac foluat primo creditoripeeuniam fuam,ditur teitio creditori facultas offe-rendi huic fideiullori huius feeundi creditoris pe-euniam,quam dedit, vt ipfe poffit retinere pignus;ita glofta in l.cum fccundw.%.fi feeundm jf.de diflracl.pignor. Praterea fi pofterior creditor emit pignus,feu partem pignoris ä priori crediroie, non acqui-rit fibi dominium pignoris,fed poteft debitor ofFe-rendoilli peeuniam fuam pignus fuum recuperare.Lcitm poHerior.ff de difirail.pignor. Sicrediror itemvendit pignus extraneo.fub ea condirione.vt poffitillud repetere, ac recuperare fi pretium reddiderir,tunc debitor emptorem cogere.non poterit ad red-dendum fibi pignus emptum, poteft tarnen agc ecum creditorc , vt fibi cedat adiones fuas conr aemptorem, ac ita poterit recuperare pignus ab em-ptore reddito ei pretio. l.fi creditor.ff. de difiraß.pignorum. Azor tom.$.inftit.moral. lib. 7. cap. 1 i.verf.feeundo futeritur.

In pignore autem iudiciali, vbi primum lara eftfententia contra debitorem de pignore iudiciali,tranfire quatuor mefes debent antequam ad pignuscapiendum procedatur; dein' poftapprehenfionempignoris ad alios duos menfes expedtandus eft de-bitor antcquam pignus vcndatur.vt tandem vendi-tio pignoris authoritate, Sc decreto iudicis irreuo-cabiliterfiar; ita Ant.Negufanus in tracl.de pign, &hypoth.p.S.memb.\.n.-].Sc Azor modo allegatus verf.tertio qutritur. Et ratio eft, quia iftnd tempus qua-tuor menfium datur de iure communi condemna-tis ad foluendum debitum. l.t.C.de vfurit rei iudic.Stlatc de hac materia quatuor menfium traftat Iafonin l.debitoribm. jf.de reiudicat. Tempus verö duo-rum menfium eft praefinitum ad folam p'g n °-ris venditionem , ne fiat cum graui prasiudiciodebitoris, ita docent Bart, in l. a Di*' Pit - §• "»

6.

8.

GGg

vendi