Lib.VII. Cap.VI. 647

1.

2.

j A"inaliquo eaßtpojftt filiusfamilias bona aduen-titia in pignus , aut hypothecam dare, de li-centia , vel abfque licentia patris tacita , vel tx~preßt.

4 An pupiütu ptffit rcmfitam ex decreto iudicü , auttutorü autboritate altert obligare, & quidßfinehac autboritate, vel decreto. f

j An defuntlm pofßt altert obligare bona Mini, quemharedem inßituit, & quidfi bares confentiat.

6 Pralattu , an pojfit res Ecclefia pignori ,aut hypo-

tbeca altert fubiicere tarn mobiles, quam immo-biles.

7 Socius an abfilme, an foltern pro fua partepojfit rem

ßbi cum altere, vel aliüpro indiuifo communem,alteri obligare. j#

Quomodo&quatenus. ^

8 Proeurator alicuius, & qui negotium alteriusgerit,

quatentts pojfit rem alterius in pignus , aut bypo-

thecam obligare.cj Qua res pignori ,aut bypotheca obligari pojjint, an

gemma , aarum, argentum vefles , libri.Quid de iure Lußtano circa equos , vefles , leilulos,

d" arma nobilium,& vxorumillorum.An res 'incorporea, veluti ins alicuius rei , (£* vfus-

fiutlus, an pecus, an feruus, anciäa , & beues de

aratro, & inßrumenta arandi.An debitor babens vfumfrutlum tantum in aliqui-

bus bonis , illumpojfit alteri in pignus, aut bypo-

tbecam oHigare.

10 Anpoßts quid vfitsfrutlus creditori obligatus ab

itlo vendatur, pojfit amplius talis vfusfruilus adproprtetatem reuerti.

11 Si creditor vendat fimpliciter rem , am pignus quod

habet, an cenfiatur in totum vendita, anfilkm,quo ad ius, & partem , quam in ea habet.

12 Seruitutes rurales,rjr vrbana, an in pignus, aut by-

pothece.m daripojfint.1 j Resfacra , & religioß , an pignori obligari pojßnt,& quid de viis,& adificijspublicis^ ».19.

JE r t v m eft in primis ,quicunque ha-lber liberam fuarum rerum , vel alieno-'rum bonorum adrniniftrationem,pofleca bona pignori dare, iuxra legem ,ß>-luto. §. vltimo , & l.fi conuenerit. jf.de pignerat. atl.Sc ita docet Azor tomo 3. inßitutionum moral.lib.j.cap. 5. initio. Hinc feruus nihil poteft loco pigno-ris obligare, nifi habear liberam peculij adrnini-ftrationem. l.ßlibentm. C. quod cum eo , qui in alle -na poteflate , & Baldus ibidem ,& in l.fi conuenerit.§. vltimo. ff.de pignerat. all. Imo nee tunc poteftferuus aliquid in pignus dare,nifi fit in vtilita-tem ipfius peculij, quia alioqui obligatio rci, feudatio pignoris nullius eft momenti, & iirita deiure eft, (1 flac fine confenfu , & mandato Domini,vt docet Bartolus Sc glofT. in legibus allegatis, ScAzor q.x.

Idetn iuris eft de filio familias, is enim rem pa-tris pignori darc non poteft. Secus tarnen eft fi decrem caftrenfem ;de bonis enim caftrenfibus,autquafi caftrenfibus poffunt filijfamilias ad libitumdifponere,donando,oppignerando, teftando, ven-dendo , permutando, commutando, quia funt fua,Sc quoad dominium, Sc quoad vfum , ac liberamadrniniftrationem, & quia hoc eft fpeciale priuile-giam bonorum caftrenfium , aut quafi caftren-fium, vt fiepe diximus, modo puberes fint, licetvigefimumquintum annam non excedant, vt do-cet Molina tont. 2. de iußit. difputat. 277. *»'"*« , &>n codem ctiam initio verf qiando vfusfuilus ,&

difyut.161 .verf. contraria™ ftntentiam , idque etiam,fi paremes repugnent, & inuiti fint, vt eft con-ftansomhiumopinio, ita Petrus Nauarra/»'^. i.dereßit. cap. 1. mm. 69. Sc Nauarrus in fumma Latin,cap. ij.num. 141. Sc id aperte colligitur ex l.vlti-tna. §.filijs autem. C, de bonis qua liberis , & ex glof-fi» ibi, Sc Paulo Caftrcnfi , Sc Bartol. vbi de con-fenfu patris permittitur filio familias alienare ex-tra teftamentum bona aduentitia , in quibus pa-ter habet vfumfruftum, filius vero proprietärem,& confenfus patris folum requiritur ,ne filius pa-tri noceat in fuo vfufru&u ; quare cum in boniscaftrenfibus, aut quafi caftrenfibus filijfamilias,nihil habeat pater, nee vfumfruetum , nee pro-prietatem ,non requititur patris confenfus. imoinuito patre id poterit filiusfamilias efficere. Ar-c^are verötextum iftum,inquit Molina diElo tom.i.diffut. 161. verf. contrariam ßntentiam , ad folosfilios familias maiores vigintiquinque annis, pra;,terquam quöd liberc fiat, textus ipfe perfpicue in-nuit contrarium.

Dubitabis vero , an in aliquo cafupoflit filius-familias bona aduentitia pignori dare ? Molinatom.i.deiufl. diffut.tyj. initio, aflerit pofle filium-familias , fi pubes fit, fiueexcedat, fiue non exce-dat vigefimumquintum statis annum , fi longc apatre degat, ibique aduentitia aliqua bona habeat;aut quia parer liberam adrniniftrationem aliquo-rum bonorum aduentitiorum illi rcliquit, ad quodfatis eft , C\ patcr ea bona a filio non petat, quo adprardietam adrniniftrationem , Sc fruftus validamcffe,$c lieitam donationem , quam filiusfamiliasde huiufmodi bonis facit, quod fi filiusfamiliasalienare bona aduentitia poteft , modo praefato, afortiori poterit ea eodem modo aliis oppigneran-do obligare. haec dodrina deducitur ex Molmaloco allegato,& difputat. i(Si. §. contrariam ßnten-tiam. Sed notabis, id tunc ficri ex confenfu tacitopatris, qui enim relinquit filiofamilias bona ad-uentitia, aut ei tacire permittit vfumftuclium ra-lium bonorum , confequenter etiam ci tacite per-mittir,<3<: concedit facultatem ad libere de lllisdifponendum extra teftamentum , & ä foctiotiadilla per pignus, Sc in pignus obligandum ; iam ve-ro quod filiusfamilias de licentia expreffa patrisülapoffit oppignerare, non eft dubitandum , quiapoteft illa per donationem alteri de eadem licen-tia exprefla dare, vt docet idemMolina locis ei-tatis , in ditla difputat. 277. initio, & 261. Sc gloflä,& Bartolus,& Paulus Caftrenfis*» l.vltima. §.fili/sautem, C. de bonis , qua liberis. Sc bene valet argu-mentatio de alienatione ad oppignerationem ; vn-de cum taciti, & exprefli (in huiufmodi licentiis,in quibus cernitur liberaliras concedentis ,8c fo-lüm agitur dcillius pra:iudicio) eadem fit vis , ea-dem poteftas, fi fufficit licentia expreifa , fuffieiötctiam tacita.

Iam veto fi addubites,an pupillus pofilt remfuam loco pignoris, tutoris authoritate obligare?Refpondent communiter DD. poftecum decretoiudicis , abfque decreto iudicis non pofle , iuxta/. 1 .ff. qua res pignori obligari non poffunt; itaque ad'hanc obligationcm tria requiruntur, voluntas pu-pilli, authoritas tutoris , & iudicis decretum ; hoctarnen locum tantüm habet in obligationc volun-taria , non in obligatione neceflaria. nam ad tuen-dam defendendamve caufam, vel rem pupilli. p°-teft folus tutor bona illius obligare; ita docer Bar-tolus in l. 1. ff. qua res pignori obligari non poJß nt > &glofia»» l.vltima. §. difenfionem. C.de adminiSrat.

tutor um,