TiF**^?

I

IS.

*iv

*y

636 Deaflecurdom.percontradpign.&c.

An fint etiammariti bona tacite ex iuris difpo- ptincipalc. quare cum attio de repetenda dote

fitionehypothecata pro donatione proprer nuptias, competat marito tarn conftante , quam foluto

quamipfe fecit vxori, dubitant non pauci.Pridi- matrimonio .fequitur , vt bona mariti fint hypo-

faglottzindiftocap.ex literü, ncgzt, exeadem ra- thecata , & obligata pro dote,& pro alimentis

tionc , quia praedi&a donatio proprer nuptias, non vxoris , tarn conftante , quam foluto matrimonio.

ingreditut clalfem , nee naturam habec dotis , & nam dos datur marito ad fubeunda onera matri-

bcwia mariti folum funt obligata ex tacita hypothe- monij , vnum autem ex oneribus matrimonij &

capto dote vxoris. At communitcr id DD. affir- prscipuum, eft alere vxorem ex fructibus dotis;

tnarit.itaAzor & Couarr. modo allegati, Hoftien- quare ficur tacite obligantur bona mariti vxori

fis,loannes Andreas &Panormitanus ineodemeap. ex iuris difpofitionc pro dote, ita etiara & pro

ex literü,de pignorib. Zafius , &alij, quoscitat, Sc accefloria obligatione refultante infep-irabiliter

fequitur Couarr. diclolib.x.var.cap.j.n.i.Sc colli- ex dote, hoc eft pro alimentis tarn conftante,

gitur ex/.i. C.debontsaua liberis , & patet ex cap.i. quam foluto matrimonio.

K.ii.iü ratio eft cadem, quam fupräadnotauimus, Dubitabis ergo , an pro pretio rcrumdotaliumquia feilieet ha: etiam donationes caufa matrimo- venditarum per maritum , bona mariti naneantnij ineundi, & proprer nuptias fiunt, & mariti ad- obligata ? Affirmat ßartolus confil. 1 14. Ratio eft,«4piniftrationem illorum habent, quare debent par- quia ficur bona mariti erant ex tacita hypothecatic/pare priuilegium communicatum bonis dotali- obligata vxori pro dote illius, ita & pro pretio re-bus. Et verö extra dubium eft, mariti bona ex fultante ex dote ab eo diuendita ; & iderr, etiam

difpofitione iuris tacitc manere obligata pro incre-men o dotis, iuxta Autben. de aijualitate dotü. §. bisconfeauens, & pro arrhis quas maritus aeeipit, vtdoce p Azor tom.). infi. moral. lib.j.cap.). initio,verfiQuares , in fint. & ratio eft , quia ficut res fe habetad totum ,ita& ad pattem ; quare fi priuilegiumhoc conceditur ad rotam dotem , ita & ad partemdotis , cum re vera pars dotis ad dotem pertineat.

docet Antonius Negufanus in tral~l.de pign.& by-potk. p.i.memb. 4. num. 58. nc. vlla eft dubitatioin hac re.

Mains dubium eft , an pretium reda&um ex bo-nis ma ri venditis , fit tacitc obligatum pro dotevxoris ? eft duplex opinio hac de re.

Prima docet, przdidum pretium non manereobligatum , nifi in fubfidium , quando , feilieet,

Et ita docet etiam Antonius Negufanus in traft, de bona mariti, qua; vendita fuerunt , apud empto-

pignor. & bypotbec.p.i.membr.q.. mm 46. habetur in rem perierunt, in hoc enim cafu , ait ha?c opinio,

tradaru iuris tom.6. \.p laß», in rub. ff. foluto matr. poteft agere vxor contra illum , qui di&um pre-

tol.vlt. Animadu rtendum tarnen eft .priuilegium tium habet: hanc opinionem tenet Bartol. in Li.

illud tacita: hypothecae contrnöse pro ipfa dote, adfinem. ff.dedifirntt.pignor.wbi atferit ita habuif-

initium fumere a die ipfius augmenti fadti, inxta fe de fa&o inquadam caufa mulieris pauperis,Cy*

textum in l.ficonffante. C. de donat. ante nuptias , Sc«t*Bald.& S.ilicetus.quamob rem tacita hypo he-ea ,quas competit pro augmento dotis, non eft il-la, qua: competit pro dote.fed alia, qux poftea na-feirur cum datur augmenturo & quae rationem , &naturam hypotheca: dotalis habet.

in l. quia debitore.ff. qus infiaud. credit, vbi idemrepetit, fed fub hac limitatione modo huiufmo-di pretium , ad quod in fubfidium agendum eft,fit apud cum ,qui illud acquifiuit ex caufa lucra-tiua : fecus fi ex caufa onerofa , quia runc etiam infubfidium conueniri non poterit, nifi de fuper-

Imo etiam non folüm pro dote, pro augmento fluo , quod excederet fuum reditum , iuxta notata

dotis, & donatione proprer nuptias, fed etiam pro in l. fieum feraum.ff.fi certum petatur. & inl.fin.ff

alimentis debitis vxori a matito obligata funt,& de neget. geslis. quod idem tenet Cynusi»/. /»<*-

tacite hypothecata bona maritf ipfi vxori, vt docer t«r. 9. C. de rei vtndicat.

Negufanus modo allegarus num.+j. Bartol. poftAreti. in l. fi cum dotem. %.fin autem infauijftmo.ff.foluto matr. quod ptobant a fimili. nam ficut pi-gnora obligata pro forte cenfentur etiam obligatapro vfuris ex forre debitis , vt afleritur in I.Lucius.

Secunda opinio docer, pretium rerum maritivenditarum,qux erant tacite pro dote vxoris obli-gata?, fimpliciter , Sc indiftiniäe fucccdcre locodictarum rerum , & fic mulierem agentem de re-ftitutione dotis fuz debere conuenire illum , qui

ff.tjuipot.inpign. hob. ita dona obligata pro dote huiufmod,i pretium tenet ,fine illud teneat excau

debent cenieri obligata pro alimentis debitis exdote. & idem tenet Specul.f» tit, de dtnat. inter ni-mm & vxorem. §. fsrmatis. verf. fed nurntjuid bonat/iri. & idem Barrol. in trau, alimintorum. Paulustarnen Caftrenfis confil.%. & indiElo §.fin autem infiuüjftmo , reftringir hoc ad fola alimenta, quae pe -tuneur conftante matrimonio, non ad illa qu«e pe-tunrur foluto matrimonio.Negufanus vcr6 num.%

fa lucratiua , fiuac ex caufa onerofa, ita docet An-tonius Negufanus in trat?, depignorib. & bypothec.p.i. memb.4 num.j$. glolfa in l.Labeo,& Sabinns. §.item fi dominus, ff. deverb.fignificat. aüegans legem,res in dotem data , ff. de iu. dot. & ali j , quos ibi alle -gat Negufanus; & ratio eft, quia pretium fucce-dit loco rei, vniuerfalitcr loquendo, iuxta l.firem& pretium. ff. depetit. hared. & iuxta ea , quse tradic

& 49. 8c Alexander in diclo %.fin autem in fauiffimty Iafon in l.fieum feruum.ff. fi certum petatur. Ergo

tenent indiftinete opinionem Bartoli , afferentes, etiam in dote fucccdct loco rei obligata: doti. Ve-

fcilicet, tarn pro alimentis vxori debitis conftante rumegoneutram harumopinionumapprobo,quia,

matrimonio, quam foluto matrimonio bona ma- vt habetur in noftro iure Lufitano , in nouis ordi-

titi efle tacire obligata,&potiflimom fundamen- nationibus lib. 4. tit. j. hypotheca femper tranfit

tumillorumdefumiturex dittal.Lucius, cui dieunt cum fuo oneread quemeunque poifeflbrem tranf-

non bene refpondere authores illos, quicumPau- cat, vt dicitur in cap.ex literis , depignorib. ibi,

lo Caftrenfi contrarium tenent; fed vrgentifllma Cum bona mariti fint prodott tacite mulitri obligata,

etiam ratio effe poteft »quia Judicium de dote , eft cum fuo enert , & obligatione tranfiunt ad cjucmlibet

iudiciumvniuerfaleex parte vxoris, vt docet Bar- poffidentem. Quod idem etiam dicitur inl.aliena-

tolus & authores communitcr in l.i.fffilut. matr. tio,ff. de pailisinttrdebilerem, quare cum co onere

licet non ita fit ex parte mariti; in iudicio autem & obligatione tranfeunt ad quemeunque poflef-

vniuerfali acceffiones tanquam partes ipfius rei forem.fiue ex donatione , & titulolucratiuo,&

yeniunt iure a&ionis, accefloiium enim fequitur gratiofo, fiue ex ycnditione,aut alio titulo onerofa

illa

M-

»5-