614 De tran(lat.dominij per vlt.volunt.
bus nondum crant equites •, tnnc enim,fi nondumerant aurati, aut armati equircs , non tenentur eaad collationem adducere. ita Gama decif. 140.num.i.& i.VallafcJf partitionib.cap.i 3. num.169.Mölina tom. 1. de tußttta , difp. x.$o. §. deinde bona.Sc idem eft iuxta hos Do&orcs de iure communi,Sc de eodem iure Lufitano üb.*,. tit.<)j. num.g. inr.oms. Si detur aliquid a patre filio coniugatoademendum officium milirarc , feu dignitatem per-fonalem in militia. patet ex /. 1. §. fedneque ca-firenfe ,ff. de collatiombut bonorum , multum enimeonfert bono communi Regni, Sc Reipublicx no-bilibusabundare , & cum ea dignitas fic nobilitasquxdam, qua; in reliquos redundat cohxredes,debent illi id gratum habere, alioquin irrationabt-les erunr.8. Neque obftat, quod profedtio in bellum pro-
prer aliquod forruitum impedimentum , effecrueareat, v. c. proprer mortem, infirmirarem, &quid fimile , runcenim id , quod iam confum-ptum clar in prxparatarione ad eam profe&io-nem , non tenetur filiusfamilias adducere in par-tirionem, fed folüm tenetur adducere id , quodcxrac, vr optime animaduertunr Gama , ScrMoli-m allegati. rum , quia impedimentum fortuitumadueniens non eft confiderandum,/y« vehenda,i» fi-rteff.ad l. Rhodium deiattu. rum,quia per cum nonftctir,/. qui operasff locati.f. Maius dubium eft , an ea , qua: dara funr perparrem , vel raarrem filio comugato ad emendumofficium , vel dignitatem in miiicia , conferendafint , fi empeio effe&um non habeat ? & ver6, filoquamur de eo , quod extar, fiue fir pccuuia,/iue quid aliud , non eft dubium conferendumeffe. Si verö loquamur de eo , quod iam confum-ptum eft in prxparatione ad emptionem , quxper eum non ftetir , fed cafu aliquo forruito im-pedita fuic , poto non efle id conferendum , finee majiciose , nee fraudulentes fe geftir , fedbona fide egit, quia in eo cafu , videtur filius con-iugatus panficandus cum filiofamilias non euntein bellum, de quo num. precedenti egimus , vtex Molina , & Gama deducitur. Dixi, malitiose,quia fraus , & malitia non deber patrocinari nu-<ftori fuo,nec cornmödum ei afferre, l.quoties,§.qnidolo ff de probattomb. caf>. ex Uteri* , de dalo,&con-tumacia , cap. Sedet s)poßolica , cap. ex tenore , dereferiptü.fO. Quil aurem fi filiofamilias militi aliquid do-
netui , vel teftamento rclinquatur , fiue abextra-neo , ficie a patre, vel matre , vel propinquo, mo-bile , vel immobile , non intuitu , Sc rationc mi-litia: , fed ex beneuolemia, quia fimiliter donare-tnr , vel relinquerciur, etiamfi miles non efTet?Refpondco , non id runc ad peculium caftrenfe,vel quafi caftrenfe fpeetare , l.ß militi, l.fifor-te , l. caftrenfe , f. de peculio eaßrenß. Molinatom. 1. de iußitia , dijfut. z jo. §. item bona ca-firenßa. Bartolus in traftatu de dnabtufratribiu,»um. 9.
In dubio aurem,an id fimiliter donaretiir,enam-fi miles non efTer , attendendum eft adeireunftan-tias, Sc conie&uras donationis. Si enim id , quoddatum fuit, direcle militia: inferuiat, Sc fit dire-ctum militia; inftrumentum , veluti, cqui , armatarn offenfina , quam defenfiua , putandum eft adpeculium caftrenre fpe&are , Sc non eft ad collatio-nem afferendum. Si atuem direetc , Sc immediaread bellum , Sc militia; non i n f er uiat, fed remote,velut peeunix, vfusfrudus alieuius rei , penfio-nes, tedditus annuales, & fimilia, prxfumendum
eft,non fuifTe donatum intuitu militix,& ideo con-ferendum efTe , vt bene notant Bartolus , Sc Mo-lina allegati, nifi ca donatio computecur cum bo-nis aduentitiis , quia tunc non erit conferendum,vt ftarim dicemus.
Si veio aliquid doncrur , vel reftarnenro relin- ' »•qaatur filiofamilias non militi per patrem,vel ma-ttem , vel quemlibet alium , cum expreffione, vtfit ei in peculium caftrenfe , ralis donatio , vel re-li&um non pertinebit ad ipfum peculium caftren-fe , vt habetur eüprefse in l. fiforte ,ff de caßren-fi peculio. Sc docet Molina tom. 1. de iußtt. dtt'ladt/put. 230. §. Barteln*. Sc Syluefter verb. pecu-lium 1. quaß. r. & 7. Sc ipfe Baitolus in trau, deduobtufratribui , num.^. Ratio eft , quia actus , Sccontra&us , non fumunt nomen , & fpeciem ä no-menclatura data a contrahentibus, fed ex materia,& natura rei,quam continentjVteft commune apudDolores.
Pertinebir tarnen iuxta Doclorcs modo citatos 1 1«ad peculium adi]entitium,vr dicitur i» Authentica>excipitur , C. de bonü , cjux Über, peculium autemaduentitium , quamuis collarioncm non ingre-diatur, nec ad illam adducendum fit, iuxta no-ftras ordinationes in nouis l:b. 4. tit. 97. §. ip.tarnen non eft caftrenfe ; in hoc enim diftingui-turä caftrenfi , quod in peculio caftrenli habet fi-liusfamiliasmiles vfumfiudiim , Sc proprieratem,& pater nihil habet , nec vlumfiucftum , nee pro-prietärem : in peculio vcvo,iducntin'o , habet pa-ter vfum tantüm frncTuin . filius vero piopricta-tem , cV poft mortem naturalem patris ftarim con-folidatur vfusfrudus boni aduentitij cum propric-tatc ,&dominiofilij.
Bona etiam acquifita ab aulicis in aula , & pa- ' i'latio Principis, caftrenfia funt, /. vinca , C. de ea-ßrenß Palatinorum peculio , hb. 12. & 1.6. tit.ij.parüt.Af. Vbi inter alias fignihcstioncs vocabuli,Caßrurn , commemoratur etiam , palatium Regis,ideircoque qua: ibi ratione obfcquij regalibus per-fonis impenfi acquiruntur , inter caftrenfia nun-cupnntur: ad quam claiTcm rec'ucit /\nron.Gomezad I.19 Taurt, num. 10 & Molina tom. 1. de iuflit.diß.1^0. §. inter caßrenßa , qua: parentes filiisfa-mijias donanr occafionc vita: aulic;e. In ordina-tiunibus antern Lufitaniae in nouis hb. 4. tit.97. invetenbus eodem hb. tit. 77. fimiliter dilponitur, vtdonata per parentes filiis occafionc militix, Sc viraeaulica: non teneantiir illi afterre ad collarioncm,quia caftrenfia fiint, Sc ideo vt ad.lunr noftrx or-dinationes , qua: patres , vel marrcs cum pixdidisfiliis expendunr,rarn in hello, quam in palatio Re-.?is,Reginx, Principis, aut cuiufuis alterius Regisfilij, mod6 filij non fint coniugati, non funr addu-cenda ad collationem,nam iifunt coniugati, addu-cenda funr,prxter illum tantum cafum, de quo fu-pra «.7.egimus, quödfeilieet donentur filiis coniu-garis, vt dignitatem militix cocmant,aut vt in hel-lo equitesarmenrur,& moc!6,vr id; quod dum fue-runr inpalatio 5 confumptum ab eis non fuir> indc-quercduxerinr,teneanturconferrc, pro xftimatio-ne valoris, quo repertum fuerit tempore collatio-nis,vel,fi id vendiderunr,aut alienarnnt,iuxta xfti-marionem fimiliter, tempore , quo illud reduxerir.ita difponitur in noftrisordinationibus lococit. do-cet Molina tom. 1. de iuß difp. 1 $o.§. inter caßrenfia.Aluarus Vallafcus in pruxt de partitionib.cap.\).num.iyo. & 169.
An autem nomine filiorum R*gis , intelligan- '4*tut etiam baftardi non legitimati ? Plane Vallafcuscitatusputat inteliigi(& bene;) quia-tarnen filius,
eft
i