■

612 De tranflat dominij per vlt.volunt.

14»

fS-

?*•

Potrb circa cafus a bencficio faicidix exclufos,animaduertcs , quofdam excludi,per modum legispcenalis , tune videlicec , quando hxres inuenta-ruim non conficir i quando defun&i voluntatemttmporc debito non complct j quando aliquid dehx dirate futripit, & in bis non mihi videeur hx-rcs obhgandus ante iatam fententiam ad fubeun-dam t.dem muletam , cum per modum peenx ä iu-iice infligendxeidecerni videatur;& ipfimet tex-tus hanc interpretationem fätis admittunt. Ani-maduertes item.peculiarem efTe difficultatem circaillud , de quo difponitur tn Authentica de h*redib.& falcidia,§.non autem,& l error, & l. vltim. C. adl. falcidiam. & difpofitioeft , vt fi hxres eeeperitfoluere legata integra , non poflit poftea repeterefalcidiam ä folutis, nee eam detrahere ä foluendis,etiamfi per ignorantiam iuris detrahendx faicidixid feceric; fecus fi per ignorantiam fatäi, hoc eft,quod per errorem crediderit, maiores efTe vireshxreditatis.

In primis enim dubitarur, an contingenti illafolutione per errorem facti ( quo cafu lexeoncedithxredi petitionem faicidix ) teneauu legararius inconfrienria antequam ä iudicecompellatur, eamportionem hxredi reftituere ? Medina de rebus re-fiitttendü,quitfi.i$. %.%nde poteß. & pro Medina fa-cit Sylueftcr verb.reßitutio i. num.\. poft quofdamaliosnegat, fi legatarius habear caufam prxfumen-di volunratem defuneti , tacitam fuifTc, vt ipfe in-tegrum legarum aeeiperet.

Sed profectö contrarium eft afTciendum cumPahormit. ad cap quia plertque,de immumt.Ecclef.nur». t& & i7.ßartolo,Baldo,& aliis. & rundaroen-tumeft quialex introduxit faicidix beneficium re-ipecliitacirx vpluntatis defuneti , non tarnen con-tra exprefläm , vt manifefte patet dicl.Auihentic §.hunc nobii,& cap. Raynaldut,ad finem, deteßam. Scpro bono publico iufte id faecre potuit, vt ctiamconuincitur excanonecirato ,& beneficium faici-dix, vbi procedit per modum difpofitionis abfolu-tx , & non ex prxfumptione , auc per modum le-gis pcenalis haud dubic vim habet in foro con-feientiav, quare nullo modo licebit illi legatariocontra voluntatem hxredis illam portionem re-tinerc.

Deinde dubiratur, folutis illo modo legatis perignorantiam iuris , ignorante nimirum hxredecompere'e fibi ins filcidix , quo cafu lex, nec ad-nnttit repetitionem faicidix , quoad foluta , an inforo poli locnm nihilomintts habeat ralis repeti-tio , 8i detractio , quidquid fit in foro foli,& iudi-ciali,& puro arfiimandum , rametfi non video hocdubium a Doc~koribus ventilatum. Moueorautem,quia non videtur fuifle mens legis, vt falcidia,quxtanta xquitate fuit conceftä hxredi , denegetur eiabfque vlla culpa fua, fcdquod folum ignorauerir,competere fibi hoc beneficium, Sc prxterea eeepitfoluere legata , non vtendo eo. Quod igitur lexignorantix iuris exceptionem reiieiat, puto efie,quod prxfumat illam fraudulenter aliegari, 8c re-uerahxredem,qui eeepit foluere legata in folidumfeiens hxreditatis vires, aut promififle defuneto feita fa&urum, nec falcidiam detraiäurum , aut ac-cepifl'e hxreditatem iisoneribus ftifficientem abf-que faicidix detradtione , & poftea maligne tergi-uerfari; quare compertacontraria veiiratc , faltemin foro poli inclino litsram eius difpofitionis nonprocedere, fed hxredem ita deceptum,pofle pofteafalcidiam repetcre , & detrahere , legatariumquecui conftat de ea hxredis innocenfia , debere ipfircftituere,quodpcr errorem vltra debitum aeeepir.

Quod attinet ad Tiebcllianicam,eo minus decadicendum eil, qu maiorem fimilitudinem habetcum falcidia. Quando igitur defunetus grauat hx-redem , fiue ex teftamento, fiue ab inteftato, vchxreditatem, qux ipfi non efTet neceflario debira,alteri reftituat, tunc talis hxres poteft fibiretine-re quartam partem hxreditatis reftituendx , quxquarta Trebelliana dicitur a Trebellio auclore hu-ius difpofitionis, qux latc patent Inßiiut.de fid.commif huredit. & C. *cff. ad Trcbilltm. 5c ap-piobantur tncap. Raynuntu, & Raynaldta >de te-ßnmentu. & procedit hoc ins de hxrede vniucrfali,hoc eft, fuccedente , aut in tota hxreditate , aut inparte quota, vt tertia , vel quarta : non autem defuccedente iure in parte cerra, vtpoft alios notatSyluefter verb. legatnm , num. i. Quamuis autemTrebcllianicahabeat plures conuenitntias cum fal-cidia, vt quod non detrahatur ä fideicommillopio;tarnen funt ctiam inter vtianquealiqua difciimina,inrer qux illud eft , quod relicla hxredi titulo le-gati, autalio diuerfo abipfainftitiuionc , non funtcomputanda in quarta falcidiajfccus atque in Tre-belliana , vt exprimüur /. in quartam,ff. ad l.falci-diam. qux , & mtilto plura de iure Trcbellianicxprofcquuntur Doclorcs. & nos omittciulum duxi-mus, qux videre licet spudSylucftrum proxime ci-tatum. Couarruuiam in c,ip. Raynaldus. Goincztom, i.var. refolitt.cap.fj .lulium C]aium§Jtß*mc*jtwn^Hiß.6\,

Catvt XVIII.

DE PARTITION1BVS.

An bona caftrenfia, & quafi caftrertfiaadducenda (int ad partitionem : &poflint yalide clerici filijfamiliasde illisteftantes finecaufaprartcri-rc,& exhxrcdare parenres.

i Bona caflrenßa , aut quafi caflre»ßa non ve-

munt ad partitiovem: iraduur illormn defi-

iiitio.2. Sunt rnilif.imßifendia , 0- generaliter Uquendo

emnia illa, qus, in hello , &caufa billigen rnili-

tia,a miliübtu acquirnntii*.J QutnüiniKe miliium comprehendantnr, inteHi~

ganturve-4 Bona mibtlia , qux a patre.vel matre,vel a quo-

ttü alto donantur mtltribus emtibus m bellum

caßrenßafunt.r i?«/^ de bo?iü immobilibut.ß hae caufa donemur.

6 Htrtditai bonorum immobümm ntiliti reliüa ra-

tione amicitix comrattx in caßris, ad bona ca-ftrenßapertinet.

7 Qu'd de bonü donatU aparentibttsfiins iamcon-

Uigatis euntibus in bellum , an ßnt ad collattö-nern adducenda de iure Lußtano.

8 Quid fiproprer aliquod impedimemum proßcclia

in bellum impediatur , c£ ea bona in prapara-

tione ad'tHud,ßnt confumpta , & quidfi aliqua

extent.ff jin adducenda ßnt ad collalionem ea , quipater,

vel rnatr dedtt filio coniugato ad evtendam di-

gnitatem in rnilitia.jo An bona caflrenßa dicetdafint ea, qua donan-

tur,vel teßamento rtlinqmtntur mtltti, qua ta-rnen