Lib.VI. Cap.XVI. I 607
\
fol- 1 j> \.nun:.<)o. Ialius Clarus § Teßamentum.ej./\l.»um. z. Vulake autem intercft hoc fcire , proprerrmiltas vtilitares, qua: exinde redundant in perfo-nam,&: filium prauerirum. Prima cd, quiafi vnusex iiiüs dt praeteritus, & alij inxqualiter fant infti-turi, poterit ille, cui minor porno, quam aliis rc-licla eft, etiam ipfo filio praucritotacente.accufareteftamentam tanquam nuilnm , & omnia reduecread caufam inteftati , vt bene animaduertunt Bene-dicT:us,& Iulius Claiu"-,allegati.Dcinde poterit per-fona praucri ta oeculte Tibi com penfare ante fenten-ciam annullationis datam, & ante impugnationemjpfius teftamenti.
14. Qü iJ amcm > ^ fili»s,aut perfona prae'crita con-
fentiat pixrentioni2Refpondco,vel confentit anteconditum teftamentum, vel in ipfo attu , quo con-dicur teftamentum , aut poft conditum teftamen-tum. St confentiat ante conditum teftamentum,vcl in Ipfb a&u, quo conditur, & conficiturjin hoccafu valet ceftamenmm.nihil obftante tali prstcri-tione,quia praercritioprimö,& per fc introduetaefti iure in fauorem filiorum, & perfonarum prxteri-rarum,cui fauori poftunt prxdidtac perfona: renun-ciare , & cedere , vt optime doeet Iafon in Unterestera paß nurn.i I. ff. de ltb*r.& poßhum & IuliusClaras §. Tcßamentum. eju<tß.4\.tium.$. Si veiöconfentit poft conditum teftamentum , teftamen-tum manet nuilnm , de ijgore iuris ciuilis loquen«dov Rano eft, quia feeundum rigörem iuris ciuilis,teftamentum ,quod a prineipio eft nulluni , nonpoteft poftea fonualefcerc:ita Auctorcs citati.nctiiSenim a prineipio inualidus, non poteft poftea con-ualefcere. De a*quicateramen iuris prrtorij.fecu»ta poftea approbarione, & confenfu, poteft cönua-lefcere. ita docet Battolus in l. filio prttterito. n. f S,Claudius in 1. 1 §.final: ,ff. de vulgär. Boerms de-cif. 66. num. c. Curtius iunior in ditta l poßhum».num.^<). & alij, quos citat Iulius Clarus allegatus.Cum cnim totum illud his prxteritionis introdu-Äum fuerir propter vtilitatem filij, vel perfen*practeritz, meritö Prztor dixit, ex a?quitate, adue-niente poftea confenfu filij, prsedidts-que perfona:,polle conualefccre teftamentum : quando cnimconlenfus requiritur a iure ad valojem alicuiusa<5tns , fufttVit quöd talis confenfus adueniat poftactum. faftum,vt talis aftus validus reddatur,quan-do ft) fauorem non confentiemis de iure nullustrat aftus : qnilibet enim poteft poftea cedere gra-ria? fux, Sc fanori fibi fa&o, quocumque tempore:ita Rcinäfa$'obfernat.'4'i. r/wn.i$. & 14. Surdusdecij r yy. num. \ 4. Innocentius in cap. prttdentiam,7i!trn.^. de officio dele^ati. Gimzdecif.^oO.'fittttir^'.C? vltimo. Antonius Gomez £•?;• T.nni, »ttm.6.üc parcr, vel mater ad feeundas nuptias ttanfeim-tes finc confenfu, &inuitis ,ac reluclantibus filiisprioris matrjrhonij feeundum ius commune eoipfoamitrunr proprietärem bonorum , qua: habent abaliquo filiö prxmortuo ciufdcm priqris matrimo-jiij, & tenentur ea feinste alüs fiilis eiufdem prio-ris ma&irnönq;fi tarnen huinfn-.odi confenfus filio-rum prioris matrimoni) adueniat poft nuptias con-traft.is, fuffi. it, vt parences nd illas tranfeiintes cabona n<<n amittant, quia cum ille confenfus fueritiutroducius ä iure in fauorem filiorum,fufficitquo-uis tempore poft nuptias conttaetas adueniat, vtlatc probat Rcincfus allegatus.
j r Sicut autem non licet patri, vel matri,aut aden-
qentibus per lineam patcmam.vel maternam.pra:-terire hliam, vel nepotcm,& fi practercantmullumipfo iure eft teftamenrum : ita c conuetfo , non li-cer, nee validum eft teftamentum , in quo filij, &
nepotes pra?tercunt patres , aut afeendentes fuos,non adiefta caufa cxhxredationis , ob quam illosprseterunr, aut exhxredant. ita Do&orcs cirati,»«-merüpritcedent'tbia,&cptxäpuh Iulius Clarus §.7e-ßamenrum, ejn*ft.^. num. 1. Quod procedit etiamde filiis , & defeendentibus per Üneam matemam;non poffunt enim illi prseterire , aut exhauedarcmatrem, aut afeendentes per ipfam üneam mater-«nam.fant enim hxc corrclatiua qiuedam fe mutuo,ad inuicem refpicientia. vide Iuhum Clarnm cita-tum f.49. ft.i. & x.
Veniamus tandem ad caufas exhzredationis. & 16\.yerö hac de re arTatim diximus 10m. 1. in Decalo-gttm,l>b.4, vbi de obligationibus filiorum in paren-tes,& parenrum in filiosmulta diximus jquarc proiis, qua hie defunt, illuc te remittimus: hie folümbreniter ad complementum , & perfedionem ma-toc ix obiter nonnulla tangcuuis. Caufa: igitur le-gitimz, vt parentes fiKos, & filij parentes exhxre-dare pofllnt, late traduntnr in yiuihentica citAta.§. aliud qwcjitc , verfi. caufas. & in OrdinationibtuLufitanit hb. 4. tit .?j. in nouü , in veteribm lib.^,tit.yi. Sunt autem quatuoidccim.
Prma, fi filius vtriufque fexus parentibus ma- 17,nns de fafto intulerit. Secunda, fi graui cos iniuriaarfecerint. Tertia, fi in criminalibus cos aceufa-uen'nt; qux non fint aduersüs Principem,& Rem-publicam , aut non fit crimen haerefis. Quarta , ficum maleficis, vt malcficium faceret, verfatur, Lu-fitane, fe vfar defcitkariM , conuerfiando comfeiti*Cfiros. ita quöd requirit noftia Ordinatio hanc co-pulattonem , vfum mahficiorum , & conuerfatio-nem cum malcficis ; & vbi duo copulatiue requi-runtur, vnum fine alio nonhifiieit, l.ßqHu uafii-pulatui. de verbot, obligat. Decius confi. 177. num.x.QuintaS\ contra parentes famose denunciaueiint,feu ad imücem detulerint,& propter fuam dt latio-ncm,gratuia eos difpendja fecerint fuftinere. Sexta»fi pro quolibet ex parentibus carcere inclufo no-luciitblius mafculus c(fe fideiullbi, cum pofllr, 8crequiratur. Septima, fi filius praeter parentum vo>!luntatem,& profeffionem mimis,& gladiatonbus,aut hiftrionibus le fociaucrit, & in co viti geneiepermanferir. Verum hanc vitam noftra Ordinationon exprimit. 0£laua> fi Elia , vel neptis , paren-tibus.aut auis eam nupeui tradere cum competentidote volentibus , non confenferit, fed luxuriofaravitam elegetit; fecus fi lila ad 15. annos pernene-rit, & parentes nuptias ipfius diftulerinr. Hanctarnen caufam noftra Ordinatio ita proponit, vt fi>filia , ( idemque intelligitur de nepti ) antequarn15. annos habeat.fornicata fuerit.aut fine partumconfenfu nupfciit, co ipfo exeludatur ab harredicante, feruata cetta diftitxftioue ibi pra:fciipta. v. c.fimariHis fuerit dignus in dimidia ränrum parre le-gitima:, fi lndignus, in tota legitima cxbxredernr.&onaS\ filius coniugi patris feeundas nuptias con-trahentis feimmifeucrit. Decma, d filij vtriufqueparentis viel perrenenum, aut alio modo infidie-tur. Vndecima, fi eos teftari prohibezt. Duodecima,fi furore s & amentia Iaborantcs,non curauerinr, fipoflint. Dtcirnatertia, fi in raptiuitate detentos te-dimete ncglcxerint , cum pofiinr. Decimaquarta,f\ parentes fint carholici,& filij hacretici, aut Apo-ftäta:, atque hxc omnia pariter procedunt de auisrefpe£tu neporum.
Circa huiufmodicaufarum cnumerationem du- jg #bitatur primo ,an fi intcrueniant alise fimiles cau-fir,aut etiam grauiores , fas fit parentibus filios ex-h«redare?& communis rcfolutio^ eft affimatiua,vt patet ex Couamiuia in eäp.Raynutttu,de teßam.EEe 4 ntm,i6.