Lib. VI. Cap. X.
morre,fi de congraa fua fuftcntatione illos fibifubrraxir, vt dictum manet; fi vero non fubtraxit,fed reuera fuperflui fuerint ex honefta, &congruafuftcntionf,tunc folüm in pauperes ,& ad pia ope-ra , & in modicam remunerationem feruiriorum(ibi impenfocum de confuetndine approbata incap. relarum i.de t eft am difponere poterit in tefta-mento , fi non difpofuit in vita,vt «iiximus num.6.Et ratio eft, quia ca bona cran'r obligara panperumetiam fuftentntioni. Excipc in tota Hilpania , &Lufitania, vbi non futt adhuc introdueta talis con-fuetudo ; quare in H'fpania referuanrur cabona,&pertinent ad Camciam Apoftolicam deduftis de-bitisy&'expenfis fnnemm,&fi!ariisfcniorum: inLufitania vero iifdem deduchs , futuris Epifcopisreieriiantnr.
13. Idcm de fructibus pendentibns , & non colle-ctis.iuxta tempus , quo beneficiarius , & Epifco-pus dcccdcns cos vixeiat , illique cadunt , & ac-qniruunir.
14. Cxterum difScilc eft arbirrari , quanrutn ne addecentem fuftentationem , fiue Epifcopi , luve in-feriores clerici, h'ccat ex redditibus Ecclefia: acci-pere, quia nee quauritas reddituum , nec dignirasclericorum, aut indigentia (latus cuiufque , fnnticmpcraxpialia, feeundum proportionem perfonaead redditus: quare non potelt vniuerfalis rcgulaaffignari, (cd rcmittenduin id eft ad arbitrium bo-ni , ac prudentis viri, Sc confiierudini clericorumpia:, timorarxqiie conicienriar. Illud tarnen gene-raliter ftatui poteft, nobilitatem, ac litcratur:im,&hniulmodi dotes egregias , con fi Jer.iri debere adarbitrandum clerico laxiorem luftentationem exredditibus Ecclefia::quud probatur.qnia ipfa etiamiuraconcedunt nobilioribus viris , & literatis po-tius,quäm vulgaribusplns,& vt pluraibqnericia ba*beanr: lemper tarnen feruauda tft iila admonitin,& iuffio ConcilijTridentini/'ej/".iy.C(t^.t. de refor-ri%At. vt Epifcopi, Cardinales,& quieuneunqoe alijbeneficia Ecclcfiaftica obtinentes rnodefta merLi,
/ &fupcllcc~t.ili vtamur , vt nihil in coium virarge-r»erc,& domo appareat, quod vanirarem, contem-ptumve prsebcat : vnde elicitur diferimen interdecentiam ilatus miniftri Ecclcfiaftici ,& fplcndo-rem miniftri laici nobilis , aut magnatis ; cuius ad-monitioni - ;, & prareeptionis vis , tunc maximc vr-get, qtiando neccfliras panperum, aut Ecclffiacpraefentem opem defiderat; quia abfnrdum eft , &(candalofum axles facras., inculras,& fo!o arquatasnon curari , &Priorem , Abbateni ,aut Cnnunen-tl.itavium de bonis Ecclefia: laute , & fplciididcviuerc.
I y, Itein,qno diligentia?,& laboriofius beneficiatus
in Ecclefia; icruicium ineubuerit, eo plus nomineftiftcntacionis hieran' poterit, iuxta illud 1. ad Ti-moth.r. fjui bene prsfunt Presbyteri, Atiplici hmorc(hoc elt,maiori ftipendio ) di^ni babeantitr , & no-nt id egregie Nauarrus in slpalog. de redditibwEccleji<t,qu£fl-\. momt.ji. num.^. Animaduerten-dum etiam eft cum eodem Nauarro tbi , in ipfa de-centiaftatus includi , quod clericus habeat , vtidehofpites, quando charitas,& humanitas poftulat,excipiat, Sc moderata conuiuia amicis exhibeat,H<:aliqua munufcula ad eos mittat, vt beneficia fibiprasftita moderate remuneret, & fimilia, qua; ho-neftam ,& laudabilcm politiam fapiant, vt pritcralios notat Nauarrus ead. qudft.1monu.7y. tu fing,& monit.$i.nHTa.6-6c Abahnüsfuper Matth.cap.%.qu*ft. 7 4.
1 6. Porro autem, quidquid poft hanc decentem ap-plicationem ad fuftentationem ex redditibus Ec-
575
clefiafticis, reminer s in pauperes , aur alios vfuspios,qualia funt opera mifericordia:, & qus addiuinuro cultum , & fpirituakm falutem ex fe re-feruntur,expendendum eft, vtlatc tiadit Nr.uartusdiB.qutcjl.i. momt.19. per totum ■ & quod tal:s de-beat eftedifpen-fatioillius lupcrflui, hibeiur ex illaDomini Centetitiz,<juodfupereft, date eleeMoß>>.am,Luc 11. num.41. Qu2 quamuis omnibus fidelibusin co loco fit a Chrifto prseepta, peculiaritcr ta-mca clericis, & in ordine ad bona Ecclcfiafticaconuenirc, inteJlexerunt Patres antiqui, uam inipfis ftatim Ecclefia: primotdiis Canones Apofto-lici obfcrtiante ConcilioTridcntino fejf.i-S- ca P- x •dereformat. prohibu*runt clericis , nc res Eccle-fiafticas inconfanguineos conferrenr , fed fi paUrpetes efient ,iis,vt panperibus fubuenirent,opitu-larcnturque,& pofterioresPontificcs, ac Patres fie-pe poftea hanc obligationem crogandi fuperflua inpauperes, & pia opera clericis intimarunt. hinc D.Grcgorius relatns in cap. quia tu* fraterniras 11.qutft.i. Omne, inquit, quod fupereft nccejfitatibus incaufis pijs y & religioßs , erogafidum eft , & cap. final.1 6. qttajl. 1. dicitur,^««^^«»^ habent clerict , paupe-rum efie , hoc eft, quidquid 'habent de redditibusEcclefia: ,dcdu&is neceliariis in pauperes, aut piaopera e(fc conferendum, & cap. Epifcopi» u.q.i.Epifcopus fi content hs viüu ; & veftitu non fuerif,conttertat autem res Ecclefia in fuos vfiui ,pxnaini~ponendadetemvur. Plurcs in hanc rem textus alle-gat Nauarrus in j^polog. de reddittbut Ecclefia,q.l.monit.ij. apnd quos.fi interdum legas>bona Eccle-fix eiTe panperum , & clcricos elTe corum dilpen-fatoies , nc inde arguas,clericis non competere do-minium in redditus fuorum beneficiorum faltemquoad partem fuperabundantem poft decentemipforum fuftentationem , aut fi eam partem in piosvfus non expendant , mancre obnoxios reftirutio-ni,quia valdcprobabile eft , cleiicos nec dominiocarere in fuos redditus, etiam quoad fupetfluum;nec de iuftitiaobligari ad eam piam fupciflui obli-ganonem erogationis , vt illa non impleta eis in-ctimböt rcft'ituendi onus ; & pro aflerendo illo do-minio adduci poteft textus in cap. vera , de clericänonrefidentib lib.6. Vbi circa quotidianas diftribu-tiones ftatuitur , vt bencheiati, qui ofticüsdiuinisin Ecclefia non interfunt , non requirant-earuradominium , nec faciant eas fuas , atque adeofup-ponitureos,qui interfunt, acqu'ircre domininm inillas: fateor tarnen , quoad huiufmodidiftributio-nes, cum denrur per modum mercedis pro labore,& opera diurna , magis liquidum eile clericorumdominium , quam quoad redditus alirer con-ftitutos.
Illos igitur modos loquendi facrorum Cano-num referes ad ius pcculiare , quafi filiorum, quodhabent pauperes , vt de bonis clencorum,tanquamde bonis patris alanlur. Quamuis cnim laici de fii,petfluis etiam teneantnr pauperes fubleuare, nontenentur tarnen tarn ftricto|;'urc eos alerc ,ac cleri-ci de patrimonio Ecclefia:. Nam praeter obligatio-nem charitatis , quam habent clerici fuecurrendipauperibus , omnibus hominibus corrimunem.in-cumbitillisalia magis fpecialis,eo quod fintperfo^na: perfeftioris gradus,& ftatus , & quöd bona Ec-clcfi«, qua: poflTident, peculiari titulo fint Chrifti,vt ait Cond. Tridcnt. vbifupra, inferens , illa eflepauperibus Chrifti diftnbuenda , vtique ftriclj'oriiure.quam bona laicadiftribuenda fint: & vlteriüsadditur clericis praeeeprum pofitiuum de eadem di-ftributione facienda. Multiplicatx autem iftas obli-gationesmultum operantur in clericis. operanmr
enim
•-
»7i