Lib.VI. Cap.X.
573
nialibufque, aequifuis tarn ante Clcricatum,quämpoft illum, fas cft Clericis, beneficianis ctiam , &Epücopis teftari adquofctinque vfus pios, & pto-fanos , ac fi eflTcnt laici: itemquc de iis , quae exiuflis contractibus . 8c decc-ntibus opifieiis acqui-runt, & de bonis , qua; ex hi? omnibus emptionccompararunt. cft communiflima.Probatur clare excap, quia nos. & ex cap.relatum z. de teflament. camdocet Couanuuias in cap. i. de teflament. a nutn.i.Molina tom. i. de iußitia, diflut. (41. %.Clericorumbona.in initio quttßionU.& qusfl. 147. in imtio,etiamconcluf 1. Iulius Clarus Hb. 3. §.teflamentum, q.17.num. 1. Nanarrus in Apolog. qutß. 1. monito 12.num. i.& 3. & qutfl.x,. monito 1. Molina Iurifcon-fultus de prsmog. cap. \ z. num. 17. late Honcala intrattat. dt reddittbm Eule f. cap.1. qutfl i.num.if.Vallafcus departitiombus.cap i,s. a num.i. Molinatotn.i.deiuftttia. diß>. 141.Leonatdus LeiTius //&.z.<fe iußitia, cap.4. dub.6. num. 36. & probat ordina-tio Lufitana/f£.z.rtt.iS. § 7-Piobarur etiam aper-te ex cap.Epifcopi.il. qu&ß.x. ibi, Epifcopi de re-bus propres, vel acquifitu. iutellige, acquifitis curniifdem rebus proptiis; vel quidquid de proprio ha-bent, b&redibtu fuü,fi voluerint, derelinquant. Pro-batur etiam ex cap.placuit. 1 z.q.i.& eap.fixum,iz.9. f. Nee obftat cotra hancconcIufionemcE/v/«-ftu quifilios. 1 z .^.i.quatenus iit>alium,quarn Eccle.fiam non relinquat haredem,<\u'\z,\\, bene notav Iul.Clarus citatus,huiufmodi textus,& alij fimiles funtpotius conhlij,quäm praxepti/'t fentit etiam glof-Wibi, nam ratio ipfa fuadet, vt quifque de rebusfuis liberam difponendi habeat facultatem.vt opti-rnc ait B.ub. depraßantia Cardin. qu<tfl.$. i.part.pofl num. 40. & hoc eft potiflimum , ac praeci-puum fundamentum huius communis -conelu-fionis.» Secunda conclufio.De bonis quarti generis,hoc
eft, de bonis, qua: Clerici ex proprio officio Cleri-cali acquirunt, veluti.exMiflis, ex cantu , ex ofti-ciis dcfun&orum , ex confeflionibus, atque con-cionibus, ex munere capellani, & ex aliis, qua? exofficio , & fuperpelliceo clericando comparant,teftari eti.im pie, & profane poflunt, etiamfi filij-familias fint, & Clcricarus cos non eximat a patriapoteftatc. patet ex Authentica Presbyttros \. C. de£pifcop.& Clericis. doeet Molina Thcologus tom.x.de iußitia, difp. 138. §.' licet Clericattu. & dify.i+y.concluf 1. adßnem. Panormirantis, & Couarrnuiasin cap. quia nos, de te&ament. Nanarrus in mamialiLauno. cap. 17. num. 141. Pinellus ad/. 1. C.debo-nümatem. i.part. num. 47. Sylueftcr verb.Cleri-ctu 4. qus.fi. 14. num. 10. & ratio eft, quia haec bonacomputantur cum bonis quafi caftrenfibus, vt pa-ret ex ditta Authenüca Presbyteros, ibi, Presbyte-ros, Diaconos, & Subdiaconos, Cantorcs,& Lettores,quos omnes Clericos appellamm, res quolibet modo adtorurn dominium venient es , habere in fua poteßateprscipimwadprnilitudinem caftrenfiumpeculiorum& donare cui volunt feeundmn leges,& in his teßari tlicet [üb parentum poteitate fint ;ßc tarnen,vt horumfilij,aut,i)s non exißentibusparentes eorum legitirnamferant portiantm. kxc Authentica. Quae licet fitPrincipisfseculaiis^ui nihil poteftin Ecclefia , &fummis Pontificibus,iuxtao*/>.£ccky?/f/i/7t7<t Ma-rin. , de conßitut. haec tarnen femper fuit approba-ta. Cum autem de bonis caftrenfibus , aut quaficaftrenfibus de iurecommuni,& etiam in hoc 110-ftro RcgnoLufitani* filijfamiÜas ad libitum tefta-ri poflunt, vt late probat Molina tom. 1. de iußitia,difp 138. imtio. per multos, & multaiura,fcquitur,vt Clerici de pracdi&is bonis, quas cum caftrenfi-
bus , aut quafi caftrenfibus computantur, libercquoque pie, & profane teftari poitint.quanuis filijfint familias, & clericatus eos ä patria non eximatpoteftatc, vt re vera noneximit, vt alibi probaui-mus , Sc docet Reinofus obferuat. 17. num.14. Pro-batur deinde , quia haec bona fic ä Clericis acqui-fita squiparantur eorum bonis patrimonialibus,vtprobat Nauarrus in Apolog. dereddntb.Ecclef.q.i.monit.xi, num.j,. Ex quo fundamento poftca qut-ßion.$, in prineipio, conclufionem hanc cuidenterdeducit.
Tertia conclufio. De bonis imraobilibus Ecele- 6,fia:, vt prxdiis, & foris,aut mobilibus ad eius vfumiam applicatis,nec licite,necvalidc teftati polTunt.Probatur ex ditto cap. relatum t, de teflament. vtomittamus alios textus , & infupet hac etiam pro-batur ratione,quia circa has bonorum fpecies,Clc-rici, etiam Priores, Abbates, & beneficiati nullumhabent dominium, fed fimpheem tantüm adminL-ftrationem, & procurationem. ldem dicendum debonis hofpitalium, aut fimihbus, qux Clerici in-terdum adminiftrant.Itcm de illis, quae ipfi acqui-fierunt nomine Ecclefiae, aut ptoprio nomine, fedpoftea in Ecclefiam per donationem, aut alium ti-tulum tranftulerunt. ita docet Molina tom. 1 .de iufi.difp, 147.§. fecund* conclufio. colligitur ex Omnibusiuribus concluf. 1. citatis. docet etiam Nauarrus inApolog. de redditib. Ecclef. qu&fi.x. monito iz. n.x.ty dejpolijs Clericomm , §.6. num. 4. cap. funt quiopes. 17. qua?}. 4. cap. cum res 11. quaft.i. Conci-lium Tridcntinum de reformat.feff.15. cap. 1. Co-uarruuias lib.$. variar.cap.-j. nu,m.\.
Si autem quatras, penes quem fit dominium ha- 7,rum rerum , quse funt propriae Ecclefiae. Nauarrusin Apolog. qmfl.i. monito 34. & fequentib.^oA. Ma-jorem in ^.dift.i^.quaß. \6 putatefle penes Chri-ftum Dominum , non verö penes Ecclefiam, cuifunt applicatae. Fundantur, quia praedieta bona incap. cum ex eo. de eletlion. lib.6. & in cap. cumfe-eundum, deprtbendü. eodem lib.6. appellantur Pa-trimonium Chrifti,& cap.quiabflulerit 1 z.quaß.z.appellanturpeeunix Clirifti,&in Conc.Tridcnt.fejf.is-cap.x. de reformat. appellantut res Dei. Di-cendum tarnen cft , dominium haium rerum cfiepenes Ecclefiam particularem,cuius funt, vt opti-ma docetTurrecremata lib.f. für». cap.\\%. pro-pof.6. Caietanus 1. z. qmß.i,\.. art. 8. innuitquefatis D.Thomas ibi. Adrianus in qusfl. de rtfluut.quxineipit, Proclariori intelligentia.conclufq. Mo-lina tom. 1. de iußitia, difp. 141.. § qnoad primumhorum. nomine ver6 Ecclefia: particularis , intelli-gitur communitas cum fuo capite, vt Prior , velAbbas, cum beneficiariis,Monafterium cum Prx-lato. Quatenus autem vnaquxque Ecclefia parti-cularis pars eft Ecclefiae Romanae vniuerfalis,do-minium horum bonorum eft penes illam , & pe-nes fummum Pontificem , qui eft illius caput fu-premum.
Charta conclufio. Si Clericus, vel Epifcopus de 8.fuis bonis patrimonialibus, vel de iis , de quibtislibere teftari poterar, aliquam partern contulit Ec-clefia; , in recompenfationem illorum tantam par-tem aeeipere poteft ad teftandum in quofuis vfuspios, & profanos de bonis Ecclefia , hoc eft, defructibus Ecclefia;, quantam de fuis iidem Eccle-fia contulitrfic Epifcopus, qui de fuis bonis patri-monialibus aliquam partem expendit in pauperes*vel in res alias , quibus redditus Epifcopatus obli-gati erant, de tanta parte pic,& profane teftari po-tcrit, de bonis Ecclefia, quanta fuit illa , qu« defuis patrimonialibus cum illis expendit. hxc ferc
in