k—

Lib VI. Cap. VI

555

i.

i.

1 i Quando dare non conflat ea hojpitalia , (fr locapia nonfutße ttdificata , & fundara authorita-te Epifcopi , credcndum efi illa fuijfe ttdi-ficata.Qu* figna fufificiant, vt credamm authoritateEpifcopi fuijfe fundata.

\ 5 Qjiid Senatores Regu tempore Regit LUßtaniaAlfunß V. circa, hoc negotium tenuerint.

14 Ordinatio Lußtania nulluni prafidium poteft ha-bere in refolutione prtdiäorum Djiiiorum.

l r Repitdiatur Gabriel Pereira.

\6 An t.dlis, , & contributiones ad Ecclefiat refi-ciendas facienda ßnt per hamines ad id depu-tatos ab Epifcopis , & Trtlatis , an per of-fiaales Camera , feit conuentut cittilü ptpu-lorum.

17 Refoluitur facienda* effe per miniftros deputatos

ab Epifcopis.

18 Non pojfu nt minifiri ftculares hoc impedire Epi-

fcopis, & n.\t).

fövf^-S Olek: mulri in fuis teftamentis bona^(wJtM ^ ja r( '!mquere, vt loca pia, & hofpitalia,&8-?<lö ;,) q<.ubus pia opera exerceantur,xdihcen-lur.iliaquc dotaie,a(lignatis cum certo falario prx-fcctis.fcu ceconornis,& adminiftratoribus illomm.Dubium ergo cd, ad quem pertineat ca vifitare, cVpetere ab eiufiuodi ceconornis ratiocinia.eos remo-uere, Ci officium fuum non cxpleant, & alios locoillomm ponerc , qui iuxta voluacatem dcfunclo-ium pie expleanc prxdidta pietaris opera, ad iudi-cem ne Ecclefiafticum.tn ad fxcularem.

Ratio dubicandi oritur ex noftris Lufitanix Or-dinationibus , in nouis, lib.i. tit.61. §-39- qux ex-prefse aiuiu, pofle iudices, vifitato refque Ecclcfia-fticos ratiocinia tantummodo petere ab ceconornishofpitaliqm, Abergatiarum, locorum piorum, ca-pellamm, & confraternitarum.qux fuemut erectx,ac fundatae authoritate Prxlatorum ; non tarnenpofle illos pre_dic"r.os ceconomosamouere abofheiisfuis.aut puniie, fi inuenerint eos non explcre, necfan'sficere officio luo iuxta voluntatem defun£to-rum , nec polte eis dare fenpta librantix , ( quita-tiones voeät Lufitani,)(ed hoc pertinere ad iudices1 licos., Nec fimilircr pofle ea hofpitalia, Sc loca piaviluare ,.qux fuerinr ereeta, Sc fundata ä pctTonislaicis de b onis laicis fine authoritate Epifcopo-rum ; Ted hoc fimiiiter ad iudices laicos fpc&are.Sc Authores Lufitanimordicushancordinationcmvol'iiu deft n lere ex antiquiflima Rcgni confuetu-dine , qux vtinam daretur Iegitima,& legitime in-tiod uc"ta, cciTarent enim tot contcntiones,& Utes,quxquotidie uuer iudices Ecclcfiafticos, Sc fxcu-laies onuntut,

In contrariutn ftat deeifio cxprclFa facrofandiConcilij Tridentini, & factocum Canonum/i/"-ßon.ii. cap.<). de Reformatione. qux iubet, vt fin-gulis annis adminiftratorcs, Sc ceconomi piorumlocorum , tarn Ecclellaftici ^ quam laici tencanrucreddere rationem adminiftiationis prxdidtorumlocorum Ordinario fuo , non obftantibus quibuf-eunque confuetudinibus, priuilegiilque in contra-riumdatis ; quod (1 ex confuetudine , priuilegio,aut conftitutione aliqua loci, aliis peifonis ad iddq^utatis ratio reddenda fit, tunc cum talibus de-puratis adhibearur etiam Ordinavius,& alitar datxlibcrationes didis ceconornis, aut adminiftratori-bus.nihil eis furTragentur, & valeant.

Quam ob rem difpoütio hxc huius Ordina(io-nis direde aduerfatur prddicU feffioni Concib'jTudentini, & feffioni 7 . capitU vlümi , de Refor-Fagundez de Iuftitia,&c.

matione, & feffioni 2r. cap 8. qux fine vlla diftin-(ftione ftaiuuntjdirectc pertinere vifitationem om-nium , & quorumeumque locorum piorum , qnxä laicis fuerunt fundata de illomm bonis abiquevlla Ptxlatorum authoritate adEpifcopos, vt con-ftat ex locis citatis , Sc tenent Dolores in cap. dexenodachijs. de religiof domib. qui rtianifeftc alle-runt, nomine piorum locorum intelligi quoquexenodochia, hofpitalia, confratemitates laicorumhominum,de illomm bonis fundatas, ac guberna-tas, in quibus opera pieratis, Sc charitatis perpetuaCxercentur; & hi funt Aloyfius Riccius in praxiNe*politana>rcfolut.i > <;ifoli,99. Speculum tit. deconfi. edit. §. nunc aliqua. num.61. verfic. vtfeias.Alexander conficy col.i.vtli. Abbas incap.fina-li. de teflam. mtab.i. Cardinalis in cap Ioannes.eod.tit. quiifi.y. Baldus in l.idqmdpaup. quaß.ii.C.defacrofanüEcclef Lapus in tratlat. de canonic. por-tion, conf. 11. verf.qws.ro. Petrus de Pcrufio eod. tit.q .72. Ancharranus in cap. audißü. q.ii. de reftit.in integrum,8c alij.

Suppofito igitur, quod finr loca pia , vt proba- f«uimus, infert Federicus deSenis confd. 3. ineipit,Quaßio talis eft. non folum pofle Epifcopos ea vi-fitare , fed etiam ad id teneri, quod idem tenetSyluefter verb. Hojpitale , nurn. 9. &verb. vißta-üo. §.vttimo. Zerola in praxi verb. hojpitale , t.§. ad z. vbi addit polH" Epifcopos amouerc etiamceconomos,& adminiftratores hofpitalium , Sc lo-corum piorum , pofitos a teftatoi ibus , Sc funda-toribus, & alios loco ipforum fubftituerc , fi ipfinon rede officio fuo funcli fuet int, Sc bona hofpi-talium , locoiumque piorum iuxta voluntatem te-ftatorum non cxpenJcrinr. Vnde miror planeCabedum l.part. decifion.io^. aufum fuilfe a(Te-rere loca pia , & hofpitalia inftitura ä laicis de bo-nis prophanis fine authoritate Epifcopi pofle vi-fitari ab Epifcopis quoad opera pia, poileque ipfbsEpifcopos inquircre , Sc examinaie , an ül >iumceconomi , adminiftratorefvc expendant ledJitusillomm iuxra voluntatem teflatorum , non tarnenpolle eos amouerc , Sc. alios loco illomm fubfti-tuerc , quia non fubfunt Epifcopo in vifitatione,nifi tantüm , quoad inquifirionem piarum opera-rum,non tarnen, quoad punitionem,quod id ipfumdocet Lufitana Ordinatio üb. t. tit. <Ji. in fine, Scaddunt Cabedo , Sc nollra ordinatio , pofle folümEpiicopos vihtare opera pia , non pofle tarnenpetere ratiociniaab ipfis a:conomis, nec Ulis darefchedulas librantix, feu quitationis, vt vocantnoftri Lnfitani.

Quod plane mihi valde mirum eft , quia inu- 6.tile prorfus erit vifitare opera pia , & videre anredditus o^enfi fint in illis iuxta ordinem, &voluntatem teftatorum , fundatommque, Sc nonpofle prxdidtos a-conomos punirc , Sc amouere»fi opus fucrit , eifque dare librantias , Sc ratioci-nia petere : quam ob rem non folüm pofluntEpifcopi per fe, Sc fuos vifratores vifitare hu-iufmodi hofpiralia , amouerc illomm ceconomos,fi male bona, Sc redditus illomm expenderint,Sc illomm hxredes, fed etiam cos aliter graui-ter punire , & ab illis ratiocinia petere, & fche-dulas liberationis dare, vt prxtcr Zerolam in praxiverb. hojpitale. i.part. §. quintum dubium , docetMaranra 6 part, tit. de hiqmßtiojie. nuru. 1 54.&alijcommuniter.

Qjiod fi huiufmodi ceconomi, & adminiftrato- _res videntes fc conftringi, & obligari ad redden-dam hanc rationem, & ratiociniaappellaucrint,velinftrumemo grauaminis vfifuerint contra prxdi-

A A a z Aos