42 6 De tranflatdominij per empt & vend.

nam minentur , vel in publicum aliud zdiHciumconuci tamur : aliter cmptor amittit prccium fifco;vcnuuor tanrundem eidem fifco foluit , l.fenatw,ff. de comrahenda emotione , iuncta glofTa ibi, & l.vi t im,ff.de daxnno infeäo, & ita decernit etiam no-ftrum ius Lufitanum Hb.i.tii.i6. num.iy. innouü;in vetenbiuor.dina:iombus,lib.i.tit. 1 f .Ncque eriamKuiufmodi lapides, Öc ligna teftamento lcgari nqf-funr*nifi in publicum aliud a:dificium,/.<r<«era,t«j-tio.ff. de legibus ; poflunt tarnen de vna domo jnalrarn ', ä propriis dominis , modo publjcus illarumdömmiro afpe&us , ä qua auferuntur , ex eo nondeformetur. Ha: tarnen leges, cum fint pönales»noh obliganc, nifi poftiatam fententiam , &ideonullum peccatum eft , illarum tranfgreffio , licetprardictus tranfgreiror expofitus maneat prsfatisfignis.

Platei£,& vi:e publicae,forum,& aliahuiufmodi,quae ad vfum publicum , jSccommunem ciuitatis,vel öppidi,funt neccllaria, vendi valide nequeunt,fine confenfu fupremi Principis , Sc venditio eftnullajicct vendantur in tempus , quo vis publica?non fuerint ,aut vfui ciuitatis,pppidive,non infer-uianr'. Licite tarnen vendi poflunt, & fine peccato,abfque tali confenfu , quia leges faeculares obliga-re nequeunc direkte ad peccatum. ita Molin.fo«».i.de iufl. diß>. $40. $. item res facra. Anton. Gomez;tom.x variamm , cap.i. de emotione , & venditione,num.fo. qui id probant ex iuribus plutimis.

Capvt. XXIV.

Res litigiofas, &ac~Hones ad illas, anvendi poffint. Etiimiliter,an res inipe,veluti ia&us piicationis,& par-« tus animalium in fpe futura , licite,slc valide vendantur j & quid devenditione veneni ?

4,

Quot modü res dicatur litigiofa f

Res litigiofa , ante defititmamfententtarn , nonpotefl valide ab ipfo reo,contra quer» in iudiciopetitur,v ,

jiti ea venditio fit illicita. ibid.

Si rexs , Ante definitiuam fententiam , dum liti-giofa eß,illam vendat, foluit aElori , qui illatnab eo in iudicio petebat, duplum pretium , &tantum,quantu>n illius pretio aflimatur,fifco.

Si res litigiofa alicui donetur gratis, & do>:ata-fliebat, Man* effelitigiofam , donanoe/it:»Ha ; & pofl latam fententiam , cogitur do~natartm , Ulitu valorem fifco foluere, & dona-tor aliud tantum; & quid ,ß donatarius liti-gium illim tgnpraB t.

jin pofito.qubd ißq djnationes,permutationes,&venditiones rerum^de qutbut erat litigium , in-ualidd fint, poffint ipfa res retinert,in confeten-tia,ab emptoribm,& äonatarijs.

Res in ß>e,veluti partw pecorum > & anciliar um,iatlut pifeationü , & venationü,anvendipof~fint.

FruLlm agrorumfuturi,&pendentes , anvendipoffint. ibid.

Frullt*s futuri ^fi vendantur, ea venditio naturaJtta cfl conditionata , fi nafeamm ; non ita ia-tttt6ptfcationU,nec venationü euenttu.

£tfid,ß venator, aut pifeator in caufa fint dolo-

io

11

fa , cur nihil ceperint, ad quid teneantur tuncl

Venditio veneni , quatenus fit illicita , & pra*htbtta.

Venditio armorum , equorum, & commeatuuunt*är apparatuum ad bellum, & : $l*ffes »analer yquaienfti fitprohtbita, fi fiat htrcticü yMatt*.ris,& Tttrcü. ■ . -

Et anfub exeommunic atione.tb.id.

An pubItcanis,qui condulios habent per dMOS^vei:tres annos,irno &per vnmh,redditus,& p,.ü}tuialicHtus commenda,vel Eccleßa,fi pauco.t% truttnullos reeipiant, ad aliqnid teneantur Abba-:tes, vel Commendatores j &rquid , quando pfjr>.tanta illarum abundantia , vtmhtl lucrentur.|z Conduüiones > & locationes fruftttumfututorunr^funt quiedam emptionts , & venditiones; em-'ptiones autern tllorum , ex natura fua intrmfecefunt conditionata,fi nati fuerint tot,ac tantr,"Ot*.rnoderatum lucrum habeant,vfque ad io*% t Quid, fipublicaniponant in contrattibus.wndü-tJionum fruüuum Ecclefiarum, aut commen-darum conditionem , vt non poffint aüegare jie-

rilitatem , aut abundantiam.

_

Ej^lß Vt t i s modis litigiofa resdici poteft.iW-§$ jpff mo ' quando agkur de actione reali, v. c.Jä»^!g£2quum aliquis litem intendit alteri pro rcaliqua, affirmans , efle fuam : in eo enim calü, resdicitur litigiofa , cum primüm pars citatur, vtap-pateat in iudicio. Sccundo,dienut litigiofa, quandode rc aliqua informatur Rex,& illeproceflum talisrei iudici alicui committit , judexque poft talemcommiffionem, virtute illius, ea rc partem notifi-cat. 7«-fio,dicitur res litigiofa , ß agatur in iudiciofuper feruitutem alieuius rei, & non fuper domi-nium illius,poft litis conte!tationcm,& non antea.Quart b, dicitur res litigiofa, quando in iudiciomouetur aliqua actio perfonalis.fuper rem cerram,aecommodatam , vel oppigncratam.aut depofitampoft litis conteftationem , hoc eftipoft oblatiönemlibelli, & non aliter. Quintb , fi adfcio fuerit mereperfonaÜSjV.g.quädo aliquis in iudicio ab alio peticcertam peeuniae fummam , & litem ei intendit fu-per talem fummam.tunc enim nunquam quantitaspeeunia: petita: in aliquo tempore , dicetur litigio-fa ; actio tarnen fuper eam peeunias fummam liti-giofa erit, vbi primüm lis per oblatiönem libelliconteftata fuerit.haecomnia habentut ex iure nouoLufitano lib.A. tit. 10. a num.i. & dedueta funt exAuthen. litigiofa res , C. hoc tit. vnde idem eft deiure communi; nunquam tarnen vitium litigiofiinduciturcoram iudice arbitro , nee tunc res liti-giofa dicitur,fi coram illo moueaturlis, vtrefoluitIafon in §.Diui,let~iura i .num.96 .vbi refoluircumPaldo inl.i.infine, C.commun. diuid. quöd vitiumlitigiofi non inducitur coram arbitro.

De iure ergo communi, & Lufitano , poftquamres litigiofa fuerit, pendente litigio , & ante defi-nitam fententiam, non poteft valide ab ipfo reovendi,diftrahi,alienari^ut permutari: neqne etiamador poteft vendere, alienarc , aut tranfmutareactionem intentam fuper eandem rem; aliter,ven-ditio eft nulla,& inualida,emptorque cogitur remdimittere venditori, vel illi > ^ quo illam aeeepit,'non reftituto pretio, nee reddira rc alia , cum quapermutata fuit, fed amittitur pretium fifco Regio,venditorque a:ftimationem rei cidem fifco {oliMt,poftiatam fententiam. Si verö emptor litigiofai'icfTe ignorabat,adhuc venditio eft nulla/ecr" potentcmptor recuperare fuum pretium a venditore, Scinfiiper aeftimationem tertiae partis illius, in qua

mulctatur

1.