378 De tranflat.ciominij per empt\& vend.

6.

facile non ceßabunt ; dejnde,quia etiam ipfi diui-tes,&C potentes in nuiltis egcnt iudicibus, & Prae-toribus locorum,aut Prouincix & ab illis pendeiit.Hxc opinio Gcegorij Lopez mihi placer, quia lut-iuftnodi leges , licet aeeeperint occafionem ä pra>fumptione, tarnen in ordine ad finem gubernatio-nis Rcipubiicae , bonumque regimen illius , funtdire&iua;;ua quöd ex confiderationc prarfumptip-nis,moti fuerint Principes ad praedic't.as leges con-dendas , propter bonum regimen commune fuo-rum vafallorura ,. Sc Tic magis fundarunt praefa-tas leges in hoc bono regimine communi , quamin ipfa praefumptione , ex qua moti fuetunt ad il-las figendas, condendafve.

Circa inrelligcntiam veiö noftrae OrdinationisLufitania; Hb. 4. tit.i,. ad legis quinta Regni CafielU,inferendum eft ex dicl:is,perpetuos iudices,& Pra:-/Ides,qua!es funt Senatores Regij, pofie validc, Sclicitcemerc,& veadere , Sc conttahere , eorumqueomciales, in locis, vbi iurifdic'rionem exercent.JPrimo , quia ita difponit l.prafidis ^.ff.fi certumpetatur, ibi, quia perpetui funt ; per quem textum,ibi , Sc in lege prxccdenti, ita tenent Iafon in l.prineipalibtts , eodem tit. nnm.i. verf.i. limit. ParisdePuteo Serb. contrahere , fol.86. Ripa/«£. 1. re-fionf.10. nurn.i. format hanc opinionem Baldus inl. folent. §. fi-iali, qu&ß.i.ff. de officio Proeonfulü.col.i. Sc loquendo fpecialiter de noftro iure Lufi-tano , ita exprefse docet Caldas Pereira conßl. 54.»«»».14. probatque ex dieta leg. Regia Hb. 4. tit. $8.ibi, Iuyfes temporaes ; Sc huius fententia; rationemoptimam tradit Iafon indtt}. I. principalibus , poflnum.i. limitat.x,. quia alias fequeretur hoc abfur-djnm quod ipfi iudices,& officiales perpetui,perpe-tuö eilen« priuati commercio cum fuis fubditis;poteft etiam cönfirmari hxc opinio ex lib. 4. noust,Ordinationis Lufitania tit. 1 <j. ex illis verbis , ibi,Dum ibi turifdttlionem exercent ; quafi diceret:Alioqui , 11 perpetui elTent, aliud eiTet: ita tenetetiam Battol.*» l.prtncipaltb.eod. tit. Sc herum Bal-dus in L folent , §. »0« vero.ff. de officio Proconful.Idemque dieuntde officialibus ad bcue^jajcitum,& qui non habent tempus certum pt;j£u;«e Cux,quia hi,propter incertitudinem temporis, .aequipa-rantur perpetuis iudicibus, vt tradit Iafon in dillal.principalib. col. 1 .ff. ßcertum petatur. Indefinitumenim tempus sequipollet tempori perpetuo, ficutindefinica propofitioaequipollet vniuerfali ; Sc itade fa&o feruatur in Regno Caftellae: Auditoresemm Regij perpetui palllm in fuis prouineiis hasempciones exercent: licet tarnen Gregorius Lo-pez hanc confuetudinem non approbet ; at ftan-dutn eft confitetudine loci,aut Prouinci«e,quia iurifcn'pro pra^ualet; vt ait D.Thomas i. z. quaß.97.ar.t. i .Canonilhe omnes in cap.*Atimo> de confuetu-dinib. Legifhc in l. dequibiu , ff. de legibus. Azortam.i. inß. tnoral. cap.vj. qu&f. 7. Salas de legib.difp.iy. fecl.$. nmn. 18. Rodriguez de quaßion. re-g-dar. tom. 1. qn&fi. 69. art.i. verf. feeundmn di-ctum. Soarcs de legibusItLj.ßap.iS.num.i,

■>

'Tutores, curatoresjiidices orphano-mm 3 &fcrib& ittomm.

De iute communi poteft turor rem pupilius olim fun tutor % & mo .^ 0 non eft , & d

illi,cu-:durantettiarn adminifhatione tutela: iicire , Sc valide eme-xe 5 modo tarnen palam , & bona fide,& cum iudi-ci'^s orphanornai decreto emetit, vt docet Gamatlectfion.il 7. num. 1. vt quilibct alius extraneus, Sc

id probat ex l.ß in emotione , §.finali,verb. tuter. ff',de contrab. empt. Sc id nos numero fequenti pro-bauimus.

Dubium vero eft , an de iure Lufitano id poffinttutores efficerc eadem bona fide, iudicis authorita-te,& palam, id eft (nie fraude > & dolo, & non oc-cultc , quia in oecultis femper fraus pra:fumitur>Negat Gama deeif. zij. num. f.. etiamfigraediftitutores plurirnis annis tutores efle defierint, Sc itaiudicatum fuide ait in fapremo Senatu Lufitanis:propter verba ordinationis nouaj Hb.1.tit.88.».19..Nee vllo vnquam tempore , quamuis tutores eiledelierint: qua? verba ita clare apponuntur , vt ait.M-otina tom. 1. de iufi.diJpM.114. §. res , quia ordi-nationes antiqua: hoc non ita clare explicant; Sc inillis notante Gama controuerfum erat, an qui ali-quando fucrat tutor,poiTet a fuo pnpillo attingenteiam vigintiquinque annos fub alterius adjiuc po-teftate degente bona aliqua mobilia, aut immobi-lia illius emere , qua de re , varic olim iudicabaturin Regno,quam quaeitionem tollitmodo o'rdinationoua, per illa verba , Nullo vnquam tempore ; ibinee poterunt habere prardida bona per nulluni ti-tulum in tempore aliquo , quamuis tutores eiledefierint , dummodo via fucceflionis excipiatur.Subfifto tarnen in verbis praedidtae ordinationis,quia poftquam verba modo relata dixit, Sc vnurapunctum affixit, per literam maiufculam ineipiensira ait. At tarnen fivendtta fuerint alia bona aliqua,pofiquam tutores, & curatores effe defierint, ea pote-runt habere, & emere, quia tunc iam ceffatprafum-ptio fraudts. quae veiba plane deftruunt prima an-tecedentia : Sc Gama diu. decif.117. num.^. fuilTepluries iudicatum in Senatu Lufitano ait valereprzdietara emptionem , fi plurirnis annis tutoreseiTc defierint, quia priora verba intelligenda funt,quando fit alicui tutori venditio exiftentc ipfo tu-tore. Sed plane antecedentia verba etiam dieunt,NuUo vnquam tempore ea poterunt habere , aut eme-re,quarnuis tutores effe defierint , quarc videntur re-dundare in illo.Sed qui fecuti fuerint fenfum prio-rum verborum , dicent redundare illa in (ecundisverbis, non in primis. Ego puto redundare in pri-mis, & quia fuit pluries pro feeundis verbis , Sc il-lorum fenfu iudicatum ; Sc quia in illis ea fatio ad-ditur,quia iam tuneceftat praefumptio fraudis:quiareuera celTat,vtconfidcranti patebit: intentum au-tera ordinationum noftrarum fuit tollerf omniuniomnem occafionem fraudum.

Pcena autem emptorum eil inualiditas contra-£tuscmptionis , amiffio noueni pretij a:qualis , di-midium cedit acenfanti, dimidium fifco. Ha»c au-tem pcena non ineurritur de iure communi, qiiiade iure codem polfimt tutores , Sc curatores bonafide, & palam emere bonafuorum pupülorum tarnmobilia , quam immobilia, vt praeter Gamamalle-gatum docet Surdus de alimentis , tit. 8. priui-ty'17> num. 9. CaJdas Pereira de emphyt. cap-iy.num.9. Bona fide,id eft,de liccntiaiudicis;palam,ideft, non ciam, nee mala fide 5 de quo eft tex. clarusin Lehn tpfe,C- de contrah.empt. Sc ibi glolTa,^ /.y.§. fane.ff.de attthorit.tutorum.Prztorcseiiim, Sc iu-dices id poterant facere bona fide,& ime fraude.delicentia Imperataram..Tbra haec docltina eft Fa-bhni de Monte in traH. de empt. & vend. quafi.}.princip.t<i,nHm.6. vbi addit, ad bonam fidem perti-nere etiam,quod pretium fit iuftnm, quod contra-ebus vtilis fit pnpillo, Sc neceftarius, alicer non di-cetut tutor vtiliter procurare bonam adminiftra-donem fui pupilli,quia,quando tutor munus tuto-ri$ fufcipitjiurat, le vtiliter bona pupilli fore pro-

curatururn,