Lib. V. Cap. XI.
365
gotiationem exercent : quadere,fic prima con-cliifio,
X, Emptio , & venditio, negotiatio, Sc mercaturamerc lucratiu3, qua aliquid emitur,vt immutarumcariüs, vel in eodem tempore , vel in alio venda-tur, eft Clericis, & Religiofis moraliter illicita, Scprohibira ; idem de conductione agrorum,& prae-diorum , caufa lucri, & auaritix, non caufa fuften-tacionis; moraliter, inquam , illicita, 11 per fe hasccxerceant, non peralios ; non tarnen funt inuali-dae, Ted validar huiufmodi venditiones, Sc condu-ctiones.Harc conclufio eft communiilimaomniumDo&orum.De emptione,& venditione,caufa lucri,patet exprefsc cxcap.confequens, difi.SS. ibi, Ab in-divjiis pofihac qus.fiibws nouerunt abflinere,Sccx cap.fornicati. eodiit. Sc ex cap. negotiatorem,tbid, Sc excap.vi t. de vita, &honeß. Clericor. Clement Ina 1. eo-dem tit. & cap.i. ne Clerici.vel Monachi \ vbi addi-tur , Religiofos eile grauius puniendos :. docetLeiTius tom.i. deinfl. lib.i. cap. 11.dub.i. Molinatom.i. traft, i. diß.^^i. Archiepifcopus Bracha-renfis i.part. Decreti. difi.88. ad cap. confequens,num. 1. pag.jGi,. Benuenutus traft, de mercatitr.cap.$. num.\. Abbas Clement. 1. de vita , & honefi.Clencorum, nutn. 10. Bert.*« traft, de gab eila,in i-tio 3. part. Francus in cap. quanquam , in fine , decenfib. lib. 6. Cardinalis Zabarella Clementina 1.de vita , & honeß. Clericorum. Syluefter verb- Cle-ricus ;. num. 1.
J. De conductione, auaritiar,& lucri fimilifer cau-
fa , non caufa fuftentationis comperentis, patet excap.pernenit , difi.%6. cap 1. & 1. q. it. cap.i. >teclerici, vel monachi. quibus capitibus, &: prareipuein cap. peruenir,dickm Epifcopos, Clen'cos,& Mo-nachos licite facere , fi has conducliones ad pro-priam fuftentationem faciant; ergo illicite,(i lucricaufa facium. Qo*re in illis foluni prohibenturhuiufmodi conductiones , .ob hierum, auai iriam,&negotiationem : ita docet Capua 2. pcirt.ltb.x. de-cifion.atirearum. Salzedo in praft. crtmin.ali.cap. 1 r.in gloffa probibitum. Archiepifcopus Biacharenfisi.part. Decreti. difi.86. pag 74S. nttm 1. Francuscap. quanq'tarn. de cenfibvu. lib C. num. 4. Cß" f. Do-ininicus tbi.num. to.Lalaire de äeetma vend.cap. 19.num.^ r. Gironda de vabeUis.part.j. num.} 1. Moli-liz tom.i de iufi dtff>.^. § feeundum eß. CabedoZ.part. decifionum.arello 45-. Cenedo cotleft.^j .n.i.ad Decretum Ceuallos tn traft, de cognit. perviamviolenti*. qmtfl.6^. num 21. Bereilus. mfurnma om-mum deeifionum tit.j. de Clencü,a #*/?«.6S.Ricciustn praft. Neapolnana, deeif. 5 7 J. Soto lib.6. de iufi.& iure. q.i. art.i.
4' Dixi, moraliter illicita, quia peena ftatuta Cleri-
cis, & Monachis,has ne'T 0 tiationes,& conduclio-nes, lucri caufa, exerccntibus.cft poena exeommu-jlicationis.vt patet ex cap.i neClenci,velMonachi;non tamrn haec exeommunicatio eft lata: fententiq,fed ferenda;; vt docet Molina ftatim allegandus,&Leffiusftatim fimilitcr inducendus.cum communiPoAoram. Eft etiam poena fufpenfionis, Sc depo-Jfxtionis, vt patet ex cap. confequens, diß.SS. in i.p.Decreti , & ex cap. penult. #91. & cap. fed nee.ne Clertci,vel Monachi; at neque etiam hxc poenafufpenfionis, ac dcpofuionis eft lata fententia?,fedferenda; , vt probat Molina dift. tom. 1. de iufi.dtfp.i+z. §.poena autem. docetque ArchiepifcopusBracharenfis diftai.part. Decreti,pag.y6y.r,um.i.ad cap. conftquens. Leffius tom. i.dewfiit. hb.i.cap.i 1. dub.i.num.4. Rcbellns i.part.de obligat,iufi iib.9. cjHtft. vlt.fett.i. num. 4. Sc facile appa-rebit iegentibus huiufmodi textum : vnde, cumFagundez. de fußitia,(frc.
tarn graucs,& feuere poena: non ponantur in iure,nifi pro mortalibus peccatis, Sc grauiffitnjs culpis,fequitur, illicitum effe fub mortali, bis perfonis,huiufmodi negotiationis genus , vt praeter Moli-nam,docet Conradus,Medina,Nauarrus,Sylucfter,Angelus, ab eo allegati, loco modo indufto; docetetiam LefHus tom.i. de iufi. lib.i. cap. 1 r. dub.i.&facit Concilium Tridentinum/fjf.iz. de Refor-rnatione. cap. 1. vbi innouat in hac re , peenas, &iura antiqua, Epifcopifque prseipit, vt peenis illo-rum,atque aliis de nouo ad arbitrium illorum, ad-ditis , Clericos in hoc negotio compefeant, accoerceant ; qua de re late Pereira de manu regia,i.part. cap.lif. num.i\.verf.Quinirno. Ratio vero,ob quam Ecclefia id tarn feuere prohibcat,eft,quiavalde indecens eft, &indignum Ecclefiafticis per-»fonis, fe huifmodi negotiationibus immifeere, Scturpibus lucris captandis ineumbere , clamanteApoftolo 1. ad Timoth.i. Nemo militans Deo, im-plicatfe negotijs f<tetilaribut. Tum, quia mite oecu-pant animum , auocantque ä diuinis, & fpirituali-bus rebus, quibus, ex profeffione vita:, perfona:Eccleiiafticae funt dicatas; tum, qm'a plena eft ha?cnegotiatio, periculis confcientiaj,fraudibus,peiiu-riis,& iniiiftitiis.
Dixi, irnmutatum, quia dubium eft inter autho-res.an Clerici erneutes lanam,vt per fuos famulos,vel per homines ad id pretio conduclos, pannosefficiant, vt poftea vendant, mortalitcr peccent; &an de tali modo lucrandi, ad gabellas teneantur;de quare dicemus infia num.ij. Dixi, per fe ipfos,quia per aliosid efficere, non erit faltem peccatummortiferum , vt parebit cap. fetf. num. 1. vt doc«tMolina tom.i. de iufi. diif.^^t. §.pmna autem , ScLeiTius tom. 1, de iufi. lib.i', cap.i 1, dub. I. num.6.§Quarth. Medina C.de rtfi. qns.fi. 30. caufa 1. vndenon bene dixit Caietanus infumma verb. Cleri-cus, eos non peccare mortalicer, fed venialiter, perfe ipfos hasc exercendo , in quo fallirur , nifide Clericis minoribus , vt videbimus infia, lo-quatur.
Inquires ergo, de quibus Clericis intelliganturhx poena??Refpondeo, intelligi folüm de Ciericisin facris conftitntis, non vero in minoribus;Cleri-cis enim in minoribus conftitutis, non habentibusbeneficium , huiufmodi negotiationes , Sc condu-diones merc lucratoiia: non func prohibita:. itaConrad, de contraft. quefi. ji. concluf.6. Molinatom.i. diß.$41.§.poena autem. Medina derefi.q 30.an. 1. ad finem. Angelus verb. ClericHt 1 -). num.^.Abbas in cap. feeundurn inßituta ,& cap.fed neque,ne Clerici, vel Aionachi, Albcn.de perfetto Clerico,lib.i. cap.) 1. num 6. Salzedo in praft. cap. rf. ,verb.Prohtbittim , verf & ex poena. Archiepifcopus Bra-chaieniis i.part. Decreti. pagy^Z. num.}. ad cap.perttenit.&pag.j6^.ad cap. confequens. n. etiam. 3.Nauarrus infumma Lat. cap. i f. «"».110. Salon.2. f.. qudi.fi.jj.art.il,. contrmerf. 4. Salas de comraft.traft.!, dub.i. num.s- Ratio eft, (quam affert Mo-Hna,) quia Clerici in minoribus licite, Sc impunepolfunt fsecularcs fieri, Sc laicare,& per huiufmodinegotiationes lucrofas , cenfentur de fadto ftatumEcclefiafticum deferuiire,vndemortaliter non pec-cabunt, fi hanc mercaturam exerceant; nee referr,quöd itcrum poffint redire ad ftatum Ecclefiafti-cum , quia id etiajÄiUis Iicitum eft, & mutare fta-tum in melius, facro, & animo, non eft peccatum>nee res illicita.
De bencficiariis,qm in facris non funt coftitutr,dubitat Sylueftcr verb. Clerk.}. quafl.$. inclinattarnen Molina citatus prs,difto $.peena autem; illos
H h 3 non
tf.