Lib. V. Cap. 1 1 r.

333

reftituere, C\ fort« iam accepta fit. ita communiterDoctores. Baldus in Li. C. quando liceat a vendit.decedere Tiraquel. lib.t. de retraft. §.6.gloffa x.num. 10. & 14. Dccius in l.petens, col.x. ff.de paft.Melchior Phcebus tomo 1. deetf. 24. num.ix. con-cluf. x. Molina tomo 2. de iußtt. traft.x. dijp.^xj.§.quando. Antonius Gomez tomoi. variar.cap.x.»«»;.} 1. Lafartc de deeima vendit. cap.\A,. num. 9.Cr xo. Bartol. in l. ab emptione, num. 1 xff.de paftis.Iafon in l.fiue apud. num. 1. C. de tranfaft. Et ratioeft,quia quando partes in continenti ä venditionerecedunt, cenfentur noluifle contrahere:qusecnimin continenti rctractantur,proinfectisreputantur.Ea autem dieuntur in continenti retraetari, qua?,antequam contrahentes ad alia negotia diuer-tant, retraetantur , vt docent Molina , & Lafartcallegati.

Statuo tertio. Si poftea ex interuallo , & poftlongum tempus ä venditione recedant ä primocontractu venditionis,debetur gabella, vt deduci-tur ex prima conclufione , & docent communiterDoctores. Baldus in d.l.ß conflante , §.finali, leftu-rai.C.de donat.ante nupt. Paul.««/, in turifgentium.§. adeo. n. x. ff. de paäü. Sc omnes citati in primaconclufione. Et ratio eft; ^«wjo,qiiia,vt probatumin prima conclufione, gabella: tributum colloca-tura eft in fubftantia concractus venditionis; vbiergo primum fubftantia contractus perficitur, necin continenti traetatur, ftatim in veroque foro de-betur. Secundo , quia ex longo illo interuallo iusplene, & perfecte acquifiuit fifeus ad tributum ga-bella? ; ius aurem plene acquifitum colli iion poteftex pacto partium , quando prxiudicium tertio iusacquirenti affert.argumento leg.fipoß mortemff.deaiquir. pojfejjione.

Solus Phcebus tomo i.decif.14 concl.x. num.it,.& 1 f. ab hac communi opinione recedit; afleritmtfD ibi.fi partes ex interuallo recedant, non dc-beri ex primo contractu gabeliam. Fundamentumillius eft, quia non debetur gabella ex recelfuipfius contractus, vt ftatim dicetur tn concluf.*,.ergo neque etiam debetur ex primo contractu,quiatempus non poreft faecre mutationem iuris , extextu in l. Obligation um feri 44. §. placet. ff. de all.& obligat. Deinde, quia per tetractum ex interuallofactum reducirur prior contractus ad non contra-ctum, & caufa ad non caufarn ; ex non contractuautem non debetur gabella ;quare,fi iam fifcus,velgabellarius illam aeeepit, tenentur illam reftitue-re, facto retractu : verum non placet Phcebus.quiatempus hie non mutauit ins , fed confirmauit per-fectionem primi contractus, ex qua confirmationeprxdictx perfectionis, plenum ius acquifiuit fifensad tributum gabella; ; quare non poteft poftearetractus partium huic iuri efle ptsciudicio.

Statuo quartö. Ex ipfa retractionc prioris con-tractus venditionis ex interuallo facta.re adhuc in-tegra, hoc eft, f\ non proceflum fit ad traditionem,vel partem traditionis rei, Sc pretij, non debeturaliqua gabella. eft communis : ita Bartolus in l. abemptione, num.ix. ff de paftüüi\dns in l.\.C.quan-do liceat ab empt. difcedere.& in l.ß conflante.C.dedonat. ante nupt. Paulus , Sc Salicettis in diu. 1. 1.C. quando liceat. Tiraquel. lib. i. de retraft, f. tfjglojfa x. num. 12. Phcebus tomo 1. decif.it,. ».9.10.& 11. concluf.i. Molina tomo 2. de iußit. traft. 2.d'fy- J7J. §. quando, & §. dubium eß. AntoniusGomez tomo 2. variar. cap.x. num. 2. & colligiturex textu in l. fi turifgentium. §• adeo. ff. de paft. Scfic fiepe fuifte iudicatum in Senatu Vlyfipponenfi,nadit Phcebus allegatus. Et ratio eft, quia huiuf-

modi retrachtio non eft nouus contractus , cumres adliuc eft integra,& non eft peruentum ad tra-ditionem ; fed eft quaedam tantüm refolutio , Scextinetio prioris contractus ; ex refolutione au-tem , Sc extinetione prioris contractus , nulla de-betur gabella.

Statuo quinto. Quando res non eft integra, fedproceflum eft ad traditionem rei, vel partis rei, &pretij, & poft longum tempus contractus refeindi-tur, reddito eodem pretio, & re, gabella in vtro-que foro debetur. Eft communis : ita Lafarte dedeeima vend. cap.in,, num 8. Molina tomo i.de iufl.traft.!, dijp.iji. §. illud autem ; & omnes modoallegati in quartaconclufione.Ratio,& fundamen-tum eft, quia tunc non cenfetur refolui , & extin-gui prior contractus , fed cenfetur noua emptio,nouaque vendiciojquare noua gabella debetur ga-bellario , ac domino , qui fucrit tempore fecundicontractus.

Sratuo fexto. Si perfecto , Sc confutumato con-tractu , re adhuc integra aliquid circa illum ex in-teruallo , & poft longum tempus innouetur , itautpretium minuatur, Sc res augeatur, Ärtota gabellaiam erat foluta, tenetur fifeus, vel gabellarius tan-tum de illa remitiere , quantum fuit minutum depretio rei vendits. Et ratio eft, quia tutic iniuftusfuit conttactus, ac propterea per illam pretij mi-nutionem ad xqualitatcm reduetm eft ; ex iniuftoautem contractu, non fuit ius fifco ad gabeliamacquifitum. Si veiö pretium augeatur , Sc res mi-nuatur , debetur fifco nouum augmentum gabellxpro rata augmemi pretij , quia cum iuftc augeaturprctium,& ad iuftam a?qualitatem,& valorem con-tractus venditionis reddatur,iuftcquoquc aecrefeitfifco augmentum gabellx.ita Molina tom.x de i.ß.traft.x.dßp.tf-jx. fy.quando, adfinern.

Opponcs fic : Siue pretium minuatur,& res au-geatur,fiue pretium augeatur 5 & res minuatur,daturhie nouus contractus ex interuallo factus ; ergo in-tcgra,& noua gabella debetur,& non remiflio tan-tüm,aut augmentum illius:dantur tnim hie omnianeceftaria ad nouum contractum noue. venditionis}ex nouo autem contractu,dcbctur noua,& integragabella. datur quippe nouus confenfus partium,nouum pretium, atque diuerfum, noua merx, qua:funt fubftaiitialia , ex quibus nouus , & diuerfuscontractus perficitur , & coalefeit ; ergo ex illodebetur noua alia, & integra gabella. Rcfpondco,moraliter ioquendo , non dari hie nouum contra-ctum,fed continuationem , & reduetionem eiuf-dera contractus ad xqualitatcm iuftitia-. nam cumres adhuc fit integra , & neutra ex parte traditioaliqua fuerit fcquuta , cenfetur moraliter idemcontractus manere, cumobligatione, vt reducaturad a-qualitatem iuftitia:, quotics repertum fucrit,illum non fuifie iuftüm , ha?c enim fuit intentiocontrahentium , quum a prineipio contraxerunt,fairem virmnlis , & habitualis : ita docet Molinapr&cedenti numero allegatus, Sc colligitur ex l.pafta.conuenta , ff. de contrah. empt. Sc clariüs ex l. iu-rifgentium, §. adeo, ff depaft. vbi dicitur, fi duoemptionem , Sc venditionem contraxerint , & reintegra, ante traditionem alter eorum obirct.reli-ctis duobus hxredibus , quorum vnus fimiliterconueniiet cum contrahente fuperftite , vt varia-tio aliqua ficret circa mercedem , Sc pretium, re-nuente alrero cohxrcde , validam efte conuentio-nem illam,pro parte,quac hxredem confentientemcontingit. Ex dictis hactenus,

Sequitur primo,vnus gabellarius conduetas ha-bcat gabcllas tempore , quo contractus, vel folo

nudo

8.