6.

324 üe tfaoflat.dominij per empt.& vend.

dum eftinprimis ex Molin. tom.t. de iußit.tracl.t. diß.^6Jnitio j & ex Fabiano deMonte de empt. ^ yeadit. quaß.i. üum.$ olim anteinuentam peeuniam, nullosviguifte contra&us emptionis, venditionifquejied tantümin vfu hominumfuiiTe contractus permutationis, permucante homine rem vnam pro alia , v. c.vinam pro oleo,oleum pro panno,bouem pro equo,equum pro fiumento,ficuthodie faciunt Läpiana? gentis populi prope Vplaliamin regno Gothix, & Sue-cia:,teftc Damiano de Goes,Equite Luiitano,*» epißola adßtmmum Pontificem* da-ta anno 1540. Kalendas :>eptembricas, quarintervaria lllius opufeula reperitur.Hi enim populi genrilica infidelitate, barbarieque obesecatinauigationi tan-tum, & pifeacioni infiftunt, & in fuis contra&ibus {bla permutationc vtuntur,agros non colunt,cymbis vtuntur abfque ferreisclauis compadtis, quibus onu-ftis pifcibusaereexhccatis, animaliumque pellibus ad vicinos nauigant, vtpermutatione dumtaxar, annonam,&:qua; fibiad vitam funt neceflana^cqui-rantmullo fermone adhibito,fed folis nutibus agentes, propter lingua* afperi-tatem. Poftea vero decuriu temporis, ob rerum inaequalitatem , inuentaeftpeeunia , qua; in emptionibus inferuiret,& ä prineipio quidem pede peeudum,capra?,vel bouis in charta, vel corio imprefTo, pro more diuertarum gentium,exeufa fuic,inde a peeude peeunia di&a eft; tefte Piitiio tib.ft.cafö. Et apud Ro-manos, teureeodem Plimomon ouinomon caprino pede,fed pede bouis figna-batur.Hinc lila paroemia Manutij,ßo«ew habet in lingua ; id eft, prctio,& peeuniacorruptus eft. Hinc etiam depeeuiare, &depeculatores dieuntur illi,qui perfas,& nefas nullum reuerentes numen,pecunias vi, furto, &rapinis auferunt j quiplura de hac re defiderat, adeat Cerdam ad lllum Virgilij locum yEneidos r.£ilcrcatique folum , faSii de nomine , Byrßm,Tdurino quantum poßint areundaretergo.

Adhuc tarnen inturgefeente hominum auaritia, propter rerum inaequalita-tem , quibusf requenter egebant, nimirum calceorum ad domum, domus adbouem, bouis ad pallium, vel tunicam ,ex varns metallis peeunia confeeta eft,& fimul cum ipfa peeunia contradtus emptionum, & venditionum efTe coepc-runt;&:plane\quiaipfa peeunia ad rerum commercia exercenda, authoritatepublica introdufta eft, lndecoiligi poteft, ipfos emptionis , & venditioniscontractus iure gentium fuiile in orbem introdu&os, conftat ex /. hoc iure , jf. deiußitia,& iure , docet Fabiarius de Monte diSi. quxß.x. ntim.4. licet enim glofla in /.eascaufas- C d*> redim.captiuü , dixerit,contra6tus emptionis, & venditionis, efTede iure naturaji, id quidem intelligendum eft, quantum ad valorem , & arqua-litatem pretij,feu peeunia;, & rei vendita:; non quantum ad primam inuentio-nem,&: incrodu&ionem huius contra&us. nam quoad iftam primam inuentio-nem,eft inuentio peeunia;, de iure gentium , quod eil proximüm iüri naturali,quoad arqualitatem vero valoris rei,ad pretium peeunia*, eft de iure naturalishoc modo vtraque opinio,Fabiani,&glo0~ae 5 optime conciliatur.

Hinc, quia peeunia authoritate publica ad rerum commercia exercenda rc-pertaeft, &res vendibiles, cademquoque authoritate, pretium taxatumha-bent, k$ S voLLüyid eftJege,feureguta,&normapublica,nummusfuitappella-ta, & quia,vt docet Ariftotele* ltb.$. Ethicomm »cap.f. pretium eft norma'& men-fura rerum omnium vendibilium , ideo regula , & norma publica, peeuniaappellatur.

Notandum vero eft, moribus gentium reeeptum eile, prasfigi nomen Delin veftibulo inftrumentorum,&contra£tuuin emptioms 3 & venditionis:omnesenim huiufmodicontra6tus,quipublico inftrumenco conficiuntur, ineipinnt,

In