Lib.IV. Cap.XVI. -321

probat Molina tom. i. dt luflit. dijp. 166. & Valla-fcus citatus,& patct ex noftro iure Lufitano nouo,hb.*,. tit. 81. adhuc tarnen contendit Vallafcus ci-tatus per natiuitatem talis filij non reuocari dona-tionem prius a patre faetam , quia , qua; in fauo-rem huiufmodi filiorum illegitimorum conceflä iniure funr, non funt plus extendenda , quam repe-riantur extenfa, ac conceflä, quod maxime verumhabet in difpofitione /. ßvnquam , qua: exorbi-rans a iure communi a mulris dicitur,& intelligcn-da eft de fuperuenientia filiorum legitimorum.Vnde hoc a fortiori non habebit locum in filiofpurio , qnanuis per Principem legitimetur , cumnon habcat illum in filio naturali. Si tarnen filiusnaturalis per fubfequens marrimonium legitime-tur , pro legkimo habebitur: quanuis autem ver-ba legis 8. üt.l, part.<;. primo afpectu conuariumdocerc videantnr; credendum tarnen eft , non idintcndilTe lcgifiatorem,vt benc animaduertit Mo-Iina citato loco.1 1. Quarcs ad finetn huins capitis, quanta: quanti-tatisdebeat efle donatio, vt natiuitate filiorum rc-uocetur in folidum , & in totum ? Dico in totum,quia fi attingat legitimam filiorum,quanuis perexi-gua* quantitatis fit, in eo, quod iiiam attigit, ipfoiure reuocatur, Sc nulla manet, vt iam fupra dixi-mus, etiamfi iuramcnro confirmerur infpecto iureLufitano , iuramentum enim non eft vinculuminiquiratis; forer autem , fi ratione illius piiiudi-caretur legitimis filiorum , quia de iure naruralieis debetur. Ccne de hoc certa re^ula dari nonpoteft. Dicendum tarnen eft, necefle cfle , vt do-natio tantx fit quantitatis , quam veiofimiliternon feeiflet donator, (1 de liberis cogitafict, qnodtotum arbitrio prudentis committitur, qui infpe*.6lis cireunftantiis quantitatis bonorum, qualitatisdonatoris,& donararjj numeri fuperuenientium fi-liorum , id arbitrabitur, habebitque hoc locumcum proportione fua,nonfolüm in donatione om-nium bonorum, fed etiam in donatione partis no-tabilisinfradimidium bonorum donantis, vtopti-me animaduertitCouarruuias lib.x. variar.cap. 19.vum.i 1. Iulius Clarus Hb 4. fent. §. donatio, ej.xi.num.<;. conftatqne ex verbis legis,y» vnquarn. C.dereuocand. donat. ibi , bona omnia,vel partem illornmfuerit donatione largituu. Nam fi cflet res donataparui momenti, Sc quam pro conditione, & facul-tatibus donantis redta ratio poftulat.non eft verifi-mile, quod donator etiamfi deliberis cogiraffet,abhuiufmodi donationibus abftinuifTet, Sc in liocca-fu bonum erit habere iudicem fauorabilem , liqui-dem illius arbirn'o diffinienda res eft.13. Vltimum diibhvro eft , an donatio remunerato-

ria per fiipeiuenientiam liberorum rcuocetuirRe-fpondeo non reuocari; quando enim donatio noneft mere,& fimpliciter Iibetalis refpeftu donantis,fed habet caufam adnexam , fiue gratitudinis, fiuealtcrius rationis, non reuocatur donatio, neque intotum , neque in partem , vt iam fuprä diximus,cum de donatione remuneratoria in proprio capitecgimus. & ita docent communiter Dolores, Iu-lius Clarus Hb. 4. fent. ^.donatio, qntß.ix. nnm }.Socinus inl.i.col.i.verf. Reffondco 1. ff. Joint, ma-trim. Iafon conf.\yi.num.i.in fine, lib. 4 & Molinatom.i.dei:tß.diß>i$i.§. dubinmpofiremo. quotief-cumque enim donatio habet aliquam caufnm ad-nexam , Sc non eft fundata in mera , Sc praeeifa H-beralitate,non debet reuocari proprer aliquid ouodpoftca fuperueniat. quod tarnen intelligendum eft,quatenus donationi arquiualens eft. nam in eo,quod excedir, non cenfetur donatio ob caufam,

fed donatio mere fimplex , Sc Überaus, Sc ideo obeam rationem difpofitio l. ßvnquam, non habetlocum in remuneratoria donatione : & praeter Au-Stores allegatos, ita docet etiam Baldus in diil. l.fivnquam, C.de do .at.iti 1. leblura. Dccius conf.^66.»um. 10. Rjpa in ditl.l.ß vnquam, quaß. 14.

Capvt XVI.

De reuocatione donationis, quatenuseft inoffieiofa.

1 Duobtu modü poteß quü inofficiofam , & inuali-dam reddere donationem ; primo , pratextu Ju-peruementit. filiorum.

X Eo quod donator iam habens filios , illorum legitimu praiitdicaucrit talt donatione^

j Donatio i/iofficioja , & tangens legttimai filio-rum , ß fiat vni ex filijs , Jiue Jil inoffieiofa retan tum , & non confilio > fiue re , & cenßlio,non reuocatur, ntfi tneo, quod tangit legitim**aliornm filiorum.

4 Sifiat extraw, tunc quidem ßfit inoffeiofa re

tantum,&non confilto,reuocatur tantkmvfqucad legitimam filiorum.Quid fieß inoffeiofa re,& confilio.Refertur pri-ma opinto , affirmans reuocari in eo cafu tan-tum quoad eam partem , in qua tangit legiti-m.u aliornm.f Refertur feeunda docens reuocari in totum.

6 Secunda opir.io eßprobabilior.

7 Auto ad reuocandam primam donationem non

dttrat nifi ad quinquennium.

5 Quemadmodum datur donatio inoffeiofa compq-

ratione defeendentium, ita datur etiam compa-ratione afeendentinm.

Otari velim in primis , quod quan-do aliquis agit de reuocatione donatio-nis, Sc nullitate illius, duobus modis po-

ttil agere.

Primo, fub pnetextu fuperuenientiae filiorum,Sc quod fi de illis cogitaflet, non donafTet; & inhoc cafu vti poteft remedio legis ,fivnquam , quade re cgimus in cap pr^cedenti. Nam fi pater ha-bens vnum filium,illi , vel Ecclefii donafler om-nia bona fua, vel partem eorum notabilem , quamverofimiliter non donaftet , fi alios filios fe habi-turum cogitaflet: in hoc quidem cafu,ß filij fiipe»uenianr, reuocatur in ea tantummodo parte, inqua legitimam filiorum tangit; quo fenfu inoffi-eiofa ,*&r inualida fuit donatio ipfo fafto , & iure,ita vt non poflit donatarius retincre in confeientiaeam partem, qua; filiorum legirimas tangit , & tc-neatur , in confeientia ftatim illis reftituere antevllam iudicis fententiam , vt fupra diximus, & inhoc fenfu procedit etiam prardicla lex ,fi vnquam,C. de reuocand. donat. Sc textus in l.fitotm , C. deinoffeiof. donat. ^

Secundö fub prjetextu , quod donatio fueritinoiftciofa.eo qu6d donatot filios iam habens prje-iudicauerir filiis iam natis in legitimis fuis: &adhuc duobus modis inoffieiofa efTe poterit.vel retantum, Sc non confilio : vel re, & confilio. Tuncdicitur inoffieiofa re tantummodo , & non confi-lio,quando pater in effc6tu 3 & in re lsdit legitimamfiliorum in aliqua donatione, non tarnen intenditlsedere.Tunc vero dicitur inoffieiofa re, & confilio,quando in effe&u laedit,& intendebat laedere.

Donatio

X.