V'
230 De tranflät.dominij per promiffionem.
acccptari ab haeredibus promüfarij. Refpondeo exrigorc iuris non pofle, 8c quia ad illos non fuit di-re&a ea promiffio,& donatio, 8c quia non obliga-bat ex iuftitia,fed ex fideluate , vt probauimus totocap. i. obligatio autcm fidelitatis non tranfit adhaeredes promiflbris , fed extinguitur morte illius,vt diximuscvrp.!.««»». 17. crac enim perfonalis ob-ligatio,quae haerebat perfonae, non realis , & ideo,extincta perfona , extinfta fuit obligatio. Videturtarnen iuxta Leffium,& Molinam,ex quadam aequi-tate poflc extendi hanc promiffionem ad filiosran-tüm promiflarij , licet ad illos non fucrit direetapromiffio , & quia hxredes repraefentant dcfuti-ctum , cuius funt haeredes , 8c quia praefumendumeft meutern promiflbris , & donatoris fuiife , vt fidefun&us promiflärius re frui nonpoffit, fruanturlaltem illius hxredes,mod6 fint filij, fecus fi extra-nei; fed hanc extenfionem xquitatis non probo,&quia omnes hxredes repixfentant defun&um curius funt hxredes, fiue filij fint,fiuc extranei; quarefi id admittunt in filiis haeredibus , etiam id admit-teredebent in extraneis ; 8c quia ad illos non fuitdire&a promiffio, (cd ad ilforum parentes : mensautem promittentis defumenda eft ex verbis illius;& quia promiffio ,vt cap.z. probauimus , obligattantiim ex fidelitate,& ficut non tranfit ad hxredespromilforis, fic nee tranfit ad hxredes promiflarij.habebit tarnen locü fortaffisea xquitas in opinio-nc,qux doeet promiffionem obligate ex iuftitia.
Jnfertur fecundd,fi rem promiiläm mittasPetroper tuum famulum,aut alium nuntinm, qui non fitleruus illins, de eortim numero , qui pro dominisabfentibus aeeeptare poffint, & antequam Pcttusaeeeptet, e vita difcedas.expirare promiffionem, &reddi nullam , reftituendamque efle proinde remUlis haeredibus,non vero Petro promiftario, nequeillius hxredibus; 8c fi ipfe promiflärius eam acce-)tet,& fibiconftet te e vita difeeffifle, antequam il-e aeeeptauerit, teneri rem reftituere uüs hxredi-jus , & non pofle illam tuta confeientia retinere.ita habetur inl.i.§.fedetß quU, iuxta gloß.ibt,ffdedonationib. & docet Molin. tom.i.de iuftit. dtß>.i6i.inttio. Anton.Gomez tom.i.variamm,cap.^.num.i, .LcfllusfM«o 1. de iußit,ltb.i.cap.iB.dub.6.num.^^.Sancius Itb.i.de matrim.diß.6. num.\. & alij,& ra-tio eft,quia,ficut mandatum.regulariter Joquendo,sxpirat morte mandantis. l.rnandatum,C.mandati,Jnftit.eodem,%.reÜe quoque ; fic promiffio non acce-btata expirat morte promirtentis ; deinde, quia inJioc caiu cum promiffio non fuerit ä promiflärioacceptata,eft merc mandatum, & mandatum expi-rat morte mandantis ; fed hac de re redibit fermocap./eqneriti , num.6.& 7. vbi hanc plenc difeatie-musjvndenon eft probanda fententia GregorijLopez ad leg. 1 3 part. 3 .tit. c .verb.moriendo, vbi cumBartolo ä fe citaco ait, fi peennia fit iam numeratahuntio , ac tradita, non expirare mandatum mortemandantis , fed poflc nuntium illam tradere man-datario ad quem fuit mandata , & poflc mandata-tium illam retinere , ttua confeientia , eft enim idcontra rationem, & Do&ores allegatos,nifi intelli-gat de nuntio illo,qui loco promiflärij.aut donata-rij de iure aeeeptare poteft ; fed hac de rc redibit^mocap.feq.num.^. •
Infcrtur tertio,fi contingat iftum nuntium emo-ri ante aeeeptationem promiflarij , vel faculraremad aeeeptandura illi apromürariocommiflam.cen-feri promiffionem tacite reuocatam , quia confen-fus,qui per nuntium ad promiflarium , vel manda-tarium deferendus erat,euanuit;hoc ramen intelli-gc.fi nuntio verbauter dixifti, vt rem dcferrct,aut
traderet.fecus fi ei epiftolas deferchdas dedifti.hicenim fi ad manus piomilfarij, donataiiive deuene-rintjid lufti^iet, quia per illas potetit aeeeptare. itaLelluis tom.i.de ittßtt. Itb.z.cap.i^.dub.G.num.^^.§.fecnndo \ de hoc tarnen redibit iermo cap.jeq.n.6.
Inferttu quanb.fi quis famulo fuo,vcl alten' cui- 1 < %eunque nuntio, dedit rem piomillam , vel donomiflam,vt eam alten tradetet, 6c fua culpa iniquediftulit,cV interim moriatur promilfarius.vel dona-tarius ante aeeeptationem , teneri huiufmodi nun-tium ad duplicem reftitutionem faciendaro;alteiampromiflbri ,quia morte promiflarij, & mandatarijexpirauit mandatumjalteram hxredibus ipfius pro-müfarij , quia per iniquitatem fuam iniuftam illiscaufafuit talisdamni, & qui alteri eft caufa iniuftadamni.tenetur illud ei reftituere. Ita Molin. tom.%.demfiit.dijp.161,. §.iuxtahattenm. Lcffius/ow. 1.lib.i.dnb.6.num.^6. §.vlt. Sancius lib.i.dematnm.dtJp.ö.nHm.i.^.hincinfertur.ldcm iuxta hos Doito-rcs,& rationem dicendum eft, fi moriatur promif-for,aut donator, antequam promiifarius, aut dona-tarius rem acceptauerit;tunc enim etiam ad dupli-cem reftitutionem tenetur nuncius, qui inique di-ftulit rem tradere ; & ideo runc eriam ad duplicemreftitutionem tenetur; alteram haeredibus promif-foris,feu donatoris,quia promiffio per mortem pro-mifforum , Sc donatorum expirauit; alteram pro-millaiio,& donatario,quia inique difFcrcndo caufafuit iniufla cur non aeeeptauerit, C< ideo in con Tfeientia tenetur illud ei reftituere , quia qui alterieft iniulta caufa damni,damnum dedille cenfetur.
Hoc tarnen modeiandum eft , iuxta graues Do- 16,ctores, nifi 'mandatum fit ad caulas pias ,vtfi quisalicui pauperi,vcl Eccleliaijvel holpitali mandaretcertam eleemofynam : iura fauorecaufas pix nouexpirat tunc mandatum morte mandantis, & ideoeleemofyna illa dandaeft mandatario, vel proniif-fario, aut haeredibus illius : ita Sancius citatus ».9.& Tiraquel.<kpr»«r/f(r./>i/ cauft,priui!eg.8i,& 132.& deprtuileg.f holaß.prtutleg.^o. addens idemeffedicendum de fauore doris,& Scholafticorum,quodde pia caufa,quod idem docet Couatr./»/? 1 .variar.cap. 14. n.\6. Sancius lib. 1 ■ dernatrim. d':ß).6.n.\ 6.Anton. Gomez tem z.var.cap.q h.$. Mohn tomo 2.de iuflit. dißi.161. § iuxta hattenw ,8c probatur exl.fi paterjn princff.de manutmß.v\)\ mandatum nonexpirat morte mandantis fauore libertatis.
Scd vero extta caufam piam non expirare man- 17.darum morte mandantis in noftro cafu , de quonum 1 j.tenet S^verb.donatio,rium.i i.drverb.man-datum, nurn z.co fundamcnto,quia eft resfauorabi-lis,& gratia quaedam, & cum Sä idem videtur fen-rire Giegorius Lopez ad leg. 23. tit r. part.x.-verb.moriendo , vt vidimus num. 13. vbi teuet cum Bart.quemallegat, fi peeunia fit iam numeiata nuntio,non expirare mandatum morte mandantis,fed poC-fe nuntium illam tradere mandatario,Ä: illum eamtuta confeientia retinere , quia eft res grata relpe-öu mandantis, 8c mandatarij; fed prior opinio eft .verior , quam tradidimus »«wie. ft tenenda , &qu6d fitgiatia , negandum eft : quia tll folutio xeipromiflaj.
Sequitur,& infertur qninto, fi Summus Pontif. 18.concedat alicui Ecclefiaftico fnculratemad difpen-fandum abfolute inaliquibus inliabilitatibus,idemde Principe faeculari , non expreffis nominibus il-lorum , cum quibus difpenfandum eft,non expira-re licentiam morte Papas , vel Pi'iiicipisconceden-ris.quia tunc eft gratia, & gratia non expirat mor-te concedentis , donec vel in particulari,velin ge-nerali reuoectur a fucccdcnte Ptincipe;fi verö eam
concedat