I

216 De acquifit dominij in alias res, &C

Alijabfolute djciiw, ca , qux in rcmpcftate ia-£hntur, Ivabenda eile pro derelitko , ktque adeö äquocumque capi poflc ; qua: fentcncia licet fucritMercadi.dura admodum,& -valde inconfuka oft.

Dicenduin igitur eft , reg.ula.ntcr. loquendo , resitaiaetatas nou effe habehdai JcrelicYäs, Ted per-manerc horura dominium apud dominos, quia pa-l'am effc eas nonco animo in tcm'pcftate ciici , quodquis eas amptius habere nolit i fe-d animo leuanda:itauis*,quo magis'efFugiatur.pcTic'.ilum.ita exprefs£habetur in i vlt.Inflit.de r$rum d:i'ij'.& l.qua ratio-tie,§ vlr.jf de acquir verum jtbf/iin. & l.<-]ii<£ leuanda,ff. ad legem Rhodiam,Zc a'lbi.vnde patet quam gva-uiter errarint ilii,qui dicunt,ea, qua: iii tempeftateia£lanriir,pro derelictis fim'ph'circr habenda eile, iSed nec d'ocirihaglöflac il'.Uis eft'.vt iacer.admit->J icndajquia pofluni merces incömpofira» iäclari.v. c. über apertus non ex animo derclinqueudi il-lum; fed nimirum obpericuli inftantiam,& ob exi-guam,aut ferc nullam fpevn recuperandi illum am-plius Aliquando tarnen cxcircunftantiis,qir6d fei-licet merces incömpofira: in marc iadtentur, cumfacile com'pofita: ia&ari poruifient , ex exiguo ilia-rum pretio.ex parte maris, autfluminis,in quod ia-ftanrur.veluti fi longe ä terra diftet.coniici poteritiäftstas fuifle animo"dereliriqiiendi illas; &in hoccafäprocederdo&rina gtött'x cum textu, quo niti-tur; N.im qu<5d regulafitcr oppofitum fit creden-dum , idem etiam textusin veibis immediatefe-qüentibus probar.f. Cxterüm peculiaris eft diftieuhas de rebus,qua:

ftatim efTcnt corrumpendae, (i in mare , vel in flu-men ia&entur, velut farina,faccharum,papyrus,&fimilia ; an ha? faltem primo capienti cedanf ? Na-uarrus cap.ij. nnm.^%. Syluefter verb. naufragium,tjuafi.i. Sc alij, afteruntjfi capiens cum pcricnlo vi-tas, quamuis non ita euidenti, nec ita probabili, easres a fludlibus eripqerit,& faluaucrit.acquircre illasfibi} fi verö cüra tale periculum illas faluauit, te-tieri eas reftituere priori dömino ; quia in hoc cafuex charitate debet ei eam operam , quam adhibuitjtj illis faluandis. cap.communtcaüani, de raptortbtu.t.ß qttityff.de ineend.rttin. & naufrag. l.deprecatio,ff:ad legem Rhodtam,non tarnen in primo; in quo ta-rnen primo cäfu poterit petere mercedem , & pre-tium laboris , & hanc fentensjam ISlaiurri etiam.nunc in recentiffima editione, contra nefcio quemimpugnatorem.ille defendit,& roborat.5, Nihilominus Nauarri fententia de rigore iurisnon eCl vcra.nam ex l.Pompeniut ff.de acqtitr.rerumdomin, qnacliber res noftra quanrumeumque peri-clitetur,tamdiumanet noftta,quamdiu non fit con-fumpta,ied recuperari poffit, vnde ouis e faueibuslupi, Sc domus ab incendio erepta a quocumquecripiantur, fuo domino relinqui debent: iuftificaritarnen poteft fententia Nauarri duplici ex capite.jPrimo quidem.quia fi res eft prar(entilEme pesitu-W,nec recuperari valet, nid cum co vitae diferimi-ne.quod nemo pro altero tenetur fubire,quia tuncrationabilirerprsfumitur ratihabitio priorisdomi-ni, qua rem ad talem ftatum redaftam dimittat ei,qui pro ca recuperanda fe vclit periculo vitae obii-fiere. Secmdo,tyxia. operas, Sc expenfz talis recupe-

rationis recuperateri debentur; ea; autciu in fimilieuentii tanci vaietent,quanti valet ncs ipia>aut p!u-ris,vnde quanuiis rüiocdominus iiüiubcat vendi-"candi tem t\)kHisrllis operis,& exppnfis} poteftia-menfa?pc cierti temitterc eamreenp. ritr.ti.pa) me-mo, Ml labure iy\inn pofito in recapciationt iliius.

Simiieeit'iuilicium de rebus.nauhagöium , lm*i g,in BMI hada,vel allifa^jue in fiaiäibus,[iue in lic-torc inueniantar: regularitei enim loqueudo prio-ribns dominis funt i-eftitucnda:, iuxxai Amke/itinti-uigta,C.de furtu. Et ratio eil; quiaqubi aaufragio'eil dihcdum,aiU'Cxpulfum,aut eadecauiatumiia-ui defertum < non eil- in derclicto , fed imperdjto.l.inrerd;m,§. (,ff'-de acquirpaffef.ofiaizwMi^ fuotleges , conftietudines, i&'itatuca, qua: aikubi taiijbona , Tamqtiam oberrantia dominis oratum , adqua« appulerint •, aut cuiuis occapanti conceduar vgraniterque daninata eft ea iniqujtas, inAwhent.cttatn , & ä Caietano verb. excomnntnicatio,cap. i j.ix i.i.(]uafl6b.art.$. Couarr. adreg.peaatutn,p. 3.§. u^w/y».c-,.'iu>o.c3pientes , ti bona Chiiftianorumnanfragorum fint , nifi ablaia rtttituan:, ineurruntipfo fafto exeommunicationem , iuxta cc.p. exeom-MHnicatsoni.deriipioribHi. qua: excomivuinicatio efthodie in Bulla Ccc-na: Domini , dumpra lila parti-euh,nifi ablaia reflttuanr y c\uo fit.vt li piüni unieu-tores ca bonaChriftianorum naufragantium acci-piant animo rctiiundi tibi,& non reddendi eado-minis compäicnt!biis,quamuispoftea ea rellituantiptis dominis, iain incinrcrim praididlam Bul^cCcena: cxcommunicationcm : noji videtur tarnenhoc procederc quando res funr pafui pretij , 8cCr!riftiani,qui c naufiagio ea feaiant leientes quodeucnennt res lux per fe, aut per alios eas recupe-rarenon curant; tunc enim videntur eas derclin-quere. Nec procedir etiam fi vir fimpiex ctederer,fibi eile licitum eas res fibi accipcrc,quia in co cafi^mortaliter non peccaret ; bona enim .fides illumexeufabit ä peccato.S: confcqutnter ab exeommu-nicationc , licet teneatur refpondere , fi iudex fubexeommunicationis peena icientes, vel aeeipientesad manifeftandum moncret, vt ait Nauarr. inßtm-tnaLatina,d.cap.i7.}ittm.<)C).^.ejuaTnquamßtnplex.

Tandem, vt hoc etiam non omittamus , de li- £.gnis, 8c alfis rebus, qua?impetu inundantis flumi-nis rapiuntur, an haberi debeant pro derelic~tis, ar-bitrio prudentis viri eft difecruendum , ex pretiolignorum, ex diftantia domini,ex difficulrate recu-perationis corum ä fluminibus, & ex aliis circum-ftantiis,& qujdem ligna rudia ad folum vfum ignistommoda, fiad non paruam diftantiam fint abdu-cla,facile haberi pollunt pro derelidis,fecus de do-mus inftrumentis maioris preti},qux dominus ve-lit recuperare ; tunc enim foluete deber operani»&laborem in eis excipiendis politum ; ill,e verp cuiusprxdium tales res a fluminc cieda:, 6V rapta; oecu-pauerint, fi dominus moretur eas auferre , poteritapud iudicem aserc de redimenda fua incommo-ditate , & vt conftituat domino tenninum ,intraquem illas auferat,& fi dominus nihil carumje-rum curet, fatis prxfumi poteft eum illas pro oere-Üfto habere, ita Nauarr. infumma Latinx,cap.i 7 . /w.i76.Gabriel>» ^yr.iM.8.^/*«.& alij

LI BEI;