Lib. 11. Cap. X V.
213
90.
9*-
9X.
91>
An autem prajfatum beneficium concedatur aliisperfonis maioribus actate, eft dubium. Er meliorrefolutio cft,fi legitimo impcdimcnco detcnta: fue-rint, cisconcedi praediäum bentficium in praefcri-ptionibus 10. & 20. annorum. Modo tarnen pro-bent in iudicio , fe infcicntibus, &c ignorantibuspraefcriptionem fiufle pera&am, & (ine vlla negli-gentia fua, eonftat ex /. 1. %.finali> f. ex quibtu cau-fis. docet Abbas , & Felinus tn cap. vigtlanti, depr&fcript. Couarr. citat.rc.i. vbi hanc refolutionemcommimem apipclht Syhxe&.verb. prafer. v f num.14.Leflius indu&us Implorationem huius auxilij ha-bent huiufmodi perfona: intra quatuorannoscom-putacos a die notitia;, poftquam feiuerinr contra fefuifle praeferiptum, quibus elapfis, illo vti non po-terunt, iiixta anclorcs, & iuraallegata.
In praeferiptione autem $o.aut 40.annorum nonconceditur his maitfribus perfonis reftitutio in in-tegrum, iuxta Couarruuiam, & Lcflium.
Qua res prAßribi nonfoßint.
Vltima , & quinra conditio ad przferiprionem,vt diximus ».4.huius capitis , eft quöd res fit praz-fcriptibilis. Videndum ergo nobis breuiflime hjceft, an fint res aliqua; , qua: prajfcribi non poflinr.Et verö praeter eas, qua; funt proprio: fuprcmx au-thoritacis Principum.de quibus fuprä diximus.quncpraeferibi non poflunt; funt alia? etiam res , qux inlegibus praeferiptionis noncomprehenduntur.
Primö quidem res furto ablarae, 8c ea, qua; pervim poflidenrur, nee praefcribi.nec vfiicapi poflunt,non folum ä fure,& ab illo.qui per vim pofleflioncillarum habet, fed etiam ä quibufeumque aliis, quibonafide ab eis eas ernennt) aut quocumque iuftotitulo eas poflederint. ita habetur hifitt.de vftteap.§.furtiu& quoque res, id tarnen intelligcndum eft depraeferiptione triennij, decennij.aut vicennij, qua:in iure appellatur longi temporis,de qua ibi erat fer-mo,non tarnen de praeferiptione longiflimi tempo-ris 30.aut4o.annorum ,&eo amplius : itapatet exl.omnes,& l.ficutinrem,C deprafeript.yo.annorttm.docet gloflaad citacum tit.fnfiitutionum,commani-»er approbata a Do(koribm,Sy\\ic(t.verb.pr<£fcript. 1.q 12.Panonn. in cap.nihiln.S.& cap fidiligenti.n.xy.& iO.de prafeript M.o\in.tom.l.dc iufi. dijp.jy.ff.resfurto ablat4t.Lc(Tnis tont. 1 .de iufi.Hb.i.cap.Cdub. 16.
Vnde approbanda non eft opinio Soti lib. 4. deiuft.q.yart.^. aflerentis haeredem latronis, & eum,qui talem rem alatrone emir,fiä prineipiobona fi-de emitj po(Te illam praeferibere tempore ordinariodecem annornm intcr prxfentes , viginti inter ab-fentes; eft cnim contra iura citata, & contra com-tnunem (ententiam Doctorum.
Sccundo Über homo nullo vnquam tempore po-teft praeferibi, ita vt fiat (crmis, feu maneipium, vtfupra iam diximus l.vltima.C.de longitemporU pr ■/-fcript.qut pro libertate. Lvfucapionem.ff.de vfucapion.§.fed aliquandojnftit. eod.tit.L6.tit.19 pl-leg. Ca-ftelU. poteft tarnen feruus prxfcribere libertatemcontra dominum,fi per 20.annos fegeflerit vt Über.
Obedientia prxfcribi non poteft a fubdiro con-tra fuperiorem, cui illam debet de imc,c*p.cum nonliceatyde pntferiptienibtu. Molin. tom.u de iufi. di-ß>ut.j4.& diJp.79.Enim verö neque fubditi pofluntprxfcribere aduersus Epifcopum,vt non vifnentur,neque item , vt Epifcopo non foluant procuratio-nern illi debitam, quartam funeralem , aut fynoda-ticum, nifi oftendant.fe ab iis priuilegio efTe exem-pros, cap. cum ex officio , de pr<tfcript. cap. cum in-ftantia, decenfib. Alius tarnen Prslacus poteft prac-
feribere aduersus alium Pra;Iamm,vtad ipfum fub-diti tahsPrxiati, non ad illuin percineant, viluen-tur , 8c tibi procurationem foluant ; vt dicitur inpra:diclo cap. ciim ex officio.
Sunt qui dicaiu contra fubftantialia, <5c neruum 9 4 ;Eccieiiafttfcx difeiplina;, non valere prajfcriptia-nem,nccconfuetudinem; nimiium,quöd in Eccle-tia aliqua tempore interdieli eclebrari poffit pulfa-tis campanis ,cValtavoce ; quöd omnes poillnctempore ceflationis a diuinis.in aliqua Ecclctia au-dire facrum ; idque dedueunt ex c.chm imer,de con-fuetud. Inde tarnen, vt ait Molin.ro;».! .de iufi. di-ß>ut.-/9- §. contra neruum , non probatur valere ta-lem pra;fcriptioncm,aut confuetudinem , cum ibidicatur meritö talem confuetudinem eile reuocan-dam , illamque reuocet Summus Pontifcx , vndecolligituc fuilfe validam, non enim reuuearetur, fiinualida cllet,fed poftquam talis confuetudo in pr^-di£to capite reprobatur, reuocatur, 8c in pofterumdamnatur,iterum validc introduci non poteft Nondubitamus tarnen per priuilegium poftc id fieri inaliqua Ecclefia illi a Sede Apoftolica concelFum ;fed folüm agimus de fimplici,& mera confuetudine.
Si conftec de finibus Prouinciarum , ciuitatum, 9 J«Epifcopatuum, Parochiarum, & de iis, qua; huiuf-modi rinibus adha»rent, veluti ti Ecclefia aliqua inconfinio alieuius Epifcopatus fica fit, limites pra;-feribi non poflunt; patet ex cap. cjuicumque,iu?iclqglojfa ibi, & ex cap. licet inregulü, & cap. inter me-rnoratos 16. cjitteft. 3. in dubio tarnen, an talcs limi-tes, & fincs pia;fixi, & ftatuti fint?potent pnferi-prio praeualere.iiaMolin.indncT:us %.ltmites. limircstarnen prxdiorum prsferibi poflunt, cap. volumus,j 6.quitfi.ji t .& cap.quia iudicame, dep><tfcrtptiq.
Res, qua; in vfum , aut publicum comniodum 9<J.funt deputata;, veluti via; publica;, ponoria flu-minum, pontes ,feruitutes , & itincra oppidoium,neque in totum,ncque in partem praeferibi pofllmr.l.vfucapionem ff.de vfucap.l prs.fcrtpta.Cde oper pu-blica. I. viam, ff. de via publica, quod verum eft,eriamfi populus illis vti definir, notante Molina eiprarfar.i /. viam,tom.i .de iufi- dijp. 79. $. ReffubU-ca. Leflius tom.i .lib'.i.cap.6 dub .ir.
Circa res , qua; alienari prohibentur , eft graue 97.dubium, an prxfcribi poflint 5 Hac de rc optimamdiftinetionem inducit Panorm. in cap. cum non li-ceat , deprafcript.n.-j .vbi triamembraharum reruminducit, quxdam enim funt , quarum polfcilio eftalisjuibus prohibita, & in his Bulla datur, nee daripoteft prxfcriptio, quantumuis annofa fit, quia fincpofleflione non datur praeferiptio , nec vfucapio,quxdam nonitmpliciter prohibitx funt alienari,fed fub certis cdiiditionibus, & quibufdam folem-nitatibus, vt funt res Ecclcfiarum.res minoium.respupillorum.qua-dam fimpliciter,& in omni eucn-tu alienari probibita; funt, veluti, res yineulo ma-ioratus alligata;; res dotales, pura, pra;dia dotalia,Sc fundus dotalis res fideicommiflb relifta;.
De rebus, qua; non fimpliciter prohibentur alie- q 3nari,atqueadeö de rebus prioris generis , ogtiraeait Panormitanus pofle praeferibi aduersus Eccle-iiara, minores, 8c pupillos, etiamfi non interuene-rinr folemnitates iure requifitae ad praedietam alie-nationem, fintquetales alienationes , fine ipfis fo-lemnitatibus faetae, ipfo iure null«, modo non de-tur mala fides ex parte poffidentis , & modo ralisalienatio ex parte illius , qui huiufmodi res aeeipit»aut pofltder.non fit fadaexignorantiaiuris quam-uis fitfafta ex ignorantia fadi. Nam fi fciebat,iusrefiftere taji alienationi, non erirpoirefrorbona; fi-
dei,ac proinde non poterit praeferibere, qu* a cum
mala