Lib.II. Cap. XV.

20I

*r

16.

37-

annis praefens fit, quibufdam abfcns , adiiciunturei fupra dccennium tot anni, quot annis ex decen-nio fuit abfcns, /. fi quis, C. deprafcript. longi ttm-poris. Aduerte ctiam prasfcriptiones decem, aut vi-ginti annorum dici in iure longi temporis,trigintaVere>, aut ampliüs longi(Emi. Dcnique qui cenfeä-di /int prxfentcs, quiabfcntes, optiinctradat Mo-lina dtila dtßr. 69. §. verum , ad Wittum dtjputatio-nü , qui nobifcum omnino confcntit, & do&ri-nam gloflae a nobis citata» feqviitur, cum Panorrai-tano , & nos late diximus in quinto prtccpto fantlaMatris Ecclefia hb. }.cap.i. num. 18. idco. hie fil-perfedemus.

Quarta conclufio adpratferibendas res immobi-les contra alias Ecclefias a Romana, contra Hoipi-talia, Monafteria, vcl contra pias caufas, & legataad eafdem pias caufas quadraginta anni requirun-tur ; contra ipfam verö Ecclefiam Romanam ho-die centum annirequiruntur, quidquid olim ftatu-tum fuerit: eft communis Doctorum , ita Lefliustorn.i. dt iuji. Itb.i. cap.6. dub. 8.»xwij, Molinatom. 1. de iufl. dijp. 72.$. prima pars. Prior pars dealiis Ecclefiis ä Romana probatur, ex cap.illud,cap.de quarta, cap. adaurei, depraferiptio. & cap.i. to-dtm tit.Ub.6. & ex Authtntica, qua» a&ientf,C. dt, facrof. Eccltf. docet ctiam Couarruuias ad reg.pojfeffor part.i.§.i. num.}. extenditurque, vtdixi,ad monafteria, Hofpitalia, &c. non tarnen ad bonapatrimonialia clcricorum.vt docet idem Couarru-uias lib.i.variar. rtfolut. cap.i,. num. 3. & proceditfiue priuatus homo aduersus Ecclefiam , locum,caufamve piam.fiue alia diueria Ecclcfia pre/cribat,immo ctiam , fi Ecclefia Romana > vel SummusPontifex contraaliam Ecclefiam particularem prae-feriptionem intentet: nam quando aliquid de ple-nitudine fux poteftatis velit aeeipere , non eft ne-cefläria praeferiptio, vt tenet etiam Panormitanus,in cap.cum nobis, deprafcript.num. 11.

Pofterior pars de Ecclefia Romana, probatur exdtäa Authentica cit*ta,& txcap.i. cap. adaudien-tiam, cap. cum nobis , cap. fi diligenti, de prafeript.haec de iure communi.

Notandum tarnen eft hie primö > quibufdam,Monafteriis , & Collegiis Regularium concefTumefle fpeciale priuilegium, vt in rebus immobilibusnon poffit contra illaprzfcribi, nifi fexaginta anniselapfis.conceffit hoc priuilegium Eugenius I V.an-no 1434. de plenitudine poteftatis Ordinis IÜu-ftriflimae familiär D. Benedict), &Iulius II. Con-gregationi Sandti Saluatoris, vt refert LeonardusLeflius diclo fuo tom. 1. de iuft. Itb.i. cap. 6. dub.S.num.if.§ hietamenScMolina. tom.1.de iuft.dijp.ji.§.ttrriapart,pag.4i7. vbi illud ad integrum refert:idem priuilegium per communicationem concef-fiim eft etiam omnibus illis Ordinibus, qui horumpriuilegiis partieipant , vc Societati I b s v , &quibußam aliis, referehte eodem Leffio, & habe-tur in compendio noftrorum priuilegiorum verb.praferiptio.

Notandum feeundo, fi res particularis hominisineipiat efle Ecclefia;, & contra illum praefentemquinquennium iam fit exa&um , non e(Te necefla-tiumfpatium it. annorum ad complendara prae-feriptionem triginta, in eo cafu, quo homo parti-cularis poftca abfcns fiat,&in aha prouincu v.uat,fed furEcere fecund*, quia W qu'nque anni pr*-fenti* ajquipollent decem abfenjiar ; uem ü prs-fens fueris 7. annis, & pofiea abfens fias, & in auoterritorio, Comarca vocant Lufitani.habites, py*seft adhuc fex annis, vt res immobilis contra te ab-iemcmpraefcribatorj quia illi feptem praefentia va-

40.

Jcnt quatuordeeim ab(emiaB(vnusenfmpratfcnri*valet duos abfentia:,) & folum ad prarfciipticpcmlongi temporis, qualis eft 10. annorum cum titu«lo inter abftntes deerant fex. ita habetur exprefse/. quodfi quitt C. de prmjcrtptione longi tempor. do-cent Leflius tom. 1. Üb. 1. cap.fi. dubtt. 8. num, 23.§.terttum. Syluefter verb.praferiptte i.quaß.y. h\o-lim tom. 1.detufi. dijp.71. §.terttapars, initio. con*fentiunt alij Doctores.

Notandum tertio nomine rerum immobilium jJ?.hie etiam intclligi iura , & actiones ad immobilia,cenfus,redditus,benencia, officia, ius patronatus,vfusfrucl:us,feruitiucs predi&orum rerum immobi-lium , vti diximus num. 31. hzc cnim omnia fixamanent, & inftar immobilium commodum adfe-runt: ita Leflius modo citatus §.Terti» nomincMo-lin. tom. 1. dt iufi.dijp.68.pag.4i4. Sc glofla incap.i.de rebus Ecclefia non alitnand. in verb. iura , Sc nosdiximus nttm.il.

Scrmtuta.

Quanto verö tempor« feruitutes prasferibantur, J9>(eu per praeferiptionem acquirautur, & quantoamitrantur, quaeftio eft valde agitata inter Dolo-res'; & quidem feruitus vcl poteft efle perfonalis,quaedebetur perfona» a peifona , vt eft feruitusmaneipiorum ; vel poteft eflerealis* qualis eft,qua;fit per przdia , & proprietates alienas ; vel mixta,vel ruiticana, vcl vrbana, Sc de his omnibus bre-uiter dicemus.

Seruitus mere perfonalis, qualis eft illa qua: de-betur perfonae a perfona , feu 'feruitus maneipio-rum, nullo vnquam tempore prsferibi, aut vfuca-pione acquiti poteft , ita vt homo über fiat feruus;contra Übertatem enim non prasferibitur, /. finali,C. delo,ngi temporis prafeript. quod omnino eertumeft, etiamfi aliquem emeris bona fide, tibi perfua-dens efle feruum, quia non patitur arquitas natura-lis hominem liberum reddi feruum ex errore opi-nionis. Seruus tarnen prsferibere poteft liberta-tem contra dominum fuum , fi per viginti an nosbona fide putauerit Ct efle liberum, etiamfi nullumtitulum libertatis habcat. /. 1". ■'€■ de longi temporüprafcriptione,q;uapr»libert. Anton, Gomez tom.x.variar. tratl.z. cap. ly.num. i6.Tcflius/o>«...i. d*iuß. ltb.i.cap.G.dubit.9. nttmi6'i Mohn, ionf.t. deiuji. dijp.y 1. §. quod ad Ubertatem atttnety eft enimlibertas valde fauorabilis in iure, adeo vr nönnulli(&gtauiffimi quidem Dodores) aflerant caufamlibertatis efle caufampiam,& cüilibetalij piac cau-fx prxferendam, quos refert Tiraqueh in l fi vn-quam , C. dt rtuotand. donat. verb. donatione largi-ius, eo rundametftö dudki, qudd legatum primonunquam legitimam filiorum minuit, vt ftatuiturintap. qutcumqut- ly.quafi. 4. & Authentica fi quamutier, C. dt faertfiEccltf. Sc tarnen libertatis le-gatumnon folum minuit fiJiorum legitimam , fedetiam aufert in totnm, ira vt fi pater habens filios,folum habeat maneipia , Sc illa libera teftamentorelinquat, libertatem confcqnautur, manentibusfiliis abfque vHa legitima,vt nptant molti, pertex-tum in l- Papinianm, §. quarta auttm t ff, de inoffi-eitftefiam Sc ideo credunt libertatem fauorabilio-rem efle omni caufas piat, iuxta eam rewulam iuris,fi vinco vincentetn te , a fortieri vincam te. Quam-obrem Ci nullum legatum pium prxferendum eftcaüfx legirimae filiorum , & tarnen legatum liber-tatis prasferend um eft, fequitureuidenter caufamlib«tatis praeferendarn efle Omnibus caufis püs.

Sc