196 De acquifit dominij in alias res,&c.

f*

iuris probabiliter , non videtut improbabilis fen-tentia Medinx : quod probatur ex eo , quia legescitatae videntur cxcludcrc acontinuatione prxtcri-peionis iuris ignorantiam, quia is , qui ius ignoratincontra&ibus , renebaturadhiberediligemiam.fivolebat rem per contra&um comparare , & acqui-rere, vt feiret, an contractus eflet licitus, vt notatCouarruuias citatus num. 10. Quare fi eam diligen-tiamnon fecir,prxfumitur non bona fide inchoafle& acquifiiirepo(TeflIonem,& eandem non bona fi-de "continuaue. At fi in confeientix foro,vbi ceflätSrxfumptio, nulla fuerir negligentia,auc culpa,vi-etur pofle bonaconfcientiainchoare,& conrinua-re prxdi&am prxfcriptionem. Et propter has ra-siones,& alias,quas affertLeffiuscitatus d.num.iy.tandcin appellat opinionem Medinx probabi-Jem , aut (altem non Jomnino improbabilem'rfic«nim concludit, Ego ob hat rationes non cogcrem adrtftimiontm eurn-,quificpr<tfcripfijftt.pr*fertimß>a-th fongijßmi temporis , vbi non requiritur titulut jo.»Worum } cum Couarruuias ad reg.pojfefor, xpart.$.7. num.x 1. approbet fententiam Medinx in foroammx.vt procedat etiam tempore ordinario. qui-bus yerbis fatis oftendit opinionem Medinx in fo-ro animx probabilem haberi pofle. quodintelli-go ad exeufandum factum , non tarnen ad confu-Fendum , vt fjat talis contrarius j nam funt qux-dam, qux poftquam funt facta , pollunt exeufari,non tarnen poflunt confuli,vt fiarit.

Sed rogabis,an leges ciuiles,qux ä continuatio-ne prxfcriptionis exeludunt errorem,,feu ignoran-tiam iuris manifefti,& facilis , fint leges poenalcs,fundatx in rnera prxfumptione malitix, an legesqeflnitiux proprietatis rerum. Nam fi funt legespcenales fundatx in peena prxfumptionis negli-gentix inquirendx ycritatis , expellendique erro-rcrr^,{eu ignorantiam iuris , qux facili negotio ex-peUi,& vinci porerar,qualibcc v mediocri diligentia;magnum prxfidium fux probabilitatis habet tunc«jpiriio Medinx,quia tunc fubintrat probabiliflimailla opinio Sancij lib.j.de matrim.ditb )i. num 31.& Dja.nz trattat. j.in mifcellantis,rtfolut.i). Bona-cjnx de cenfur.dijp. 1 .quaft. i.punft. 1. num. 10. Bar-bofie in coüett.tom. 3 .Üb. 1 .fexji decrttal.fit.i.cap.i.ttum.j.& 8. & Portellij in additionibw ad dubia re-gulariatverb.ignorantia , num.if. i&aliorum , afle-fe-ntiura ignorantiam, feu errorem vincibilem tarn&$* * < * u ^ m ^ afti »«cufare a poena illius, etiam fi

Sjmna fitineurfio cenfurarum contra Soarium, quin poena cenfurarum contrarium tencr,quem citatYiHaloboSjiTequitutque in fumma,tom.i .traftat. 16.dfib.ii- num.6. pr'opterea quod exiftiment peenamcxcommun,icationis fuam fecum afferre executio-nem,cum fit poena medicina]is,& non temporalis,feu corporalis. Exiftimo tarnen leges fuperiüs cita-tas,e(Ie leges definitiuas proprietatis rerum,& nonpönales , vt fupponere videntur Doctores citatinttrn.it. propter rationem ibi fadkam: leges enimjbi a nobis allegatx nullam faciunt mentionemhuius peenx.

In^ires tarnen hie ad pleniorcra intelligen-tiam rei,vtrum aliquando in cafu aliquo cum malafide procedat,ac continuari pofEt prxfcriptio : fue-tunt enim aliquiDo<Stores,qui aufi funt id affirma-re, quod videre poteris apud Couarruuiam ad reg.fojfejfor ypart.i^. 1,. $ C A refpondendum eft, pro-ptie loquendo>niinquam pofTe procedere, & con-tinuari prxfcriptionem cum mala fide : nam legesciuiles , ftatuentes prxfcriptionem longi temporis30. aut 40. annorum potuifle continuari cum mal«£dc,fuflt iam antiquatx per ius Canonicum indtä.

t ap.fin.dt praferiptionib.ihiyCum gentraliter fit omniconßttutioni ,atc]uc confuttudini dertgatum. quo ca-pitc omnes leges etiam patticularium locorum &regnorum ftatuentes prxfcriptionem jo. aut 40.annis, pofle procedere, & continuari cum mala fi-de, iugulatx manent; omnes enim fiue in rebuscorporalibus , fiue in rebus incorporalibus, id eft,in iuribus,fcu aclionibus ram realibus , quam per-fonalibus requirunt bonam fidem, vt fuse docetCouarruuias ad rcg.pojfcfi</r,i.part.§.i 1. & Leiliustom.i.de iußit.lib.L. cap-6. dub.6, num.19. Quam-obrem Ordinationes Lufitanix, qux decernunt,vtfamuli ,quimercedem operarum, Sc obfequij fui afuis heris poftquam ä famulatu eorum deceflerunt,intra tres annos non poftularunt, iis finitis & ela"pfis non poffint illam amplius ab eis poftulare,non procedunt in foro confeientix , nec funt prx-feriptiux debiti,vt docet Gama deeif. } 34. 8c fimi-les feges funt in Caftella , & Gallia, referente Co-uarruuia difto §.1 i.num.i. tenentur enim ex trien-nio elapfo in confeientia domini illnd ei ibluerejfed folüm famulis poft rriennium iuftis de caufiinegatur a&io in iudicio , ficut etiam negatut z&.iode fraudatis intra dimidium iufti pretij.Adde etiamGamam eafdem Ordinationes Lufiranas in fauo-rem famulorum explicare : ä numero enim j.& 6.docet dominum, qui feiens fe falarium famulo de-bitum non foluifle,non pofle ob malam fidem prx-fetiptione triennali vti, & difto numero (,. probatpofle famulum elapfo triennio probare in iudiciolafitrium ä domino fibi deberi,non obftante tali le-ge Lufitanix;<Sc ea probatione facta, condemnan-dum efle dominum in illius folutionem, quia iu-ftitia huius legis fundatur in prxfumptione , quoddominus iam foluerit illud debitum , fed pofle iniudicio contrarium probari , quia lapfus triennijnon rxtinxit eam Obligationen) ; fic in contracti-bus vendirionis dicitur fuifle numeratam pecu-niam , & ramdn poteft in iudicio probari contra-«rium,nec ipfe Gama ibi in num6.fi/ie, necloannetGutierre* in l. nemo poteft, num.xox.ff At legat, t.nec Alfonfus de Caftro de legepunali lib.t.cap.io>abfbluuht a folutione dominum allegantem in iu-dicio prxfcriptionem acTrionis triennalis,nifi eriamallegct folutionem debiti a fe iam fa&am ; in folo.tarnen vno cafu, inqnit Gama num. 8. poteft noftraOrdinatio habere locum,quando,fcilicet,in magnafamilia magnatum aliquis famulus conducitur adillorum feruitium per ceconomos , vel prxfectoadomus,qui (blent ftipendia (cruitij generaliter fol-uerc ipfis famulis,& ob id ignorare poflunt prxdi-c*li magnares fe debitores efle huiufinodi falarij,quo cafu forrc procederet prxfcriptio rrienhalis,quia femouetur mala fides in dominis. Hxc ibiquafi iifdem verbis docet Gama , & initio num. 7.diierte docet tarn in foro foli, quam poli obfer-uandam efle difpofitionem iuris Canonici, quodnon admittit vllam prxfcriptionem cum mala fi-de,vt patet ex cap.vigilanti, & ex cap.fin.& ex cap,ftu reg.pojfejfor,de regulis iurü in 6.8c rationem red-dit, quia cum fit materia nutritiua peccati, omniaiura ciuilia,qux cum mala fide prxfcriprionem ad-rnittufit.correcta funt per ius canonicum, quod inhac materia obferuarc tenemur.

Non putat tarnen Leflius difto tomo 1. de iuftit.lib.i.cap.6. dub.6.num.io. improbabile, pofle cummala fide in foro foli prxfcribi contra aötionesperfonales, & ciut pro fe Adrianum Quodlibet» 6.art.$. quia Carolus V. anno 1J40 Bruxellx legemcondidir, vr Ci famuli mercedem paetam non pe-tant i dominis,inrxa bienniutn a die , quo a famu-latu

»6.