io. 4 De acquifit.dominij in alias res,&c.

feßione. ibi, Quod auttm diximtts,& co*pore,& ani-mo not debere acquirere pojfejfionem , non vtique itaaccipiendum eß,vt qui fundum poßidere velit, omnetgUbdt eins eircumambulet,fed fufficit quamhbtt par-tein eins introire , dum ea mente , & cogitationc bacfit, Vt tat um fundum vfque ad termit um veht poffi-dere. Ha:c ibi Paulus Iureconfultus. Ad acquircn-dam tarnen pofleflionem diuerfarum domorum,aut praediorum,qua:vnum pra»dium,autvnam do-mum non efficiunt,ncce(Te eft fingula intrarc quo-ad aliquam eius partcm.S. Hase fufficiant de poiTeflione, ad intelligendam

praefcriptionem ; nos enim hie non tractamus ma-teriam pofTeflionis , quaefatis amplaeft iniure,fedfolum hanc breuem notitiam iilius praemifimus,quantum fufficiat ad intelligentiam rei, de qua exinftituto agimus.

'Bona fides.

o. Secunda conditio , qua: requiritur ad prxfcri-

ptionem , e ft bona fides in poflidente. habetur ex-prefse ex illa regula iuris , pojfeßor malt, fidct nun-tjuamprafcribtt, defegulü iuru in 6. & ex cap. fin.1 de prafcrtptionibm , deducto ex Concilio magnoLateranenfi , vbi fic dicitur : Quomam omne , cjuodnon eß exfide ,peccatum eß,fynodali iudicio depZni-intu , vt null* valeat abfque bona fide prafcrtptio,tarn canonica, quam cmtlu , cumgentralUtr fit omniconltituiioni aique confuetudtni derogatum, qua abf-que peccato mortali non poteß obferuari \ vnde opor-tet , vt qut prafcrtbit in null/* temporü parte , rei ba-beat cenfcientiam aliena, Hsec ibi. Ex cuius textuspofterioribus veibis habetur explicatio bona: fi-dei.eiüTqnea mala diftindtio, nimirum,quöd bonafides fit credulitas, qua quis (ibi rationabilitet per-fuadeat rem ad fe pertinere, aut falrero nefeiat eilealienam. Dico raitonabiliter,qaia. fi talis perfuafioex ignorantia cra(Ta,&ex cnpidirate vfurpandi remenalcatur,bona fides non erit. Mala autem fides fitexiftimatio , quod res ad alterum pertineat, vnde,qui cum prima credulitate , & exiftimatione rempoflidetjdiciturpofleiTor mala: fidei: ita commu-niter Dodiores cum Leffio tomo i. de iußit. hb. i.cap.6.dub.i.num.$.

Vnde oritur duibiura de dubitante,fit ne res fua,an aliena , an bona, an mala fide cenfendus fit reipoiretlbr. Circa quam difficultatem conueniuntDo&ores ad irichoandam , & prineipiandam reipoitefltonem tale dubium conftituere malam fidem,quia in dubio , an res fit mea , inique illam mihivuirpo , cum non fit melior mea conditio , quamconditio alteriusad quempoterit pertincre;quam-öbrem cum tali fide non poteft inchoari przferi-ptjo.vt prjEter alia iura probat lexjbona fidei, verb.pön dubie,ßatim in princip.ff.de acquir.rerum domin.& l.vnica , C.dt vfucap. transfirm, ibi, obferuando,Vt bis Omnibus caßbut ab initio eam bona fide capiat.Verum fiiborro dubio poft initam , & inchoatamfei pofl~eflionem,controuerfum eft apud Dolores,an tale dubium bonam fidem tollat^ic praeferiprio-ois verfum interrumpat: qua de re partita cft opi-»io. Prima afErmat, eam docet Adrianus de refli-tut. qttaß, de praferiptione. Maior in 4. dtßintl. 1 r.»juafi.ii. Sotus lib.A,.dtiußit.quifl.f. an. 4. Anto-nius deButrio adcap.vltimum.de prafeript. Funda-wentum illorum cft,^»-i»i,quia bona fides in pof-fefforc eft exiftimatio , & credulitas, quod res fitfua ,'aut (altem quod non fit aliena ; fed qui dubi-tat, non habet hanc exiftimationem ; ergo nec

]}

bonam fidem , atque adeo cum tali dubio pratftii-pcio conünuari non poceft. Sscundh, quia qui ope-ratur cum confeientia dubia, peccat : ergo conti-nuans puiTeflioncm cum illo dubio,peccatum noneuadet , fed perdidum caput finale , pollc(fio,qn«lineciimine non ftat ,eft pofleifio mala: fidei, necad prarferibendum valere poteft;cigo,«Scc

Contraria tarnen opinio,quam fequimur,eftve-rior&communioi'. Eam docet Medina de rebusreßitue'jdu , qunß.ty. Couarruuias adreg.poffejfor,i.part.§.7.anum.$ glofla, Panormitanus,Felinus,& plures ad dictum cap.fin.de prafeript. .Bart.i» l.ria-turaltter, jf.de vfucap. Lcflius tom.i. de iufttt.ltb.i,cap 6dub. $ .»um. 1 1. Probatur tnprimü ha»c opinioex textu di<Sfci capitis finalis, quatenus aflerit opor-tere, vt qui praeferibit, in nulla parte temporis ne-cedarij ad prxfcriptionem confeientiam rei habcataliena:; (olum ergo exigit ad prarferibendum , vcquis non piuet fe habere,& poflidererem alienam:at ille,qui dubitat.dum eft in dubio hoc non putat:ergo continuat pra:fcriptioncm. Probatury^c«»^excap.fivirgo 54. quafi.i. vbi fic dicitur : In iurepradtorurn , tamdiu vvufqutfque pojfeßor bona fideidicitur , quandni poffiderefe tgnorat alienum ; at quidubius non eft ibi confeius rem efic alienam , Scignorat rem erte alienam j ergo manet polteilorbonsfidci,& proceditbona fides , quia harc capitaloquunmr de continuatione pofltfiionis , non au-tem de inchoationc. Probatur terito,&c valide,quiaquando porTciT(>r bona: fidei procedente temporepraifcriptionis ineipit dubitare de iure,quo rempoffider.quamnis teneatur faceie congruenrem di-ligentiam »arbitrio prudentis ad comperiendamvcn'tatem , tarnen perfeuerame tali dubio, ea dili-gentia fa&a , melior eft conditio poflidentis : hocenim cft vnum ex emolumentis, qua: parit poflef-fio ; ergo poteft ex pra:rogatiua fua:'poiI"ciTionis\rem retinere,rnaxime,quia ii illam dimittat, poteftiuri fuo prxiudicare,fi poftea dilucidius comperia-tur ad lemetipfum pertinere ; iam veiö fi fas ei eftcontinuare poiTciTioncm,dcducitur vhcrius tempuseins conrinuationis computandum eu*e ad pra:fcri-prionem confummandam : nam fola ea poilefliodi<5ti capitis finalis redditur inutirts ad prseferiben-dum,quae fine peccato nonconfiftit.. Obiicies contia,in hunc modum ; Bona fides eftexiftimatio , qua quis prudenter exiftimat tem,quam habet &poflidet,efteTuam. Ergo illequi du-bitat, non habet bonam fidem. Refpondeo nontantum dari bonam fidem ,cum quis poiitiue cre-dit , Sc exiftimat rem effe fuam, fed etiam cum nc-feit euealienam.vt coliigitur euidenter ex pra:farocap.fin.de prafeript.Vnde cum dubirans nefeiat cflefllicnam.cenfctur habere bonam fidem,talem,qua-lis non fufficit ad inchoandam prarferiptionem,fufficit tarnen ad continuandam.n Dubitabis tarnen hie , an derur medium interbonam , & malam fidem ? Refpondeo, fpeculatiueloquendo,dari,non dari vero pradticc,feuin praxi.Ratio eft , quia dubitans fpeculatiue nec bonam,nec malam fidem habet, quia nec credit pofitiuerem eile fuam,nec alienam,fed harret in medio : inpraxi tarnen habet vel bonam , vel malam fidem.Bonam, fi agatur de conrinuarione poifeflionis be-ne inchoatse:malam fi agatur de inchoationeipfiuspofTefljonis primo ineunda. ita docet Couair.cita-lus nnrn.i. Sc Leflius d.tom.i. de tufiit. hb.i. cap.C.dub. ? »um. 17.

Ex his refoluta manent fundamenra prima: opi-nionis; ne tarnen illorum vimmagis fugerr,qnämexpiieare videamur,

Ad

r

11.

IZ.