PH

Lib.II. Cap.VIlI

169

:o.

eeperunt ex textu in d.l.vlt. quam putant clTc con-rran'jm legi,/; quifquam; cum tarnen idem in ipfisdtnbus legibus (tatuatur : nam m d. I. fi quifquam,refpondet Iurifconfultus feeundüm legem intro-ducencem vfneapionem, quod ilfe,qui per longumtempus abfque alio ticulo poffedit ius vtendi vti-Iirate aliqua in flumine,mari,aut locis publicis,ac-quifiuit illud ius fibi priuatiue , ex quo fibi refulta-uir ius prohibendi alios,& vti eodem iure ; & defi-niuit pro parte afltrmatiua illam quiftioncm,vtrum tale ius vtendi Sc prohibendi poflit acquiri?In lege veio vlu'ma definiuit pro parte negatiua il-lam aliamqureftionem ,ancoHiperto,& fuppofito,quod per tempus talis vfns & ius vtendi poflu ac-quiri , vtrum poflit acquiri natura Sc proprietasinaris Sc fluminis , & locorum publicorum ? Ec ficnon fibi contradieunt huiufmodi leges , Sc ad aoquirendum lutne vfum circa vtilitates locorum pu-blicorum, non eft neceflariusrirulus Sc priuilegiumPriucipis , cum fufficiat vfucapio per longam pof-fcflionem , acquifita per leges , &iura indueta , vtprobatum manet,nec eft etiam neceftarius talis ti-tulus, & priuilegium ad bonam fidem caufandam,cum in tali iuris vfu acquifuo per ius mala fidesdari non poflir.

Ex quo pater, duplici ex titulo iuftiflimo habe-re Reges Lufiraniae ins nauigandi in Indiam , ScRrafiliam caufa vtilitatis commercij , &: prohi-bendi , aut permittendi alias nationcs pro tributoaliquo,aut recognitionc dominij talis vfus. primoex titulo prxfcnptionis, Sc iuris vfucapionis, quiaLulitanifolummodo foliti funt nauigare huiufmo-di maria, & pereipere vtilitates commeteij huiusnauigationis, idque per longifllmum tempus , Scfuerunt primi,qui hanc nauigationem intentarunr.Secundo ex titulo priuilegij &concefllonis SummiPontificis, dato cum onere , & obligatione prasdi-candi fidem Chriftianam, Romanam, & onfiodo-xam infidelibus, qui in gentilitatis tenebris iace-bant; nam, vt fuprä diximus,ad Summum Pontifi-cem ratione officij paftoris totius orbis perrinetprajdicare fidem , Sc docere totum orbem , quodnegotium per fe jpfe efEcere non poteft, nee mit-tele tot numero pr^rdicatores, quotfunt necefiarijad tanram mellem, Sc ideoeameuramdemandauitRegibus Luficanix , vt fatis iam probatum manet.

SVM MARIVM.

il Pifeatio in mari adiacente terra alicuitu Regis,vel Principis, & pifeatio in fltiminibui p'ttblicklibera, & communis eß omnibus illius fubditis*& vafallis.-Ante ades adificatas ad riparn fluminis , vel adlittus marü , poteß dominus illarum prohiberealtjs nt ibi adißcent, aut pifcationes faetant , fipraferipfit per ßattum 30. annorum , fecusante prtferipttanem. ibid.1 1 Gtuo iure Reges Lnfitania , & CafleUa vfurpa-runtßbipifcationem Tbwnorum, Lufitane AX-madrauas ; cum tarnen ptfeatio m mari, &fin-mi>it adiacenti terra hberaßt omnibus tilorumfubditis, & vafaüu.1} ReSe , & iufie idfacere poterunt ad fuflinendarevni onera , vel tx contractu altquo inno cumpopulo, vel de confenfu populi.*4 Minores pifeationes in maxi adiacenti fuis terris,vel inflummibm, & tilorum partibusdefignatisad ammi recreationem pojfunt Prmctpes fibivendicare abfque populi confenfu, & prohibere4lios., ne tbi expifeentuy.Fagundez'dc Iuftitia,&C.

Rccreationes licita, &hoseßa, quäletfitntpifea-tiones , veniunt in iure nomine fußentationisPrineipum , & tdem dteendum eß de recrea-tiotibiu competenübm adßaturn perfona ali-cuitu.if Sialiquisparticularis homo habeat ttupifeandi,vel venandi,acquißturn ex longo tempore in ali-ejuo particulari loco, poterit alias prohibere nt%bi expifeentur, vel venentur.16 Nonfolum Principe, velpopuli conceffione , fedetiam fola prafertptiene vfucapionis poß'untparticulares hornines acquirere im pifcandt,velvenandi jo. vel 40. annorum in aliqua certaparte, aut diuerticuU fluminis, vel montüpH*blici,vel in aliqua filua.i-j Ptfcesgrandes marini, veluti , Balang,, Syrtnt,Cotu, & fimiles, ß in mari expifeentur, vel adIttttaeijciantur, regalesfunt in Lufitania,& adRegem pertinent.

18 Quid de ambar» reperto in littore, vel in vifeeri-

bm baUnarurn, vel extra illa.

19 An de ambare reperto in littore marü , vel flu-

minis,dt beatur deeima pars preti) Eccltfia.30 Anid, quod inutnitur tn littore maris , velutilapilli, ambarum ,gemmt. , ßmprimi oecupan-tis, & imtentoris.Reiicitur Cabedo tbi,aßcrenspertintread Regem,tbid.

Pifeatio in mari adiacenti terrae alieuius Princi-pis, vel Regis, & pilcatio in flnminibus publi-cis,libera & communis eft omnibus illius fubditis,/. 1. & l. ntmP, ff. de rerum diuißone. glofl. in l.fiquifquarn, ff. de dtuerßs , & tempor. pr&jcript. in fi-guratione cafus legis; Sc ideo prohiberi non poteftalicui ex illius fubditis, vel vafallis , ne in mari ad-iacenti , vel publico , &communi fluuio pifeatio-nem faciat, ante ardes alterius in littore a;dificatas,nifi prohibens legitime per fpatium 30. vel 35. aut40. annis vtilitatem pifeandi inibi prxfcripferir,iuxta ea, qua: di<5ta manent , /. iniuriarum attto , §.finaltiff. deiniurus.L\. §.fiqui* in mari,ff. ne quidin loco publice, docet Cabedo i.part. deetf. 46. ».4.Sc Soares allegat.17. col.i.

Quod R a me petas,fi ha:c pifeatio in mari adia-centi terrae alieuius Principis per primam rerumdiuifiontm manfic libera , & communis omnibusillius fubditis , & vafallis, quo iure, qua rationeReges Lufitania; ) & Hifpaniae vfurparunt fibi Thin-naria,& Cctaria, Lufitanc , Sc Hifpane Almadra-uas , in quibus ingens ius Thinnorum pifeium ca-rpituc fingulis annis, certo anni tempore adue-nientium , qux plurimoruW aureorum millibusasftimantur, Sc ex quibus ingens vtilicas fubditishorum Principum refultare poterar, & exprardidavfurpatione ingens incommodum , Sc prauudiciumillis refultat: nam ea, quae cum praciudicio alteriusfiunr, nihil valent, & non fa&a cenfentur ; fic rc-feriprum cum pradudicio alterius a Principe obten-tum eft nullum. cap. ad aures noßras, de refeript. indeerttalib. cap. de Eccleßaßicis x j. qmfi. t.cap.fiquis nan obediat. 11. qudß. »• §. merito , cap. licet,deoffc.ordin.cap.olim , de confttetud. l.x. §. marito,ff. ne quid in loco publico. glofla, in cap. ad aures no-ßras,cttah, verb. intentionts.

Sed ad hoc facilc refpondebimus.id iuftc- ä Re-gibus & Principibus fieri poruiire ex confenfu po-puli, vel gratis dato, vel per aliquem comraclurninter Regem,& populumfadkumpraEftito; irrequi-fito ver6 populi confenfu iuftc etiam potuißf »<iReges efficetc, fi iudicaruüt id neceflatium eile ad

P Reipi^

11.

i:.