Lib. I. Cap. XXX.

x 35

franhilentam, vtpote, quia ad illam Litis fit, prx-difti illa aducrtentia , qua quis auinuducrtic fe fuaalienatione reddi incapiccm ad (oluendum anti-quioribus credicoribjs ; nihilominus vnum daricafuua in quo exomiiv.ini, fcaiiciquo vfu non fuf-fi;i: pixfua aJuerceucia tancummodo, Ted neccf-farium amplins efli animum pofitiuum defraudan-di creditorcs, qualis elt manumiffio feruorum,hxccnim ob rauorem libcrtatis non dicicur ficri in frau-dem credicorum , intcrim dum ad prxdi&am ad-uarrenciam nun acccdic animus fraudandi illos , 5.in fraudem, Inßit.quib. ex cauf. ma.nttTnuttrer.on li-cet, quod tarnen in cxteris alienationibus ideonon fcruatur , quia prxdictum manumiffionis ca-fum prxfaram illam aduertentiam criam prxcifamabanimo defraudandi creditores fumptam vocentiura confilium fraudandi illos,atque ad^ö fraudem,vc docent Bartolus, Iafon, & alij in l.fiquü cUmba-beret.ff.qui. in fraudem credttor.

Animaducrcendum velim tertio , eciamfi debi-tor omnia bona fua alienet, arque ideo credirorcsnon habeant vnde debitorum fuorum fatisfactio-nera aeeipiant; fxpe tainen ex caufa iufta interue-niente exeufari illum a nora fraudis in alienando.Kxempla funt ,cüm debitor in extr*ma, aut grauineceffitate alienat cum praefara illa aduertentia, idtarnen facir, quia non habec vnde alias iuxta de-cenriam fui ftatus viuat. Creditorcs aucem in nullafimili necefficate conftituci funt : item cum fa&aquidem tali alienatione , non remanet debicoriquidquam vnde deprxfenti foluat ; morali tarnencertitudine credit fc ex officio opificiove, arte, velinduftria > vel aliundc comparaturum vnde con-gruo tempore foluat: in hoc cnim cafu quam-uis forte per aeeidens res alicer eueniat, nonproinde tamen'is debitor in foro faltcm confeien-tix credendus eric in fraudem creditorum alie-nafle.

Animaduettendum velim quarto, id quod infraudem creditorum alienatum dicitur , duplici ti-tulo alienari in candem fraudem potuifle , feilieet,vel titulo gratuito , vel titulo oncrofo; Ci alienatiohat ex ciculo gratuico,tunc fiue qui aeeipit confeiusfit ftaudis, fiue non fit,fed bona fide accipiar,com-petit creditoribus contra illum actio , vt iura vo-canc, refeiforia, qua illc cogitur redderc rem aecc-ptam, vt inde debitis fatisfiat ; fub hoc tarnen dif-ciimine, vt fi cpnfcius fraudis fuit, cogatur illamrcddere.vel valorem illius, fi forte illam alienauir,vel confumpfit ; fi vero non fuit confeius fraudis,folüm cogatur illam reddere, fi apud fe habeat,vsl quaneum ex illa fa&useftditior, fi non habeat./. qui autem,%. fimiü modo, jf.qua in fraudem credit,l.penult. C. eodem.

At vcrö,fi res alienata fuit titulo onerofo, tuncaut emptor, vel alias titulo onerofo rem aeeipienscpnfcius fuit didx fraudis , vel non fuit : ü fuit,competit creditoribus aduerfum illum actio refei-foria contra&us , qua cogitur rem aeeeptam red-dere , vt inde prxdi&is creditoribus fatisfiar,niilIoei pretio reftituto, prxterquam quatenus in bonisdebitoris fucrit aliquid repertum.quo vel in fe, velinaliquo alio , iple debitor fa&us fuerit Iocuple-tior; competit.inquam.creditoribus prxdida adiorefeiforia , non in perpetuum , fed intra annum ädie , quo feiuerint talem alienationem in ipforumfraudem fuifle faetam. patetex /. penutt. C. qu&infand, creditor. l.t.l.fidebitor, cum fequenti, l. vlti-ma.jf. eodem. Molin. tarn. a. de iuß. dijp. 318. vbidocet, vt aliquis confeius fühle dicatur, alienatio-nem fieri in fraudem creditorum , non fufEcere , (]Fagmdtx. de Iufiitia.&c.

nouerit alicnanrem habere creditorcs , fed vJreriusrequiri, vt intelligat bona iila, quas facta alienatio-ne remanent, non (affiecre ad fatisfawienduni debi-tis. Imo etia^m tria amplius adiungit Violina, qua;nun funt praerermittenda , pnrno cum, qni äcredi-tofibus monetur, ne emac rem debirorii, eo quodcius alienatio in fraudem ipforum fiat, Sc nihilo-miiius cam emic, cenferi emerc confeium fraudiscreditorum, fubindeque iifdem creditoribus intraannum ä die emptionis cömpurauim competercadionem refeiforiam aduersiis illum , per legem,ait Pr&tor, $. quod ait, &" §.//' ejuis , ff. qx& in frau-dem creditorum. Secundb, fi alienatio aliqua faclafit in fraudem Greditorum , Sc poft hanc fraudemfuperueniant noua debita, nouiqne creditores ac-cedant, non competerc his creditoribus fuperuc-nientibus adionem refeiloriam alienationis , pra>terquam, Ci iamex illorum bonis, prioribus credi-toribus fit fatisfactum. habetur in diu* l. ait Pr*-tor. §. ita demum, & l. nifi priores, ff. qt:<t in fraudemcreditor. Tertio in eo cafu, quo emptor, aduersusquem ideo creditoribus a£Ho competit ad refein-dendam alienationem , quia confeius fuic fraudisdebitoris , alienauit rem emptam , eamque in altc-rum tranftulit, qui bona fide illam aeeepit, eodemcafu non compen't aduersus huiufmodi aeeipien-tem asStio aduersus priorem , vt reilituat valoicmrei; ficut per candem etiam aelionem ccgi iüepo-teft , vt fi rem confumpfit , vel alia ratione fecir,vt non exifteret , eundum cius valorem teftituat. /. quia a dtbttore, ff. qya in fraudem i>(-ditorum.

Si non fuit confeius prsdiclx fiaudi: , fed bonafidcaeeepit, manet alienatio irrcupcabilis. /. q;> da;tternff.quii in fraudem ibi,fi quid in fanden: ertdt-tarum faüitm fit , fi tarnen is , quiaeeepit, ig'.era'ur,ceffare vide»turve>ba cd'lii.

Animaduertcndum velim quinto fiepe aiiennrialiquid in fraudem creditorum gratuito titulo perordinem ad vnum , Sc onerofo per ordinem ad al-terum. Patct cxemplo dotjs, quam pacer conilituitfiliac, & tradit genero : dotem cnim fiüa aeeipittitulo gratuito,gener ver6 titulo onerofo pro one-rc fuftentandi onera matrimonij. l.Af<tuia,§ finali,ad fnem, Sc ibi gloiTa,'& Doä.oveii,ff.folut?/iatrim.I. pro oncribM, C de iure dotium. I. ex permiffione ff.de aüionibm & obligat. V nde meritö Vaüafcus con-fult. 188. num.%. ait creditoresconftante matijmo-nio dotem filix etiam in fraudem creditorun>alic-n,atam non po(Te reuocare,fi gener de ftaöde noiiparticipauit.nec fuit confeius illius,quod probat exl.fnalt,§ fi afoceroff.qux infrattd.crcd. Sc dpeet Se-Ciira in l cohd.redi^.cum filis.ff.de vulgär 1 fubftuut.ficut etiam , inqqit, fiicus ob eandem caufam con-ftante matrimonio , vr volunt Bartolus , Angclns,Sc Cumanuj in ditt. %.fiafocero , non aufen ä fi-üa fpuria dotem illi ä patredatam , quando gencrbona fide conaaxit credens filiam efte Icgitjmam,dumipfe viuit, fecus foluto matrimonio pet mor-tem matiti, quia nullum iam cernitur praciudicinmmariti: tunc cnirn aduersus filiam competit credi-toribus aitio refeiforia contradus dotalis intra an-num tantüm a morte mariti numerati, fiue fraudisilla confeia fuerir,fiue non fuerit, confcntitMolin.tom.i. de iuß. difp.^i.%. aßerens idem cum propor-tione dicendum e(Te de donatione ad nuptias factafilio, quia refpedu filij rationem habet tituli gra-twici : refpedu autem vxoris rationem habet titu-li onerofi.

Notari etiam velim fexto, fi per vltimam vo- ■lujuatem. titulo hxreditatis , auc legati, vel dona-

M x ■ tionis