72 De Contra£tibus in genere,

IQ.

lcg;ando pic & profane abfque facultatc patrumdifponerc.

Maius dubium eft, an filijfamilias pofllnt libereteftari de his bonis caftie libus, vel quati caftren-fibus ad pia, & profana.abfque licentia,& cohfen-fu patrum cum praeterüione patrum ? Cui vetolu-tiue .eipondeo , olim ante ius authcnticoium faserat fili.sfamilias praetcrire , & fic exhaeredare pa-renecs in caftrenfibus, & quafi caftrenfibus bonis,neque ptöinde teftamentum vitio nullitatis , autquoelx incfficiofi fubiacebat; vt habetur in l.vlt.C. de inojfi' tof teltam. Sc idem innuinir 1.6. inßne,tit. 17. pari 4. docet Gregorius Lopez *£»>& Molin.torno 1 de lujtu.dijp. <ilpag\ 410. col.i. verf.quodvc 0 Couarr.e» cap quitt not , de teßam. nurn.y. vbimultos pro hac opinione citat, qux omnino veracft. Hodie etiam poft ius Authenticorum multi,quosCouarruuias t/>»<^;«citat,idemccnlent,inquafententia tlt ctiam Panormitanus in pmditlo cap.quia nos^nnm.i,. At contraria fententia eft verior,&tenenda ; hodie enim poft prxdidhim ius Authen-ticorum non poflunt filijfamilias bberc teftari debonis caftrenfibus, aut quafi caftrenfibus , fiuc adpia , fiuead profana , cum prxteritione parentum:ita docer glolTai/» l.vlt. C.de mojfic. teßam.verb.te-ßamenta &glo(Ia tn l.Papini.ini*4,§ P apimanu-,ff.eod.nt. Bart. in Auhent.ex caufa , C.de hb.prtt. &hxc eft communis,& vera fententia, quam tenentCouarr.i d.cap.qnta not de teßam.num.6. Gregor.Lopez / Ctit.17 panit.i,. & Molina ditl. dijp. zji.tag. 1441 .col .verf.tn contraria, fententia.

Probacut primö ex Auih. v> cum de appellat. co-gnofc.§ aliud quoq,e capitntnm,\bi,Sancirnw non li-cere liberu parentes fuos pratenre, aut quolibct modoa rebutpropryt. 1» qiub. <- habem tefrandt li;enttarn,tosom»ino exbaredare. Er eodem yfmhe'it.ißue \$i-tur,verff*ncimw,iu qio ftatuitur,fi filijfamilias deüs bonis, ex quibus ceftiri poiituu , patres prxter-eant, aut exhasredent, nulla pofita in teftamentocaufa exhxredationis , teftamentum eile nullum,vnde c&m fol'im habcanr ceftandi facultatem defolis caft enfibus , aut quafi caftrenfibus bonis,quandiu filijfamilias funt,fequitut,vt teftamentumde his bonis f<&um,in quibus ilh parentes prxtcr-eunt,nullum fic,& qierelx fubiaccat.

Probatut feeundoex Authen.Psetbjferot 1 CdeEpifcop.& clertc. in qua ftatuitur 5 bona qux filrjfa-milias acqmrurjt poft c'ercu unreife quafi caftren-fia,& cft" -ii.il in poteftate parentum fint, pofte deillis teftari,mo o parenres non prxtereant, ied eisleg'rimam pomonem fcian'. Ex dictis

Si quicur primö peccaft moi tiferc patres contraiuftitiam.&rtcneii ad reltit"tioncm aeeipiendo ali-quid, quod ad quaniiratc<n mirtiferam accedat, $ui's filiisfamiliis , 'iura II >rum v 'lnntatem, dehuiufmodi bonis caftrenfibus, atil quafi caftVenfi-bus,aut de frufb'b'js , & acquificis illorum. Ratioeft.quia pieniflimo iure , Sc quoad «fiim , 8f quoadptoprietatem fi'iorumfamil as funt, n.hiique pro-indein illis ä p.itribus pend n p ;itaNiuari.///jT« W j,.ma Latmaxap. i-j.imm.\ \o Lifllus 10m » de iußit.Üb.x cap 4 dnb.i.nwn 7 & cuirmuniicr DD.& pa-tet ex cap tjut abfiulertt 1 X qntft.t.

Sequitur feeundö teneii pures ad reddendamrationem fil is bf ncfici.ins bonorum n'l >rum , qua;aeeeperunt ex fru&ibin bem-ficij filiorumfamilias,& idem erit de aliis bonis caftrenfibns , aut quaficaftrenfibus : ita Sayrus i dam reg i.lib.q.cap.i*;.Reginaldus inpraxt Itb.ia cap.io. Mm 27. 6c cumalüs Bonacina de iußit. d,ß>. 1. qntJt.iQ. puncto 1,

num.i..

Infcrunt temö, fi pater habet in manu propria, j j.bona aliqua filij caftienfia , aut quafi caftrenfia,cenferi cum alcre de Ulis , quod procedit etiam indubio , an ilhmi velit de illis, an de propiiis alere:ita docet Bart, in traci. de duobi<i.< fra-rtb.num. \b.&-in 1. 1 §.iec caflrenfe , »«w.8 jf de collat .bonor. Syl-uefter verb.pecultum 1. tjutli 8. Nauarr. tnfumrnaLatt:a,cap \-j.nnm.\60. Anton. Gomez ad leg. 19.Tann, num.\6 Gregor. Lopez /. \.ttt. 15. par:tt.6.confentit / vlt.de partit. Ratio cft, quia pater nontenetur alerc filiumfamilias ex propriis bonis,qnando fihusfamilias habet bona de quibus ali po-teft , polfunt tarnen patres de (ins bonis propriisalere filiosfamilias in ftudiis , etiamli Uli habeantpropria caftrenfia, aut quafi caltrenfia , neque te-nentur ca alimenta in fuum tertium acciperc, quiahoc pertinet ad competentem adminiftrationemfuorum bonorum.neqiie Uluitum Ulfs elt, praefer-revnum filium aliis in huiufmodi alimentis,modöin hoc rationis modum non excedant, & modo pa-ter proreftcrur fe nolle ea computare in fuum ter-tium,fed vtlle.vt de legitima portionc filij expen-fx faetaecum illo in ftudio detrahantur,aut ex aliisconiefturis fe id voluiftc , agnofeatur; veluti fi inalbo , aut libro domefticae expenfse, inuenianturferiptae expenfx fa£k« cum filio in ftudio , vel exalio capire id conftet ; tunc enim tenetur filiusfa-milias ad<-ollationem adducere, id quod plus con-fumpfit in ftudiis , quam confumpfifTet, fi in domapaterna cum aliis fratribusaleretur. ita limitat An-ton. Gomez allegatus ,confentitque Nauarrus ci-tatus num. 160. & eft de memc /. qutpater z.jf.famil. ercifcund. docet Vallafcus m praxi partit.cap 1 5 num. \6i In omnibus autem cafibys , inquibus expenfx fa&ac in ftudio conferenda; funt,detrahidebet id quod,fi filius in domo patris exi-fterer,potuifIct infumere , vt docet idem Vallaicus»«w.ißr. Anton. Gomez ad leg. 19. Taur$,num.i 6.Garcia de expenf.cap. + .a num.*,,

Hxc lue ad pleniorem intclligentiam materiz 11.curfitn fint ditäa, circa difpofitionem.quam filijfa-milias habent refpccTu bonorum fuorum caftren-fium,& quafi caftrenfium.namafibi de hoc ex pro-fefTo latius agemus.

Illud autem pro certo apud probatiores Doßo- l J.res habetur, non pofTe, feilieet ob ctimen hasrefispaterna:,publicari peculium caftrenfe.aut quafi ca-fttenfe filiorumfamilias, etiamii patres poft com-mißum crimen haerefis caufa, aut occafionc mili-tiae,vel feruitij Regis palatij, illud ei dederint: itaranquam certnm docet Azeuedo Hb 8. recopitat.ttt.^.l.i.num.ioj. Nellus tralt.de bannitis,! part.fecundi temporis , num. i 6. Camera in fuü tfuaflio.-nibus crimmal. ttt. dequttß.tang.puncr.deltlt.cap.i,num. -,4. Alberic. tratlat. deßatut. I. 3 qutß. it.nuin.vmco Gigas dt crimtn laßt, mateß. hb. 1. tit depeei committen. crimen htref cjutfi 15. num.\. Neerefert, quöd poftcommifTum crimen hacrefis paterbonadederit filiofamilias intuitu militiac, quia obbonum commune,& ob feruitium Regi, & Regnoinipendcndum itaftatueruntPrincipcs,& eft fauormilitia:,non hacrefis.

Similiter ob crimen haerefis filiorumfamiHas 14.non publicantur bona caftrenfia,aur quafi caftren-fia ipforum filiorum hasrericorum , ied deferunturftatim ea bona ad patres in folatium patriae pote-ftatis, vt probat Sancius lib.i. Decalogi cap.ij.n.+.ex l ßfilius 5. C.de bonüproferiptor. ibi, fi ftliut tuuscum ejfet tn poteßatefu* , in infulam deportari me-ruit, peculium eins , neque quod in cafirü acfttifiuit,vel quod ei militaturo donaßi , auftrri tibi dtbet.