Lib. I. Cap. VI.
*y
ex vna parte importunitas cuiuicumque illa ficvalde vexet , & vrgeat , & ex altera parte reuc-fentia perfonae petenti debita pufillaniinum ac ti-roidum rogatum reddant, merito , ac iure optimovtraque metus catiia coneurrente, illius confenfumextorquent, quod probat lariffimc Sancius perraultos, & multa iura, num.S .^^ His in toto hoc capite pro metu graui» & leui
animaduerfis, duar funt quaeftiones in capite Cc-quenti neceflario ventilandae circa.cotra&uum va-lorem. Prima eil, an meuis grauis ab externoagente liberc operaate dkecle ad extorquendumconfenfum , & contra<äum incuiTus , illum reddatipfo iure natura; abfque. ylla alia fententia iudicisiinualidum. Sccundaeft,an fint eodem iure irritifijfiant proprer metum leuem , non cadentem iavirum conftantem , an verö poffint folum iudicisümentia irritari.
ii
C A P V T VI.
Ari ; quändo metus grauis, vel leuisäifertur iniufte a perfona Iibereagente, directe ad extorquendoscontra&us, illos reddat iure natu-ra: ipfo facto inualidos.
ß Ex contrafltbus iure no.tu.ra, imdlidis tenentur
contrahentes ante vllam iudicis fententiam res, & f-uüus illius per illos acquifitos refiituere.Sifint validij& poBea fententia annullentur,non
tenentur illam cum ßuUihts refiituere, niß
pofi iudicis fententiam. ibid.. Ex jponfalibus metu graui extortis non«riturim-
pedimcntum publica honeflatü. ibid.~ An metus grauis c/tdens in virupi conßantem
contractu* iure natura irrttet.JRefertur prima fententia affirmans. ibid.Omneius naturale & dtuinum prouidet y vt dam-
numper iniuriam datum refarciatur. ibid.Jus naturale dillat, vt nullus commodum reportet .
ex fraude. ibid.Quid de profeflionejcometu fatta.ib'ifi«Quid de votts. ibid.5 Pr&fertur feeunda fententia negans.
Nullo iure canftat (matrimomo &profeffione ex-
ceptis ) contraüus metu graui fallos ejfe iure
natura irritos. ibid.Conßat tarnen poffe irritari. ibid.
4 Quare matrimonium metu graui extortumftt iu-
re natura irritum.
5 Cjjiare profejfo in religione fatta fit quoque ir-
rita.<? §[uid de votis ßmplicihus eodem metu grauiemiffis , & deiuramentU promijforijs.Refertur prima opinio ajferens ejfe valida iure
naiurah. ibi-d..Referturfd.undadocensejfe inualida. ibid.Kttaque fententia efl probabilis. ibid.
7 Quid de luramentis.
8 An teßamentum metu graui extortum fit ipfo«■ iure natura irritum.
9 Quid de collatione benefieij.
»o Prcponitur obteclio contra feeundam opinionemafferentem contrarius metu graui extortos nonejfe iure natura irritos,poffe tarnen per jtnten-Fagundez dcluftitia 3 &c.
tiam irritari,ex cuius folutioue fchmiitur fun~damenta prima optnionvs.sin in hac opinionepofftnt retineri fruFlus rei ac-qrtißta per contractum metu graui extortmn,dum per iudicis fententiam non irritutur. ibid.An per contraüum graui metu fatturn transfe-ratur dominium rei circa quam conti abiturincontrahentem,qui metum ineutit.IX An metus leutt non cadens in virum conftantemirritet contrarius iure natur.di.Anfaltcrnpoffint irritari ludtets fententia. ibid.An extorta per metum leuem dantem caufamcontratlui reftituendafint in confciemia anteiudicis fententiam tbtd.1 j Matrimonium.profefßoreligionis ,furnptiofacr»- Arum Ordinum per metum leuem cpctorta nulloiure irritantur.14 AnUfus in contractu metu lern , vehrauifaSo,vti pojftt recompenfatione fua Ufiow*.Argumenta prirns. opinionü foluta manent exijs-j■qua dillafunt num. 10.1 i.ii.
fßjXjfäsS N im ad v erT a s velirri. Primö mui-^»^ tum confcr£ fcire.an contractu fint %pfae&M&g iure narura; irrin , an raneurn per lentcn-
riam iudicisirritandi propter effcthis, qui fubput- -lujant ex huiufmcdi contra&ibus: nam in priniisex fpon&libus metu graui, &cadcnte in vii\miconftantem fa&is,ii dermis efle iure natura: irritoeex defedhi cenfenfus , .nullüm oritur impedimctum publicajhoneftatUjoritnr autemfi fint valida,& folum iudicis fcntentiairiitai)da-,'Vt docet San-cins hb.^de matnm. dijp. 14. numi :.Q£\a ex nullonullus refu-kat efFecbas. Similiter in aliis.con-tracT:ibu5 fi fint iure natura: irriri,tcnciitur contiVv-hentes in confciemia ante vllam ^iudiicis fent.cn-tiam rem per illos. ncqvuiitam eumompRius fiu-clrbusiUSiis { deduftis expenfis in illiicolligendis •fa£tis)reftitBere,quia res, qux frudificat, dominofuo fruclificac, &illi mmquam fueiunt dominiipfius rei;fi verofinr rati,& firmi, Si po^teaex ali-qua caufa.aut derc6tu annullentur per iudicis feta-tßntianijnon tenentur conrrahentes^ui ex talibuscontradtibus rem aliquam acquificrunt, in con~fcientia illam. cum fuis fructibus reftkucre ,nifipoftlatam fententiam. Et in renunoiatione bene-fieij , fi dicamus illius renunciationem metu grauifactan-ijejre iure naturx nullam ; confequenter di-cenduni eft non teneri illum cui renunciatio faclacft,-relitäre» nee pofle ad titulum talis benefieij adfacros Ordincs proraoueri, cum vcic non fit fuum.Si vero alleramus fuifie validam.fed refeindendam;dicendum eft , teneri recirare, & polk ad Oidincsfacros promoueri ad tirulum illius,quia re veia bc-ncfickim interim dum ej per iudicis fententiamnon anferrureft fuum. ita Nanarrus in cap.accepta,de reßit,jj/oltat.oppofit.f.n.i.& nttm.ii. 11. d"ü.His pofitis,
QusftioneSjVtdiximus cap.pracedenti, nttm.vlt.qua: in hoc capite tracTranda fimr, dinx piicciptiicfunt. Prima eft , an metus grauis cadens in virumconftantem inique &per iniuriam ab agente libe-rc operante , directi ineuflus ad .extorquendumcontradum illum , iure naturali irritet , ita vt am-plius in vtroque foro non obligct ( & idem eft devoto eodem metuextorto.) Et vero circa hauequaeftionem partitut contentio indtjäs fententias.
tima affirmat. hanc tenent multi & graues Do-es. Molina tem.1Jeiuft.dijp.167.ei 316 info-
«4
ftor
luf.adz.fol 44z. Sorusirc ^.dift.ic). quaß.x.art.i,.verffeptimh argmtur ,& Ub.jJe iuft.quaft.z.art.i.
C ad