Lib. I. Cap. IV.
na quaedam cxtrinfeca ordinata in bonum com-mune,& vtilitatem totius Reipublica;.1 7- Rügabis hie , an quando lex irritat contractumfactum ä minore abfque confenfu iudicis , Sc li-centia curatoris , eo quod praefumat dari in cofraudem , valeattalis contradtus, fi poftea conftecnullam fraudem in eo dari.Refpondeo diftinguen-dbm cfte.Nam iuxtafententiam Soarij lib.j.de le-gib.cap.14. Vafquez i.x.dtjput. \ 63. Salas de legib.dijput.lo.feä.4. & dijput. 16. fett.7. Sancij de voto,cap 1 r. num.-^j. Bonacina: de contraftib. dijput 3.qu&ft.i.punllo Tf.num.t. delegib. dijput. 1. quaft.i.puntlo 7.$.3. num. 10, Intcrdum lex aeeipie moti-uum ad irritandosfimpliciter contradtus , fine fo-lemnitate.factos ex pra'fumptione,quod in eis ali-tcr fadtis poflic fubeil'c fraus , Sc ideo illos abfohl-te irritat fi fiant fine tali forma, & folemnitate; Schoc eft ordinarium, Sc commune in omnibus irri—*ationibus,& in huiufmodi euentu femper funt ir-riti contrarius , quamuis nulla fraus in eis pofteafubefle reperiarur, quia lex abfolute omnes actus,& contradtus fine ea folemnitate fadtos irritat , &ideo nondefinit obligare , quamuis in aliquopar-ticulari cafu defit omnino fraus ; lex cnim abfolu-tc loqucns , abfolute intelligenda eft , licet in vnocafu detur maior ratio quam in altero. /. de pretio,ff.de ptiblican.l. 1 .%.&generaliter,ff.de legat .prxßan-dn. l.i.§.quod atttern, ff.de aleatvribut. Menochiusconf.74. num. i.Reinofus obfemat.11. num.i. Sur-dus decif.111.nunt. 1.£$. Interdum verö lex praefumitfubciTc fraudem,inhoc , vel illo contractu , quia praefumit in finguliseiufmodi contradtibus fubefle illam. Et verd tuncfiinaliquoparticulari cafu illa non interueniat,ixon obligabic lex faltem pro foro confeientia? , 6vvalidus crit contradtus fine ca folemnitate fadtus.Quando autem cenfenda fit lex aeeipere motiuumex praefumptione fraudis ad irritandos actus, 6Vcontradtus abfolute , Sc generaliter, fine ea folem-nitate fadtos j Sc quando praefumat interuenire, Scde fadto dari fraudem in fingulis adtibus Sc con-tradtibus, jd colligendum eft ex procemia legis, inquo legiflatorcs fuam folent explicare mentem, Scintentionem , causamque ob quam talem legemcondant. Legis enim ratio , quam ponunt Princi-pes in procemio illius , eft tota anima ipfius legis,Sc habet fe ilcut aaima ad corpus, vt benc probatReinofus obferuat.^. num.16. &ideo illius prin-cipalis intentio ex procemio attendi debet. l.fi quis?tec caufmifffi certum petatur. l.qui exccptionemff.decondiiiiomb. Ordinarius tarnen modus irrita-tionis , eft primus,nonifte feeundus. In propofitaautem fpecie circa minorem, Vtrüm faltem inconfeientia teneatur ftare contractu! a fe fine au-thoritate iudicis >& curatoris facti: infrä Iate tra-etabimus.IQ. Adnotabis tarnen farpifllme ex contradtibus rc-fultare quandam obligationern , qua? dicitur eui-£üo. Eft autem euitlio iuridtca vindicatio,aut amif-fio rei aliem , quam qtiüiufto titulo habebat: fcu;vtmelius dicam , eft amijfio iufti tituli, quo quis remalienampoßJdebat. Vt fi tibi,v.c.vcndidi tamquammeum equum,qui rc vera erat Petri. Petrus autemillum a te tanquam fuum per iudicem auferat, di-citur illum euincere ; quia ego teneor tibi facerebonum illum equum ,te'quereddere inderonem extali, venditione , Sc ideo dicor teneri de euictione,compeutque etiam emptori aduarsüs me , qui eicquum vendidi , non folüm actio ad pretiumquantumque equns arftimabatur tempore , quocuictus fuit 3 fed etiam ad üuerefle , quantum fua
19
iuteicrat eam rem non eile euietam, atqu: ad om-nia damna fublecuta. Ita deeidittfr in l.fi cum qwt~ftio,C.de emä.& l.emüa re,ff.eodem tit. & caj>.vlt.de empt.&vendn. Docent Antonius Gomez tom.z.de contrathb.cap.i.a nutn.2,;. Molina tom.z.dciuft*dijp.iüo.iniut. Azor 3 pau.lib.S. cap 3. Reginald.^ in praxi Itb.iynnm.i \^W 3^7. Bonacina de con-™ traft dijput $de vendit .qu&ß.i.punl'l ,vh. Sed quiatraetatio huius dubij magis pertinet ad materiamde venditione, hie folüm curfim dicemus , qüodgeneraliter ad omnes contradtus pertinet, plenio-rem traetationem ad contractum venditionisre-mittentes.
Et in primis fupponimus non fieri fpecialem 2,0,contractum , quöd in tali, vel tali cafu teneatur,vel non teneatur ad euidtionem j fi enim fiat Cialioquin fit iuftus, crit feruandus. Nam abfoluteloquendo in omnibus , & fingulis contradtibusvtrinqne onerofis tenetur contrahens transferensdominium in alterum de euictione rei, fi ab co inquem dominium illius tranftulit,euincatur. v. c. fitibi locaui pro mea rem alienam, vel fi eam recum.permutaui pro altera tua , & dominus rei quadra-ginra aureis eam ä te euincat ; ego tibi de euictio-ne ad illos quadraginta aureos teneor. Ita Molinatomo.x.de iuftit.dijput.^ So. verf.nonfolitm,fol. 314.col.i.initio. Sc habetur l.fipermutattones,C deeuici.& Li. C.dererutnpermut, Sic generaliter loquen-do, qui per quemeumque alium contractum vtrin">queonerofum , rem in alterum tranftulit,vt quan-do ei eam dedit in folutum, hoc eft, in debiti fa-lutioncm,vt habetur l.liberale.de fentent. O inter-locut.& l.pradium,C.dt ««ff. tenetur ei de euictio-ne ; & quando hxredes diuidunt inter fe hucdi-tatem , aut focij rem ipfis communem paitiuntur,fi aliquid eorum, qux vnus aeeepit ab aliqno tcr-tio euincatur , omnes pro rata ci tenentur de eui-ctione. l.fifamilia,C.famili&ercifcunda. l.fifratres,C.communia vtriufque tud Item fi quid gencro indotem promifmm fit, tenetur proraittens de euidfc./. 1 .C.do iure dot.
Si contradtus fit tranfäctionis , fn quo detur 2.J.aliquid alicui, vt ä Ute difeedat, ipfc verö conce-dat alteri, quidquid Uli iuris erat in ipfa re litigio-fa, tunc fi poftea ä quodam tertio prasdieta reseuincatur , tenetur is de euictione ei , a quo illaeuincitur ; ille vero non tenetur ci reddere id,quod aeeepit, vt a lite difeederet. Ratio eft, quianon illud aeeepit pro re , qua: euincitur , /ed vt kUte difeederet, atque adeö pro iure obfeuro , Scdubio, quod fe ad eam rem habere credebat, Scquäle quäle fe habere putabat, fiue reuera illudhaberet, fiue non haberet: quin potius fi id,quodilli datum fuit, euincatur ab illo per aliquem tcr-tium , renetur ille qui id ei dedit de euictione.Vtrumque patet ex /. fiprofundo , C. de tranfail.docec Barthol. &alij,quo? citat Anton, Gomeztom.i variarum cap.i. num. 38. Molin.tom.i. de iu~ßit.dijput.$8o.§.incontrattu ver^fil.Si+.col.i,
Idem dicendumeft, quando partes tranfigunt %%,.fuper rem xqualiter dubia» 11 pro vtiaque parte ;tunc enim fi id quod darur pro ipfa te , aut resipla.qux aeeipitur ei;incatur,;ib aliquo tertio, nontenetur vnus tranfigens refpedtu alterius de eui-ctione , quia non traofegerum fuper rem euietam,fed fuper ius dubium Sc obfcurum,quod Vnufquif-que iilorum in illa habere putabat, fiue illud habe-ret,iuie non haberet. Ita Molina & Antonius Go-mez allegati.
Si feruitus euincatur,ita,fcilicet 5 quöd poftquam % 3.praedium craifti, aüquis euincat in eo feruitutem
B 4 Kmeris,