reliquias monimenta illa vetera, qua! Diplomat* vocamus, fummo in pre-tio habenda, auroque contra cariora reputanda effe. Quum enim haec(int litterae au&oritate publica confecla?, fignis folemniter confignatae, variajura atque privilegia continentes, longe profe&o majorem fidem meren-tur, quam hiftorici, privatae fortis homines, qui plerumque aut nimiscreduli aut nimis indiligentes funt, aut partium ftudiis abrepti fe ligniinftar, nervis alienis mobilis, duci finunt. Econtrario Diplomata re-rum geftarum feriem nude & aperte declarant, adeoque omni fidedignitfima funt. Hinc (ceu praclare obfervat Rever. Fr. Theode-ricus Ruinart «) nata confuetudo, ut fiquis modo Hißorias , maxime rilo-naßeriomm Gf altarum ecclcßarum, urbium've, aut provinciarum, immo £Sffamiliarum fcrihere aggrediatur, necejje fit, ß modo ßbi habcri fidem r uelit iut aBa cetera & cbartas authenticas ad calcem libri repr&fentet, qua mo-numenta merito Probationum titulo decorantur, quod absque Ulis cor um,qua narrantur, fides <videatur* <vacillare. Diplomata enim rerum medioacvo & fubfequentibus temporibus geftarum veras & genuinas caufläsmemoria: produnt, quas Annalium conditores vel Ignorant, vel amorein fuos & odio in exteros pratermittunt: Diplomata juris Gentiumconfuetudinarii & pa&itii teftes incorruptiflimi funt, omnique exceptionemajores: Diplomata temporum rationes, mirum in modum nonnunquamturbatas, dubiisque fcriptorum verbis obfcuratas, ita in promtu ponunt,utres difputatione amplius nonegeat: Diplomata locorum veros fitus, fata& mutationes in apricum proferunt: Diplomata fummorum Jmperantium ju*ra ab infidiis & infultu malevolorum vindicant: Diplomata avitam Or-dinum Provincialium Übeltätern contra Gnathones aulicos egregie tuen-tur: Diplomata Ecclefiarum Monafteriorumque fundationes, cum an*nexis juribus ac privilegiis, diligenter referunt: Diplomata familiarumüluftrium origines, Jmperatorum, Regum, Principum, Comitumque fe-riem; agnatorum, cognatorum, affinium nomina, arma gentilitia, &quicquid hujus argumenti eft, feris nepotibus commemorant: Denique,ut paucis omnia compleclar, omne jus facrum atque profanum, facros,civües & militares ritus mirifice illuftrant, &plenaluce fuffundunt. Quaccum ita (int, non tantum rei litterariae, verum etiam bono publico, tarnutilia funt quam quae utiliffima. Jta nos cenfemus, & ita quoque

judi-

v) in praefat. aeterno Mabillonü Operi de re Diplomatka praemißa.