H 6 ACTA S. STEPHANT PAPjE i et martyris.

tx MSS.

I 3 in fine , legendum : Valeriano iv & Gallienom confulibus ; tum quia pofl confulatum Tale-riani tertium , & Gallieni fecundam , confulfa-Ehu efl Maximus , qui fecundum hac Atta ante S.Nemefin martyrium perujfe dicendus ejl ; tum quia

certum videtur ex epifiola Firmiliani, StephanumVixijfe anno Chnjh 156 jam fenefeente ; diuaueadeo pojl confulatum Valeriani m , C r Gallieni1 1 , qui refpondet anno Chnjh 255.

D

DE S. RUTILIO MARTYRE

P; B.

IN AFRICA.

Sic. III ,SUB SE-VERO.

Ilnjtis elogi-um iu Mar-tyrologio Ro-mulio,

B

N Africa , fandti Rutilii marty-ris , qui cum faepius de loco inlocum perfecutionem fugiffet ,& periculum interdum etiampecunia redemiflet , ex inopi-nato aliquando deprehenfus , &tormentis plurimis cruciatur

C

tx TertullianiMontanifia/criptis peti-

tum,

ac ir.art}n-n m

prtefidi oblatusdemum ignibus traditus , egregio martyrio coro-natur. Ita modernum hoc die Martyrologium Ro-manum. Unde hauftum fit hoc elogium , ipfa Ter-tulliani de Fuga in perfecutione cap. y verba figni-ficant : fc enim habent : Rutilius, fandtiflinuismartyr , quum toties fugidet perfecutionem deloco in locum ; etiam periculum , ut putabat ,nummis redemidet ; poft totam fecuritatcm ,quam fibi profpexerat , ex inopinato apprehen-fus , & praifidi oblatus , tormentis diiTipatus ("cre-do pro fugat caftigatione , ) dehinc ignibus da-tus , paflionem , quam vitarat, mifericorditc Deiretulit. Tum hac fubduntur : Quid aliud voluitDominus nobis demonRrare hoc documento ;quam, fugiendum non e fle ; quia nihil fuga pro-fit, fi Deus nolit ? Inimo, inquit ; quia pratee-ptum adimplevit , fugiens de civitate in civita-tem : iic enim voluit quidam , fcd & ipfe fugi-tivus , argumentari , & qui proinde nolunt in-telligere fenfum Domini illius pronuntiationis ,ut eam ad velamentum timiditatis fua: utantur ;cum & perfonas fuas habuerit, & tempora , &caufas. Alium fuperioris elogii fontem , pr.cterhunc unicum , non ajfgnat B aramus in fut-s adillud Notatiombus ; neque alium nos ullum inve-nimus.

2 Fuit , cui loctts hic fcrupulum dtu molsjlumexcitavit ; quod mirari fatis non poffet , Ji Mar-tyrem verum , atque adeo Romano-catholicum ,iandtiilimi epitheto ornare voluijfet Tertullianus inopere , quod ab Ecclefta Catholica abfcijjits , &-Montani erroribus dudum ac pertinaciter impli-catus elaboravit ; itaque fubverebatur ille , ne quiRomano Martyrologio rejhtuendo augendoque m-fudarunt , minus caute pfeudomartyrem ac Alon-taniflam pro genuino & orthodoxo ex auclore itioatque opere haretico arripuijfcnt. Augebat metum,quod Martyr ille , Tertulliano tam fngularis acJantius , nullum in Ecclefta catholica , quajuper-funt , Fafis facris , aut Kalendariis ( etiam Car-t.h agmen fi, apud Ruinartium in Attis MartyrumJinceris edito ) locum ufpiam habuerit ante Mar-

syrologii Romani rejlitutionem , imo ne praconemquidem ullum , ntfi unum Tertullianum , & hunctum orthodoxis in fenfum : nam qua apud Ta-mayum de illo ad hunc diem csnfilla leguntur ,ea non immerito rcfpuebat. Nobis hac argumen-ta nequaquam fujfciunt , ut ob ea MartyrolngiiRomani cenforcs graviffimi , in erroris tam craffijufpicionem vocentur. Cenfemus ergo Rutilium huncvere Catholicum , vere martyrem occubuiffc.

3 Cum emm apud MentaniJIas pro certo ac re-

nt Tertullianus , ut pajlores Catholicos > quod eamimprobarent , appellare non dubitaret in pace leo-nes , in prxlio cervos ; an verifmile videri po -tejl , Rutilium ab eo in medium ultro producen-dum fuijfe , p Montaniftarnm illam (tametf va-nam re vera mendacemque )gloriam toties contami-najfet , nec alio demum tot maculas eluifet mar-tyrio , quam eo , quod nec fugere nec redimere po-tuijfet ? An hunc , inquam , produilurus fuijfetTertullianus in eodem libro , in quo de Alontani-flarum Paracleto aufts cft affirmare cap. 14. Quemqui receperunt ( ut omnes Montani difcipuli , )neque fligere perfecutionem , neque redimerenoverunt ? Deinde f Montani affecla fuiffet Ru-tilius , an Catholicos is nattus effet fuga fua re*demptionijque defenfores ? Atqui Catholicorumilli patrocmantium verba funt , qua fibi fie objicitfuprd Tertullianus : Immo , inquit , quia prx-ceptum adimplevit , fugiens de civitate in civi-tatem. An praceptum adimplcviffe dici vere pote-rat Montani fettator fugiendo redimendoque peri-culum ; qui a Paracleto fuo id fibi in omni occa-fione feverijfime vetitum crederet ? Non potuit er-go hac defenfio in Rutilium cadere , nifi Monta-nifla non fuerit , ac fenfum Euangelii contra fa-natica Montani dtttamwa Catholicum fit fecutus.

At enim fi Alontanifla non fuit , qua ratione ap-pellatur a Tertulliano famftiflimus Martyr 5 Credo,quia cum ipfe paffus efl , necdum Tertulliani ju-dicio fatis Montani principia palam innotuijfcnt,ut contraria fettantes pro hareticis effent habendi;utque adeo , fiqttam ita culpam contraxiffent, eamnon prorfus ex ejufdem Tertulliani fententia , ab-oleret martyrium. Adde quod ipfum Fabium ,etiam tunc , cum hunc librum et direxit , probeCatholicum , Alontanifla Tertullianus nuncupatfratrem.

4 Quod vero ante Alartyrologii Romani rcfiitutionem nullis Ecclefia Fajlis adferiptus appa- tyrologn- tnreat, id quidem fateri cogimur , fi de hodierno die(it fermo : nam neque m ullis notlris Alartyrolo-

00 ni

velato haberetur , tempore peifecutionis nec fugere m rabiitChrifiiano , nec pretio redimere periculum licere ; fn ficUm S.cumque hac eorum dottrina ufque adeo fuoerbte- RmilHflm

tm’

Ifflf

tlttv

fit fermo : nam neque m ullis noflris Alartyrolo- jf.fm finigiis , aut Kalendariis antiquioribus notatur ; ne-que ipfe Baronius , ullum m Annotationibus Jnu,quod fit fecutus , ajfignat ; nes: rationem additullam , cur hoc potius , quam alio rnenfe ac ditMartyrologio Romano fit infertus : fed neque ver-bum adjungit , quo Rutilium hunc d Rutilo mar-tyre Africano , .qui cum aliis colitur die xvm le-bruarii , oftendar tffe diverfum ; cum tamen Ut-verfum non effe fcripfiffet pamclius in Adnot.mo-llibus ad citatum Tertulliani textum. F.t fane Ru-tilius, Rutilus , Rutulus, Rotulus non adeo di-verfa funt nomina , quin pro eodem feribi posue-rint in antiquis Alartyrolcoiorum exemplaribus >ubi nomina pafftm multo etiam durius luxata re-ponuntur. Ut ut efi > idem fit, an diverfus ; ad-

feriprm

COMMENTAIIC:

Ti «imita» .a

mmpmmiitm

yjj\ m '*nr ; bvn,!( i

‘OS’

w Tl ®

V.

•ttft Ma-