8s
•V v'v.
1
■j, “ ,e 't»L%iSv
Uta. r 1 * k ^l! SkN
O =CSN**
* "*:. •"'VOi
^ifcC ■"‘fltSf, u ***„*%:,^ «ta'- i, ' ril,l!1 .ii'i^ , i<^
•"if.-ifli
>i*k
*•*■£.*?»**£
«a*
‘ * ■'Sit*
1‘vttat....
.^"•* e«*4“'«I**».
n,* & ,r4aj w^ iiu “ i '
1 ’■• awfj fti ^ l - , .|. 1
: ««i» r *' 1
1 '■‘".B.,
: * S ' ftl 9 “ w ^ : .*M;W : (ifci:j l<Vi, *j J , ta i mus riyaii Okirki
,Ui &;t&vll>mvAw,m
fcrjhttt. #r:iffit. ! i,a[wpa,7«B;: •t.SiiiCTCMkj.ini»,
- - 1 Bala IlMH.IIM.jffJMMijiitaium,’
B
stm uumitkp
-;. >giaBufWyil®’®
tiiftUlWKipt * 0
U*”***??-
L««‘"
r-' *«Js^
<V , '2*A,
rfO"^' «ji/
«t>££
<*&!•*
;/ r ,
ir '
DIE SECUND
^ propofita conftdercntnr delatoribus pramia.
y S D/ ^ primo ordiamur ; queritur , ^«o /fw-ut edilbtm p orc legem hanc Acia confignent. Ante converfio-per/ecmionis, nem SS. Ncmejit cr Lucilia ( ut patet ex num.nnm 256 m!t 3 ;) adeoque diu ante , quam capti illi ambo mar-mlde adulto, fy r inm fubierunt. Alartynum vero illud quandoaccidit ? Sub die odtavo Kalendarum Septem-brium , vel, ut legunt melius alii ■, Auguftarum,fecundum num. 11; cum ejfcnt confules, fecundumomnia Mss. nofira num. 5 , Gallienus Si Maxi-mus ( quod vitiofum ccnfcri potejl , cum ifle con-fulatus num quam in Faftis exfliterit ) vel Glabrio& Maximus , ut Baronius corrigit , & legit autlegendum credidit Aletapbraflcs. Lata ergo fueritanno Zj6 5 forte nuper inchoato , vix certe me-dia parte evoluto ; hoc eft , fefqui anno circiter
I ante , quam cdich quidptam , multo tamen mi-tioris , fecundum Pajfionem S. Cypriani, Africanavidijfent ecclefa ; hoc eji , aliquot ante menjibns,quam Cyprianus , mhil utique de perfecutionc Ro-mana vel fciens vel cogitans , numerofum illud 0-Boginta & amplius epifeoporum concilium Cartha-gine celebraret , ex eoque dirigeret ad Srephanumlevatos ; qui aliquanto poft reverfi , nihil de per-fecutione Roma fufeitata retulerint ; fed id queflifnt contra , quod eos Pontifex non filum alloquiodignatus non ejfet , fed pracepijfct itifuper frater-nitati univerfie ( Ftrmiliani verba funt , qui necipfi fub ejufdem anni finem de perfecutione quid-quam inaudierat ) ne quis eos in domum luamreciperet. Praceptum enimvero inutile ; querelaminjujlijfimam , Jt is tum juijfet Ecclefia Romanaflatus , quem ylila defer ibunt ! Hac de temporelegis , in Atlts aflignato fecundum interpretatio-nem communem eruditorum. Nodum hunc tamenfacilius dtjfolvet, quam fcqucntes , cui non difpli-cuent interpretatio tu Annotatis ad cap. 1 , litt.n & p propoflta , per quam revocare licet marty-rium S. Nemejii ad annum Chrifli 257.
‘fam alterum illud expende. Lex illa quosfoiifM tjmfli- patiit Quemlibet omnino Chriflianum ( ut Qpki Clmjlia- verba Attorum citata non obfcure , & qua eodem
II as Roma numero fequuntur , difertijfime flgniflcant ) etiam
f/suniigf occultum , adeoque non in coetu fidelium , fed
111,11 ’ ubivis modo quocumque deprehenfum. Hoccine cre-
dibile eft ,five anno Chrifli ij 6 , flve fequenti, fa-tuatur acctdijfe ? Nam cum femper in hac per-
q fecutione creverit creverit editiorum crudelitas ( utex Aciis S. Cypriani liquet) nec ullum Roma fila-tur fuijjc fleveritis , aut latius patens , quam quod,anno demum Chrifli 258 ad finatum abfnsKt-lerianus refiripflt ; tamen ne in illo quidem contraChriflianos omnes , S. Cypriano epifl. 8 2 ad Suc-cejfum tefle , pama decernitur aut mquifuio : fedfilum adverftis epifeopos , presbyteros , diacones ,finatores , viros egregios , equites Romanos , ma-tronas , c.t fari anos : ut fi dicet Chrifliana religio,quorum iuftitutione aut exemplo latiffme fundeba-tur m vulgus , eorum vel interitu vel fupplicio a-pud plebem paulatim (P fua quafli fponie concide-ret. Quid , quod, in hac re , ipfa f ecum ylclano-flra pugnare videantur , dum num. I 8 , 19,21,22 multitudinem exhibent Chnflianorum palam& impune coram ethnicis militibus identidem com-parentem ? Nec aliter toto pbft anno in Africa con-tigiffe conflat, ubi S. Cyprianum , cum ad locumfnpplicii duceretur , multa Chnflianorum turbapublice profecuta eft , nemine gentilium iis incom-modante.
60 Tertium quam , obfecro , veri fpeciem ha-bet i Data , inquiunt , lex fuerat , ut quicum-que proderet Chriflianum occultum > facultates
A AUGUSTI. n 5
ejus [omnes] accipefet , & honorem , cujus auctor.xvellet, militiae peteret. Adeone occulti Faleria - P. B.
no ejufque mimftris Chriftiani tunc erant, ut fine & propofttudelatorum ope deprehendi non poffent ? Faleriano , *" w delatori-inquam , de quo S. Dionyfius Alexandrinus apud meries *’Eufebium lib. 7 , cap. 1 o teftatur : Neque enimullus fiiperiorum principum , ne illi quidem ipfi,qui palam Chriftiani fuifte dicuntur, tanta huma-nitate ac benevolentia noftros complexus eft ,quantam ille pra: fe ferebat initio principatus fui.
Totaque ejus familia piis hominibus abundabat,ac Dei ecclefia elfe videbatur. Quis Chnflianorumfub tali principe dijflmulajfe religionem fluam, imoeam ultro non oftcntaffc quodammodo c en flendus eft ?
Noti ergo plenque fatis erant , nec per delatorespretio tam inufitato conquirendi : nam pretium il-lud cui addicebatur ? Quicumque proderet Chri-ftianum : hoc eft verna cuivis ac jfcurra : nequeenim delatoris officium , apud Romanos adeo for-didum , atque ipfis eorum legibus , ut affirmat inprima conftffionc fua S. Cyprianus , tunc profiri~ptum , vir quifquam honeftus obire voluiffet : hu-jufmodi igitur homini tam infamis officii merce-dem ajftgnatam fuiffe credibile c]? facultates omnes, ^non unius tantum , puta ex ordine fenatorio ,
Chriftiani , fed etiam plurium , fi plures prodidif-fet ? Huic infuper apertus eadem opera patuiffetaditus ad, quemlibet militia gradum , invidenti-bus fruftra nobiliffimis multarumque palmarumducibus veteranis . ? Enimvero interpolationem hacolent prorfus ineptam : nam Roma in eadem hacperfecutione ex editio Fuleriani adempta Chriftia-nis bona flfio ceffiffe , afflent S. Cyprianus epifl.
St ad Succeffum ; non delatoribus , de quibusverbum nullum facit.
6 1 Eamdem quoque legem conficiam effle , ipfa quod edichnr,propemodum , qua illam adftruunt, Acia fateri non fatis 10-cegunt ; cum Stephanum narrant toto poft eam bsretcnm re-anno Cf ultra proditum non fuiffe', qui tamen fiettn- ■ n ft rrA ~dum numeros 1, 3, Cf 4, adeo non latebat, quin agentilibus , quoties audire vellent de religione Chri-Jiiana differentem , etiam turmatim odiri fifine-ret ; imo tribunum Nemefium , ac filiam ejits Lu-ciliam , ad Paftoris titulum dubios , baptiflmo tamfolenni luftraret , ut mox ad rei famam illuc eth-nici duo cF fixaginta convolantes , eadem iftic dieuniverfi luftrahbus aquis expiati fint. Solute hocergo delatores credendi funt ignoraffle , quod omnesnoverant ? Non fatis vafrum erat hoc hominum Fgenus , ut fi aliter non pofflt , fici a faliem pieta-tis obtentu iftiufnodi coetibus infinuaret fle fi , ubirepenre efflet non Stephanum dumtaxat, fid plu-rimos cum ipflo, etiam e primaria nobilitate, neophy-tos ; quot fcihcet homines , totidem proditori the-fauros ?
6 2 Multo intricatior eft martyriorum in A Bis martyriorumhiflee defenptorum connexio. Nemcfius (fecundum mterfle con-plerofque codices Mss. , cf edita Alombntii ac Ba- nexio ii;ex-ronn exemplaria , omnefque Martyrologos ) mar- tricabilisttyrium confummavit vin Kal. Septembris : pofthunc Symphronius cum Sociis vn Kal. Augufti.
Non ergo eodem uterque anno. Ergo Nemcfius an-no 2 j 6 (fuperfuit enim exitio Alaximi confulis 5 )
Symphronius vero anno 257 : nam Stephanum C~alios pracefflit. Atqui nec anno 236 mortem Ne-mefti defigere ftnunt jam dtblanum. jS : nec abea feparan menftbus undecim agonem Symphromipermittit Aliorum contextus , ut m Annot. cap.
Z lit. b , videbitur. Efl hic igitur vitiatum ali-quid in plerifque Mss. , <F editione Mombritti ,ac Martyrologiis : nam Baronius martyrium Sym-phronii confignans pridie Kal. Novembris, cum ad-
Q 3, "’(T-