Sec. XII.
* 54
apud utrumque editorem fic incipit
anno Chrifti11 47 > die26 Februarii
depojitionis patriarcha Conflatitinopolitani, CofmaAttici, qui una cum Bogomilo Niphone fcntirecompertus eji, extratta , & ut moris eft , corro-borata , editaque anno vimbclii , menfe qF Indi-Bione [ementia prafixis. Mcnfis Februarii xxvi ,die iv ( id eft teria quarta ) lndiftione x ; pra-[dente in palatio Blachernarum potentijfimo & kDeo coronato , fanfto noflro rege & imperatore do-mino Manuele Comneno , afflentibus fortunatif-Jimo Cafare &c. Hoc loco menlis & Indidtio an-num Chrifti mcxlvii certe indicant, ut apud.Ba-ronium , Labbeum aliofque chronologos licet vi-dere.
7j 9 <» At hinc patet, errorem irrepfifle in an-num mundi hic notatum , qui in praefata depoli-tionis fentcntia Grarce exprimitur litteris numera-libus 5%y@> > qua: annum mundi 66^2 delignant.Verum pro ultima littera j&' feribendum eft t , le*gendufque juxta computum recentiorum Graeco-rum annus mundi 6(><;<; , qui in annum Chriftimcxlvii incidit , ut Pagitis in Critica anno mc-x lvi num, 1 6 ad relatum pra:didbe fententiae tex-tum reclc obferv3t his verbis : Annus mundi fe-cundum aram Conflantinopolitanam a Septembriincipientem corruptus efl , legendumque anno vi
HISTORIA CHRONOLOGICA
Sententia ,, de ab exitiofa focietate : ' cuin homine enim fa-
D
,, eris interdibio cohabitare , per fe idonea fatis ejl„ accufatio ,,. Hac & [milia illi ingerebant. Qiiivero Patriarcham oderant, obteflabantur palam,appellabantque Dei & imperatoris oculos. At ille,neglectis iis , mordicus adharebat Niphoni, nequeetiam , fi quid immineret damni , ab eo fe divellipatiebatur. Unde ex nimia[mplicitate fuimet ob-litus , magnas incurrit calamitates : quippe cumhominem rurfum carceri mancipari pracepiffiet prin-ceps , adejfentque dutiuri , parum abfuit , qumPatriarcham vox deficeret. Colletto demum fpiritu,ad templi ufque atrium pedes progrejfus , a fatel-litum manibus conatus efi avellere ; cumque re-luit arent ii , una cum illo agi in carcerem volebat.
799 Inde enata in ecclefia contentiones , ipfo emqueUidCofma in judicium vocato ; nec ante ab cjufcemo- ddat,
di tumultibus liberata cfl , quam fe Byzantium
imperator recepit, quem ad hanc ufque diem resbellica detinuerant : tum enim ille throno excidit,eo , quem mox dillurus fum , modo. At primumquidem feparatim pr a files allocutus > interroganf-que de [de CF pietate Niphonis , [ngulis id , quoder at, vere enuntiantibus , tandem & ipfe fupereo■rogatus ef Cofmas, qui in Niphonis laudes immen-fas , prout c.onfueverat , ex tempore converfus
E
Mdclv , qui menfe Februario fequentis anni ( nem- pium illum propalam proftetur , virtuteque nemi-
pe mcxlvii ) concurrit cum IndtSlione x , quo fe-ria quarta incidit m diem xxvi Februarii. Corre-dto igitur hoc errore , qui ex Indi&ione & menfeadjundis facile deprehenditur , depolitionem Co-fma: anno Chrifti mcxlvii & dici xxvi Februa-rii alligamus. Si jam ab hac depolitionis die re-trocedas per decem menfes > quibus ille fedemConftautinopolitanam occupavit, pervenies ad an-num Chrifti mcxlvi & diem xxv Aprilis , circaquod tempus cathedram afeendit. Certe initiumiplius affigi poteft medio menti Aprili anni mc-xlvi , ut dicatur decem menfibus & forte aliquotdiebus eccletiam Conftantinopolitanam gubernalfe.
797 Hifce de chronologia praemiffis , ad hi-ftoricam hujus depolitionis cautam accedamus ,nem harefeos, quam Joannes Cinnamus lib. 2 num. 10 ita re-fert : Sub idem tempus Cofmas , qui ea tempefla-te res ecclcfaficas moderabatur , vir vita integri-tate & gravitate fermonis illufris, k fede ob hanccaufam depulfus ef. Monachus quidam , NiphonC nomine , qui liberales difciplinas humanafque fci-entias ne fummis quidem labris deguftaverat, et[facris k pueritia litteris imbutus , cum , M i eh ae-
ni conferendum.
800 Res tandem ad tribunal deduBa ; jamque quam confue.non [ngulos pontifices feparatim , fed omnes fimul tndinem Js-
annes Cimi <r-musfruftrx
ob fitfpicio-
pnneeps interrogat, quid de Niphone fentirent.
Palam illi impium hominem proclamant : atque > • ..eorum ejufmodi fuit fentcntia. Converfus inde im-perator ad Cofmam , Tu vero domine , inquit ,quid de homine fentis ? Et Cofma eadem fimpli-citer liberiufque affirmante , conclamavit coetus u-niverfus , minime in throno perfiare illum debere.Eapropter de medio tollitur vir , praterquam ni-mia [mplicitate , uti ego quidem exiftimo , reli-quis omnibus bonis copiofiffimf infirntlus. Frivo-la eft htec claufula , qua Cinnamus Cofmam ex-cufare nititur : nam ipfemet fupra fatetur, Ni-phonern prava fua dogmata poft mortem Michae-lis patriarcha: liberius fparlilTe , Se Cofmam ei fa-ville, Fruftra nobis allegat nimiam Cofma: lim-plicitatem , qua pertinax ille idiota apertum hae-reticum & in fynodo condemnatum defendebar.
Prauerea an tam rudis erat ille haerefcos fautor,ut cralfos Bogomilorum errores ab orthodoxa do-
P
dtrina non diftingueret 5 Attamen is ipfe ab alte-le pio virtuteque infigni ecclefiaflicam dignitatem ro feriptore eruditiffimus appellatur , ut mox vi-regente , haud fana circa Chriflianam religionem debimus.
fentire vifus effiet , ideoque judicio fynodali fuijfet 801 Nicetas Choniata lib. 2 num. 3 aliam de- Nicrntihijh-condemnatus, barba, ad talos ufque protenfa , politionis iftius caufam comminifcitur , Si poft
derafa , carceri mancipatur. Ut vero, vita funtto narratam Michaelis patriarcha: ultroneam abdica- Umiu
Michaele , fedem excepit Cofmas , Niphon libe-riori Jlatim ufus licentia , publicos congreffius egitin compitis , pravafque fuas opiniones ubique dif-fudit , Hebraorum Deum palam repudians.
798 Amabat hominem fupra modum Cofmas, _
. ... , admittebatque in fui confortium , fubindeque de- pretiofo monili gemma radians , [c ipfa inter vir-
hare- creta m €Hm ^ at£l > n jufiitia arguebat. Licet tunc tutes reliquas elucebat : adeo ut aliquando palli-
etiam immodice in illum & ad petulantiam ufque um & tunicam , cF lineam calyptram capitis pan-propenfus, atrociffilme repulfus fuerit
tionem his laudibus fuccelforem iplius Cofmamextollit: Cofmas vero tum in numero diaconorumerat, patria AEgineta , & quamvis eruditiffimus,virtutum tamen choro erat illuflrior ; imprimis be-nignitate erga pauperes infgnis , qua tamquam in
quodam baret uo familiari-ter utebatur,
propter vir-tutem tamen divinis propemodttm laudibus effere-bat , addebatque , jam olim illi pradictum ab eo,fore ut patriarchalem thronum confcenderet. Hacmultis non placuerunt. Unde ex iis nonnulli , qui-bus potiffimum Cofma falus cura erat , accedentesnon fine indignatione , ’’ Quid , aiebant, 0 di -,, vine paflor , temetipfum lupo concredis ? An,, non vides , propterea te k grege defpici i Rece-
um & tunicamperibus mifericordia motus dijhibueret ; nec defuo tantum largiretur , fed alios etiam , ut pau-perum inopia fubvenirent , impelleret. His decaufis ille vir omnibus erat venerabilis. Ifaaciusvero AFanuelis frater febaflocrator ei tantum nonimmolabat , id Deo gratum CF faciendum judi-cans , quod Patriarcha monebat ; contra vero in-vi fum Deo & abominandum , quod is vetabat.
802 At faftiopontificum virtutis inimicorum,
cr
l* 1
i,st? .otiti*
A *?"'
'I V' ^
e»hr.
Illimi
it) 1 '*’
il.CjirjEllS'
, Sa®)®*-
in ia
' olwWlWtO;' 2 '
jKBlk\l32*23!ei
pergit:
[hi