Sec. xi.

i ? o* HISTORIA CHRONOLOGICA

tulanter declamare non dcfincret , aliaque ederj ftinguere conatus fuerit

& anno1084 e fedtfu.-i dejectaseji;

B

inhumana importunaque documenta indolis , Eu *firatio Garida , fynodi tum ejus coetus & fedis pra-fuli dedocendus atque ad frugem reducendus efttraditus. Verum contra evenit : nam paucis die-bus , quibus fuit cum Eu f ratio in fuperioribus a-dificiis magni templi, ita illum patriarcham , ho-minem non doflijjimum s verbis ac fophifmatis ob-ruit , ut 'e cenfore fuo ac judice in fuffragatoremerrorum fuorum > fuique ac mala caufa patronumverteret ac vindicem. De erroribus hujus Itali ,qui a Cangio in notis ad Alcxiadem Joannes ap-pellatur , Pagitis in Critica ad annum Chrifti m-lxxxiii mini. 9 & 10 confulatur.

771 Euftratius fedem Conftantinopolitanamtribus dumtaxat annis tenuit , ut Glycas part. 4Annalium pag. 3 32 teftatur, de ipfo fic feribens:Verum (V ille pojl triennium admmiflrati pontifi-catus , contra voluntatem fuam , eo propter igno-tam quamdam caufam deturbatur , evecio vicif-fim ad patriarchici folii fublimitatem NicolaoGrammatico. Zonaras in Annalibus lib. 1 8 num.21 eumdem annorum numerum ei tribuit, & in-fuper dotes fuccefforis ipfius ita indicat: Cumeam dignitatem per annos tres ufurpajfet, ob cau-fam non fatis notam ab imperatoribus facra adeeft deducius , atque in ejus locum fuffeblus Nico-laus monachus , cognomento Grammaticus , quiin fiudio virtutis state alia , litterarum non ru-dis erat , etfi non exquifite peritus. Catalogi pa-triarcharum apud Bandurum de illo epifeopatus(patio cum Glyca & Zonara confentiunt. Cum i-taque Euftratius anno Chrifti mlxxxi poft diemodtavam Maii in cathedra Conftantinopolitana fe-dere cceperit , ab ea expulfus eft anno Chriftimlxxxiv ante menfem Septembrem , ut patebitex Indiiftione , qua pro illo fubftitutus eft

qui una cumimperatore

LXXXI.

NICOLAUS III

cognomento Grammaticus.

em ante men-fem Septem-brem cjufdemanni 1084Nicolaus ftte-eejjit,

c

Inter alia pag 488 &fequente pertinaciam cnjufdam Bafilii , qui eratpraecipuus hujus fanatica' feiftae audior, fic deferi-bit : Prafidebat tum in regia civitatis throno bea-tifiimus patriarcha Grammaticus domnus Nico-laus. Recitata coram Jiunt impia & exjecrabiliadogmata ; negandi criminis facultas nulla , cumabundarent ad convilhonem evidcntiffinia tcftimo-nia. Ergo adverfarius fatendi necejftatem in im-pudentiam vertens , quod inficiari non poterat ,ultro affirmare perfribla fronte , ac contumaci oremultis verbis adjlruere tnflitit , addens , fefe adpropugnationem fui dogmatis ignem , flagella ,mortefque innumeras paratijjimum fubire. Time4550 rationem reddit , cur impura horum

D

pag-

haereticorum dogmata exponere non audeat , tkledtorem curiofum remittit ad Panopliam mona-chi Zvgadeni , quam hadtenus fub nomine Eu-thymii Zigabeni habemus , tk in qua tit, 23 im-pia Bogomilorum deliria recenftntur.

774 Denique pag. 492 & fequentibus eadem hurcfimBo-teftis oculata graphice explicat , quomodo pervi- gemilmmcax hujus haerefis audior in Hippodromo vivus prtfecms tf,combultus fuerit : Bafihum fefle principem quod ^attinet , inquit, obduratifiimum Csr defperata poe-nitentia caput animadvertentes facri prafulcs acclerici , pracipuique Nazara orum , ipfo jentent iaauSlore , qui tunc erat , patriarcha Nicolao , ignedignum cenfuerunt: quibus accedens tandem im-perator , pofl multa in illo convincendo commonen-doqite verba perdita , ubi lavum nebulonis inge-nium & obfiinatiotiem in harefi plane immobilemperfpexit , parari rogum jujfit, in quo exemplumpalam de perfidia auttorc f umeretur. Poft hxc ex-tremum obftinati hujus haeretici fupplicium longanarratione exnonit. Tota Bogomilontm hiftoria,quam nobis hic non vacat exftribere, apud An-nam Comnenatn lib. 1 y , & Enthymium Zyga-demim in Panoplia tit. 23 legi meretur.

77 3 Ex illo Patriarcha; ac imperatoris zelo con- etiamf nter-tra haereticos minime fequitur , utrumque cum f ieecclelia Catholica conjundtum fuifle : nam fci-mus , quod ab uno alterove (eculo Lntherani ScCalviniftae haereticos alterius fedla’ flamma ferro-que pcrfecuti fuerint , cum interitu ipfl in fuaadverfus Ecclcfiam Romanam rebellione petfifte-rent. Sic praefatus Euthymitis monachus Bogomi-los oppugnabat , & fimul fcripfit contra Latinosde procellione Spiritus Sancti, ut teftatur ipflusOpufculum , quod in bibliotheca regis Gallia; Scalibi confervatur. Quod vero ad Alexium Cc-mnenum imperatorem fpedlat , is videtur fchslinaGraecorum fovi (Te : cum enim archiepifcopus Me-diolanenfis a Pafchale II Pontifice Romano Con-ftantinopolim milftis effet , & contra Graecos o-ftenderet, Spiritum Sandlum ex Patre Filioqueprocedere , ipfe imperator contra hunc PontificisRomani legatum difputavit, ut apud Leonem Al-latium lib. 2 de Confenfione Occidentalis & Ori-entalis ecclelia; cap. 1 o Nicolaus Hydruntinus in-dicat his verbis : Hoc lemma folertia eji pruden-tiffimi imperatoris Alexii j eo enim ufu* fuit ali-quando adverfus AEediolanenfem epifcoj.um difpu-tans. Hinc quidam non immerito Pulpitantur ,juflii Alexii Comneni fcripta fuifle Opufculn, qua:

Graeci fchifmatici contra archiepifcopum Medio-lanenfem eo tempore ediderunt. Ceterum Anna-les Baronii ad annum Chrifti mcxvi nutu. 7 & fe-quentibus de fragmento hujus difputationis , acGraecis iftius praefulis adverfariis conftdi poflunt.

Interea revertamur ad Patriarcham noftrum , quitam fufpedto Ichifmatis tempore ecclefiam Con-

llan-

Um Anna Comnena lib. 10 Alcxiados pag.173 narrat , quomodo pater futis de expe-ditione contra Comanos fufeipienda Deum con-fuluerit , prius ea occafione initium hujus patri-archa: fic exadte notavit : Ducibus igitur ac tri-bunis y facerdotibufque fimul univerfis ad fe voca-tis , cum iis vejpere ad magnam Dei ecclefiam feconfert , patriarcha ipfo prajente Nicolao : namis patriarchicum jam thronum afeenderat IndEtlto-ne feptima anni fexies millejimi quingentefimi (in-terpres male vertit fexcentefimi , ut textus Grae-cus indicat) nonagefimifecundi poft Eufiratii Ga-rida abdicationem. Indidlio feptima , & praefatusGraecorum recentiorum annus a Calendis Septem-bribus anni mlxxxiii fluere coeperant, & con-fequenter maxima ex pane in annum Chrifti m-lxxxiv incidunt, ut apud chronologos pafiim ob-vios videre eft. Unde concludimus , Nicolaumiftum ante menfem Septembrem anni mlxxxivin cathedra Conftantinopolitana (edifle.

773 Quamvis hic patriarcha diu thronum Con-ftantinopolitanum occupaverit, tamen pauca illi-us gefta novimus , inter qua; Anna Comnena lib.10 Alexiados pag. 270 refert , quomodo htne-Iis Nili & Armeniorum damnata fuerit in fynodo,cui Nicolaus ille praefidebat. Deinde lib. 1 5 ejuf-dem Operis a pag. 486 fufe narrat , quomodoAI exius Comncnas imperator detexerit nefandamBogomilorum lrxrefim , eamque variis modis ex-

fnvtije videa-tur.