©rtecfiifdjc ©Jiradjc.

53

accepit et formam *'), fo and), quidquid eruditionis fuit apud Romanos, quidquid adalias gentes transiit, debetur libris Graecis. Literae et omnium artium originesab orientalibus, Phoenicibus praesertim, pervenerunt ad Graecos: qui quum forti-tudine praestarent humanita te qu e, . . praeceptores facti sunt generis hu-maui per poetas, historicos, philosophos, oratores et omnis generis eruditio debeturGraecis. Antiquis in eloquentia, poesi, simulandi arte, morali philosophia sana,historia, verbo in his, quae ad rationalem et morum atque civitatis disciplinam etad humanitatem pertinent, tribuenda est praerogativa et in bis bodie regnant:alia ratio est physicae et matbematum, ubi nostri eos longe post se reliquerunt. —3m einjelnen mürbe ©edner bie ^rage : an a Graecis potius, quam a Latinis initiumfaciendum sit discendi? bejahen, si commode fieri posset per impedimenta externa.Haberemus enim contextam quasi bistoriam ingeniorum videremusque incrementacognitionis et quomodo tamquam successione baereditatis propagata sit eruditio.Sed fieri hoc non permittunt rationes scbolarum, quibus quodammodo ratio Ec-clesiae innititur. 23ei bet Hebung, ba§ ©rtedjifdje mit bem flteuen Eeftament anju=fangen, non servatur honos suus sacris literis unb bie ©d)üler corrumpuntur, ut nonpossint gustum Graecae linguae habere. 3tm befteu märe e§, mit £mmer anjufangen:pueri VI annorum (!) jucundius legerent Homerum, quam adulti, nam proprieaptus est pueris. StUein — unb bamit fommt ein SJtoment, ba§ neben bem ÜJiangetan griedjifdjen 2fu§gaben bie bibaftifdjen ©runbfä^e ©eSner’d mefentlid) beinfluffenmußte — quam non apti sint huic rei doctores in sebolis, inde apparet, quodtheologi nostri, qui ordinarie etiam sunt praeceptores, stilum Novi Testamenti pu-tant esse longe pulcberrimum et purissimum. Id quod satis indicat, quantum intel-ligant Graece. Quid dicturi essent, si illi praeferretur quem dicunt ein blinber£>et)be? SDtit ©rjä'fylungen anjufangen, mie bie narrationes Xenopbonteae et ser-mones Epicteti apud Arrianum, märe rationeller für bie, qui purum sermonem Grae-cum discere cupiunt, ut peragrare paulatim Graeciam possint; si, . . . quum didicissentGraece, legerent N. T. cum attentione, viderent, quae in N. T. non sint Graeca, sedex Oriente petita. ÜTber, ut nunc est, incipiendum a Novo Testamento; propterN. T. plerique Graece discunt: ergo properandum ad finem. 9Jian fange mit berepistola Johannis prima an, ubi eadem verba saepius redeunt, bann gel)e man jUbem (Soangelium u. f. f. über. ÜDarnadj neunte man eine griedfifdfe ®)reftomatl)ie,1) quia integrorum librorum facultas non potest ubique haberi, 2) quod debentadolescentes gustum accipere plurium scriptorum Graecorum. Qui legit illas pa-ginas excerptas ex Herodoto, Thucydide, reliquis, ille deinde facile poterit per selegere totum Herodotum, Tbucydidem, ceteros; 3) singula excerpta sunt totumaliquod et possunt una alteraque hora totum argumentum percipere. ©egner fagtauSbrüdlid) : reliqua non damno, sed commendo, et opto, ut multi possint libri toticognosci. Laudo, ubi facultas librorum, discipulorum, temporis; sed baec in ple-risque sebolis conjuncta non sunt: et raro est facultas. 2)ie Chrestomathia Graecasive loci illustres ex optimis scriptoribus dilecti, quam potuit emendate editi, no-tulis brevibus et indice copioso illustrati a Jo. Matthia Gesnero enthalten in ber7. Auflage (oon 1780) auf 214 ©eiten 15 Slbfdjnitte SEeyt. Unb jmar aug |>erobot I,23—45 (Arion. Solonis cum Croeso de felicitate disputatio. Hujus infortuniumdomesticum), II, 35—48. 68—73 (Aegyptiorum mores, et animalia quaedam);Ütyufijb. I, 128—134 (Pausaniae crimen et mors), II, 47—54 (descriptio pesti-lentiae Atheniensis, jur 33ergleid)ung folgt bie ©d)ilberung bei Lucret. YI, 1136—1284); 9Eenop1). (Stjr. I, 2—4 (Cyri genus. Persarum institutio. Cyri pueritia) unbVIII, 7 (Cyri ultima); 9)temorab. I, 1—7. II, 1—7 unb III, 1. 3. 5, fobann ein

*) (Sin alteö ©orurtbeil. „@d;on SEprannion fdjrteb in ber ©üfianifdjen 3eit: neyl r rjs'Pm-ßat'tirjs SiaXctaov ou iatlv ix rljs ’EXlrjvtxijs“. 33 ö cf 1), Qjncpflopäbic unb ÜJtetljobotogie betpbilologiftben 2Biffenfd)aften. ,f)ercui3gegeben oon 6. ÜSratufdjel, ßeipjtg 1877, @. 746.