Druckschrift 
Expositio super tertia, quarta, et parte quintae fen IV. libri Avicennae
Seite
121r
Einzelbild herunterladen
 

NIIIIIDe ſig. et cura offi.Tractatus

ſium quoꝝ determinatio ſpectat ad hunc locum. Primoergo docet modū curationis diſpoſitiōis oſſis in qua accidit eius corruptio. ſecundo docet modū curatiōis fracture oſſis inqͣꝫtum illic modus curationis eius ex medicīsdependet. ſecunda ibi: Fracture eſt curatio cū manu. Prima pars diuidit̉ in ꝑtes tres. In pͥma ꝑte qꝛ corruptio oſſis nō ſolū ſit in vlceribꝰ ⁊ vulneribus: licet vtpl̓m fiat ineis: ſed etiam ſit in oſſe incipiendo ex mala diſpoſitione q̄oritur ab ip̄o pͥncipio in oſſe: ꝓpter quā diſpoſitionē accidit oſſis corruptio vniꝰ .ſ. partis eius poſt aliā ꝑtē. Iccirco Aui. notificat nobis hanc diſpoſitionē in qua hoc ē poſſibile nobis accidere .ſ. ꝙ ex diſpōne incipiēte mala ī oſſefiat in ip̄o corruptio. ⁊ oſtēdit q̄ eſt cā illius diſpōnis. ⁊ cōparat ip̄am ad quandā aliā diſpoſitionē q̄ videt̉ acciderein oſſibus. In ſecūda ꝑte ponit nobis ſigna q̄ ſignificāt ſupra corruptionē oſſis generalē ⁊ in omni diſpōne ⁊ ī omni vlcere. Tertio docet modū curatiōis corruptiōis oſſisex quacūqꝫ cauſa cōtingat. ſecūda. ibi: Cū oſſi accidit corruptio. tertia ibi: Curatio corruptiōis oſſis. Prima ī tres.primo notificat illā diſpōem in qua accidit oſſis corruptōab ip̄o pͥncipio ꝓpter malā diſpōem exiſtentē in oſſe ⁊ notificat ip̄m: ⁊ qͣꝫtū ad modū ⁊ qͣꝫtū ad cauſam. ſcd̓o comparat illā diſpōem ad quandā aliā que videt̉ accidere in oſſibus: nō tn̄ accidit ſicut eſt dolor iuncturaꝝ. ⁊ tertio. circahanc diſpōem vt illo noīe noīauit ponit opinionē quarūdam. ſcd̓a ibi: Et inceſſus vētoſitatis ſpine. tertia ibi: Dixerunt quidā ꝙ ſpina eſt ſpaſmus. Ea q̄ Aui. hic dicit ſatismanifeſta ſunt. Nullū em̄ eſt impoſſibile nec incōueniēsꝙ in ſub̓am oſſis penetrēt humores acuti ex ꝗbus acciditcorruptio oſſis q̄ ꝓcedit de vna parte ad aliā partē: ⁊ illatalis diſpō vocat̉ vētoſitas ſpine. de illo aūt qd̓ illi dixerūtꝙ vētoſitas ſpine eſt ſpaſmus in corꝑe toto ꝓpter vlcusdicit Aui. ꝙ nō affirmat̉: quaſi vuli dicere ꝙ nō ſic intelligunt cōiter medici vētoſitatē ſpine. Sed intelligūt eſſe illud qd̓ dictū eſt. Utrū aūt vētoſitas ſpine poſſit ſignificare id qd̓ ip̄i dicūt de hoc nō eſt queſtio: qm̄ de ſignificatisvocabuloꝝ nulla poteſt eſſe ꝓbatio niſi ex cōi vſu eoꝝ: fic̄declaratū eſt in ſententijs prioribus. De ſignis corruptionis oſſis.Capl̓m. x.Um oſſi accidit corruptio videscarnē ſuꝑ ip̄m molleſcere ⁊ mollem fieri: ⁊ incipit in viā fetoris ⁊virus. et penetrat ꝑ eā tenta facillime ados. Cūqꝫ ꝑuenit ad os nō inuenit ip̄m lene ita vt lubricet ab eo: īmo adheret ei parūper: et quaſi inuenit rē nō firmā in ſe ipſa: īmo habēte fracturā: aut putrefactōeꝫet fortaſſe deſtruit̉ et lenit̉: ⁊ ꝓprie qn̄ noeſt corruptio in pͥncipio. nā in hora pͥncipij nō apꝑet illud cū tēta. et qn̄qꝫ ſignificat lubricitas eiꝰ ſuꝑflua corruptione eiꝰex hoc ꝙ qn̄ lubricat in eo tēta in omni latere ſignificat ſeꝑationē pāniculi ab eo ⁊illud ꝓpter corruptione q̄ incepit ⁊ illa q̄incipiet cū corrūpet̉ caro ſupra ip̄m: ⁊ cūdiſcooꝑueris eā ab eo inuenies ip̄m mali coloris. et multotiēs ꝗdē antecedit ipſum ap̄a ⁊ corruptio carnis ⁊ mēbri in pͥmis et mors: deinde venit ad ipſum.

In iſto cap̄. Aui. ponit ſigna corruptiōis oſſis. ⁊ primoponit ſigna que ſumunt̉ ab accidētibus cōſequētibus corruptionē oſſis. ſcd̓o ex accidētibꝰ q̄ aliqn̄ antecedūt corruptionē eius. ſcd̓a ibi: Et multotiēs quidē antecēdit. Qd̓ pͥmo dicit qͣꝫtū ad litterā manifeſtū eſt. Cauſa aūt qͣre molleſcit caro q̄ eſt ſuꝑ os qn̄ os incipit corrūpi: eſt: quia caroetiā ꝓpter vicinitatē incipit tēdere in viā putrefactionis.qd̓ aūt putreſcū molleſcit in pͥncipio ⁊ laxat̉. ⁊ cā ſue mollitiei ⁊ laxitatis tenta faciliter penetrat ad os: ⁊ qn̄ ad osꝑuenit nō lubricat ab ip̄o īmo adheret: ⁊ hoc ꝓpter mollitiem q̄ ſit in oſſe qn̄ incipit putrefieri. vnde nō habet ſuperficiem tēſam ⁊ aſperā in qua tēta ſic adherere poſſit:fortaſſe deſtruit̉ ⁊ lenit̉ .i. fortaſſe per intromiſſionē tentedeſtruit̉ cōtinue os: qꝛ penetrat tēta per ip̄m ⁊ lenit̉ .i. ac ſiinueniret rem mollē ⁊ lenē: ⁊ hoc qn̄ iam putrefactio eſtconfirmata in oſſe. in pͥncipio aūt nondū eſt ſic corruptū:iō nō accidit id. Reliqua que dicit manifeſta ſunt.De curatione eius.Cap̄. xj.Uratio corruptiōis oſſis eſt eiusfricatio ⁊ ip̄ius deſtructio: aut eiꝰabſciſſio et ip̄ius ſerratura ſiue ſitfiſtula ſiue nō ſit. Nā neceſſe ē fricare ipſum et radere aut cauterizare perueniendo ad vltimū corruptiōis eiꝰ vt cadātcortices corrupti et remaneat ſanum. Etqn̄qꝫ cadūt cortices oſſiū per medicinasiteꝝ ſicut cadūt cortices capitis et alioꝝ.Et de illis eſt medicamē cuiꝰ hec ē deſcriptio. ℟. ariſtologiā ireos myrrhā aloēꝫcortices plante oppoponaci cambil aduſtum ſcoriā eris cortices plani aggreget̉et ē mirabile faciēs cadere cortices oſſiūet naſci carnē bonā ſuꝑ ea. et ſi fuerit corruptio oſſis profūdior illa tūc neceſſe eſtꝯcauare ip̄m. Qd̓ ſi corruptio iā ꝑſecutaeſt medullā nō ē excuſatio ꝗn aſſumaturillud oꝫ cū medulla ſua. ⁊ ſi corruptio ſuerit de illis quas nō ſanat niſi abſciſſio: etſerratura totius oſſis mēbri: aut pl̓m etꝰquod circundat ip̄m: tūc ſciat locum inquo oportet vt incidat̉ ita vt reuoluaturteta vſqꝫ quo ꝯſequat̉ locū in quo īuenitadherētia oſſis vltimā: qm̄ illic ē terminus. veꝝ qn̄ ē os corruptū ex capite coxeet anche et ſicut ſpondilis dorſi: tūc fugere ab eius curatiōe ē melius propter nucham. et ſi timet̉ ꝙ corruptio oſſis ſequatur corruptionē carnis cuius caſus accidit pͥus: tūc infrigidare et acciꝑe carneꝫab eo ē ꝯueniēs et eſt eius cura. et oꝫ vt īfrigidet̉ membꝝ ſanū cū epithimatibusque ſciuiſti in capl̓o corruptionis carnis