Druckschrift 
Expositio super tertia, quarta, et parte quintae fen IV. libri Avicennae
Seite
92v
Einzelbild herunterladen
 

FenIIII.

ꝑ diuerſionē ſine exitu alio. Prīa em̄ diuiſio cāꝝ retinentiū ꝑ diuerſionē ē ꝙ q̄dā retinēt cū exitu aliqͦ: q̄dā aūt ſine exitu aliqͦ. ⁊ ſcd̓ā diuiſio ē cāꝝ retinētiū ſine exitu aliquo: qꝛ q̄dā retinēt ꝑ cām calefaciētē: q̄dā aūt ꝑ cām ſtupefaciēte. ſed modꝰ ꝗ retinet ꝑ cām calefaciētē declaratꝰeſt. Primꝰ modus aūt ꝗ retinet ꝑ cām ſtupe faciētē declarat̉ hic. ⁊ iō dicit Aui. Unꝰ aūt duoꝝ modoꝝ diuiſiōis ſecūde: q̄ .ſ. diuiſio erat cāꝝ retinētiū ꝑ diuerſionē ſine exitu: et eſt. .i. ⁊ ſit ſupple iſte modꝰ retētiōis: cā ſtupefaciēs .i.ꝑ cām ſtupefaciētē: eſt ſupple qͣꝫtū ad vnū modū eius: qꝛvt dictū ē pͥus iſte modus diuerſiōis diuertēdo ꝑ cām ſtupefaciētē: diuidit̉ etiā in duos modos: qꝛ q̄dā eſt cā ſtupefaciēs ſicut medicina. alia ſicut diſpō corꝑis. mō Aui. declarat pͥmū modū iſtiꝰ ꝗ ſit ꝑ medicinas. ⁊ iō expone: ⁊ eſtſcꝫ iſte modus ꝗ ſit ꝑ cām ſtupefaciētē ſupple qͣꝫtū ad vnūmodū eiꝰ ꝗ ſit ꝑ medicamē. vbi gr̄a: vt cibet̉ ⁊c̄. Modᵍaūt ſcd̓s ſupple iſtiꝰ modi: ꝗ modus fit ꝑ cām ſtupefaciētēꝗ ē: diſpō corꝑis ē. v̓bi gr̄a ⁊c̄. hoc ē dicere ē facere accide̓ſincopim ꝑ ſtupefacientia ⁊ ꝑ frigida: qꝛ qn̄ accidit ſincopis multotiēs retinet̉ fiuxus ſan. ꝑ modū ꝗ dictꝰ ē prius.vn̄ hoc qd̓ dixit Aui. hic: modus aūt ſcd̓s non refert̉ ad hͦqd̓ dixit: vnꝰ aūt duoꝝ modoꝝ: ita ꝙ ſit ſenſus reſpectu illiꝰ: ſed refert̉ ad id qd̓ dixit: v̓bi gr̄a: vt cibet̉ ⁊c̄. qꝛ ille eſtpͥmꝰ modus illiꝰ modi duoꝝ modoꝝ diuiſiōis ſcd̓e: ⁊ illeeſt ſcd̓s modus illiꝰ modi. vn̄ dicit̉ ſcd̓s ꝑ reſpectū ad vnūmodū illiꝰ modi: cū ille modus diuiſiōis ſcd̓e diuidat̉ induos modos: vt dictū eſt prius. Tūc ſequit̉ illa pars: Modꝰ aūt p̄dictꝰ ī diuiſiōe alia ē: qm̄opꝫ vt obſeruet̉ in eo capl̓m vnū et ē qm̄fortaſſe arteria nō ē vna duaꝝ q̄ ꝯtinuāt̉cordi: īmo duoꝝ lateꝝ eiꝰ ita vt cū ſtrinxeris eā inuenies eā firmiorē: īmo fortaſſe cōtinuat̉ cū latere altero ramꝰ alteriusarterie qͥ accidit in eo: et adducit ad eamſanguinē p̄ter viā quā ſtrinxiſti qͣre indiges ſtricturis duabꝰ. Et an̄ illd̓ oꝫ vt cognoſcas ꝑtē q̄ ē pͥncipiū vene. in ꝗbuſdāem̄ locis ē inferiⁱ ⁊ in ꝗbuſdā ē deſuꝑ: ⁊ īꝗbꝰ ē ſuꝑiꝰ ſūt ſicut ī collo: ⁊ in ꝗ bꝰ deſuꝑſūt ſicut ī coxa ⁊ pedes. et qn̄ cognoueriſꝑtē adminiſtra in ea ligaturā ⁊ ſtricturā. In qͣ ꝑte Aui. poſtqͣꝫ poſuit ⁊ declarauit in ſpāli cās retētiuas fluxus ſan. q̄ retinēt ꝑ diuerſionē: in iſta ꝑte Aui.incipit exponere ⁊ declarare in ſpāli cās retētiuas fluxꝰſan. q̄ retinēt ip̄m in loco oppilādo ip̄m exitū: ⁊ iſte cauſeſūt remedia localia. Et iſta ꝑs diuidit̉ in ꝑtes octo. In pͥªꝑte Aui. declarat cāꝫ retētiuā localē q̄ ſit ꝑ ligatur ā vene.2º declarat illā q̄ ſit ꝑ impletionē cū bucellatiōe. 3ª declarat illā q̄ ſit ꝑ impletione ſine bucellatiōe. 4º declarat illā q̄ ſit ꝑ cōgelationē rei retēte. 5º declarat illā q̄ ſit ꝑ coartationē carnis circūdātis. 6º declarat illā q̄ ſit ꝑ eſcaramcū cauterio vel medicina. 7º declarat illā q̄ ſit ꝑ inuiſcationē ⁊ cōgelationē. 8º declarat illa q̄ ſit ꝑ exiccationē ⁊ incarnationē. 2ª ibi: Reſrenatio cū bucellatiōe. 3ª ibi: Impletio v̓o fine bucellatiōe. 4ª ibi: Impletio v̓o cū refrenatiuis. 5ª ibi: Aut ꝓpterea ꝙ caro coartat locum. 6ª ibi:Strictura aūt cū eſcare ⁊cͣ. 7ª ibi: Medicine v̓o retinentes cōglu. ⁊cͣ. 8ª ibi: Medicine v̓o retinētes cū exic. ⁊ incar. ⁊cͣ. In pͥª gͦ ꝑte Aui. docet modū reſtrictiōis fluxuꝫſan. ꝗ ſit ꝑ ligatur ā vene aut artarię. Et duo facit: qꝛ pͥmoanteqͣꝫ doceat talē modū oſtēdit Aui. ꝙ duo ſūt can̄. attēdēdi ī tali ligatura cū extractiōe artarie vl̓ vene. ⁊ 2º Aui.

De curadocet modū ⁊ regimē talis ligatiōis. 2ª ibi: Et de regimine in illo. Prīa in duas ẜm ꝙ Aui. ponit duos can̄. vl̓ regulaꝫ obſeruādas in tali mō. 2ª ibi: Et ante illud oꝫ vt cogͦſcas ⁊c̄. Dicit gͦ pͥmo. Modus aūt ſupple pͥmꝰ retētōnisſanguīs p̄dictꝰ: in diuiſiōe alia .i. in vltima diuiſiōe q̄ eratdiuiſio cāꝝ retinētiū fluxū ſan. ī loco opilationis exitꝰ: ⁊modus pͥmus ẜm ꝙ apparuit in illa diuiſiōe ē modus retētiōis ꝑ ligaturā vene vel artarie: ⁊ iſte talis modꝰ ē: qm̄ſupple anteqͣꝫ dicat̉ de ip̄o in ſpāli oꝫ vt obſeruet̉ in eo capitulū vnū .i. can̄. vel regula vna. ⁊ tunc Aui. ponit iſtumcan̄. cū dicit: Et ē qm̄ fortaſſe. Et intēdit Aui. dicere ꝙ intali mō reſtrictiōis ꝗ fit ꝑ ligaturā: tu debes attēdere an īdigeas ſolū facere vnā ligaturā ſicut ſufficit vna ligatio īvna duaꝝ arteriaꝝ: q̄ cōtinuant̉ cordi .i. q̄ ſunt ꝓpe cor invno duoꝝ lateꝝ eiꝰ: qꝛ cū tu ligaueris eā: inuenies eā firmiorē .i. firmā: qꝛ nō fluet ampliꝰ ſanguis: ⁊ hoc iō ē: qꝛ ꝓpe cor ſanguis vadit ad artariā ꝑ vnā viā: ⁊ iō ſufficit ibivna cōſtrictio q̄ ꝯſtringat illā viā. aut debes attēdere anindigeas facere duas ligatiōes: qꝛ aliqn̄ cōtingit ꝙ cumartaria ab alio latere ſuo ꝯtinuat̉ ramꝰ cuiuſdā alter iusartarie ⁊ ītrat ī eā ⁊ iō adduc̄ ſāg. ad eā ꝑ aliā viā qͣꝫ ꝑ illāquā ſtrinxiſti: qͣre tūc ibi oꝫ te facere alia̓ ligatur ā p̄ter illā quā feciſti: ⁊ ſic tūc indiges duabꝰ ligaturis: ⁊ hoc eſtqd̓ vult dicere Aui. iō fortaſſe ꝯtinuat̉ cū alio latere .ſ. artarie .i. ab alio latere qͣꝫ ſit illud latꝰ vbi ē orificiū vn̄ fluitſanguis ⁊c̄. Tūc Aui. ponit aliā regulā q̄ ē obſeruādain tali mō etiā. ⁊ dicit: Et ante illud .i. ⁊ an̄ etiā qͦꝫ facias ligaturā: oꝫ vt cogͦſcas ꝑtē q̄ ē pͥnᵐ vene. ꝑ venā intelligit hͨcōiter venā ꝗetā ⁊ artariā. in ꝗbbſdā em̄ locis ē inferiꝰ .ſ.pͥnᵐ vene. ⁊ in ꝗbuſdā ē deſuꝑ: ⁊ in ꝗbuſdā inferiꝰ ſicut incollo ⁊c̄. Ad intelligēdū hec debes ſcire ꝙ ꝑ pͥnᵐ vene ītelligit mēbrū a qͦ orit̉. mō membrū a qͦ orit̉ vena ꝗeta eſtepar: ⁊ iō ep̄ar ē pͥnᵐ ip̄aꝝ. mēbrū v̓o a qͦ oriunt̉ artarie ēcor: ⁊ iō cor ē pͥnᵐ ip̄aꝝ. pͥnᵐ venaꝝ ⁊ artariaꝝ q̄ ſūt ī collo ⁊ in capite ⁊ in ills ꝑtibꝰ ē inferiꝰ: qꝛ ep̄ar ⁊ cor ſūt inferius ꝑ reſpectū ad collū ⁊ caput. pͥnᵐ vero venaꝝ ⁊ arteriaꝝ q̄ ſūt in pede ⁊ coxa ē deſuꝑ: qꝛ ep̄ar ⁊ cor ſūt ſuꝑiusꝑ reſpectū ad pedē ⁊ coxā: ⁊ qn̄ cognoueris ꝑtē .ſ. pͥncipijadminiſtra ſtricturā ⁊ ligaturā: qꝛ niſi tu cogͦſceres pͥushoc tu neſcires vbi adminiſtrares ſtricturā ⁊ ligaturamvtrū .ſ. ſuꝑ orificiū vn̄ fluit ſanguis: vel infra ip̄m. ī venisem̄ et artarijs qͣꝝ pͥnᵐ eſt deſuꝑ ſicut in venis colli oꝫ vtfaciat ligaturā infra orificiū: qꝛ ſanguis venit ad illas venas deſuꝑ. Sic ergo in tali mō ligatiōis oꝫ obſeruare iſtūcanonē et predictū. Et ideo Aui. poſuit eos pͥus qͣꝫ doceret illū modū in ſpeciali. Deinde cum dicit: Et de regimine in illo ē vt ꝑuenias adextrahēdā venā cū vncino et etiā cū inciſiōe pauce carnis que velat eā et occultatip̄am: deinde inuolue eā: poſtea adminiſtra medicinas qͣs dicemus. Qd̓ ſi fueritpulſatilis tūc meliꝰ ē vt veles eā cū filiſ lini. Et ſimil̓r ſi fuerit nō pulſatilis verūtn̄multotiēs eleuat̉ ſāguis eiꝰ. Cū ergo feceris illd̓: deīde annexueris ei medicīas:tūc dimitte ligaturā vſqꝫ ad diē tertiū etqͣrtū. Qd̓ ſi videris medicinā glutinatiuā faciēte adherētē loco eiꝰ: tūc nō eradices eā oīno: ſꝫ pone in circuitu eiꝰ de gn̄eipſiꝰ aliꝗd qd̓ madefaciat ip̄am parumper. Qd̓ ſi accidat ei proceſſio ex ſeipſo-